43. Bác Hồ và việc đọc sách

Bác Hồ là người có tinh thần tự học và ham đọc sách suốt đời. Dù công việc rất bận rộn, Bác vẫn dành thời gian đọc sách, báo, tài liệu để mở rộng hiểu biết và phục vụ công việc cách mạng.

Câu chuyện “Bác Hồ và việc đọc sách” là một bài học sâu sắc về tinh thần tự học, ham hiểu biết và biết sử dụng kiến thức vào thực tế.

Ngay từ khi còn trẻ, Bác Hồ đã rất ham học.

Bác không chỉ học trong trường lớp.

Bác học từ cuộc sống.

Học từ những người mình gặp.

Học từ những vùng đất mình đi qua.

Học từ sách báo và tài liệu.

Đặc biệt, trong những năm hoạt động cách mạng ở nước ngoài, sách báo trở thành một người bạn quan trọng của Bác.

Khi ra đi tìm đường cứu nước, Bác không có điều kiện mang theo nhiều sách vở.

Cuộc sống của Người rất khó khăn.

Có lúc phải làm nhiều công việc khác nhau để kiếm sống.

Nhưng dù ở đâu, Bác vẫn tìm cách học.

Có tài liệu thì đọc.

Có báo thì đọc.

Gặp người hiểu biết thì hỏi.

Có thời gian rảnh thì tự học.

Bác học rất nhiều thứ.

Bác học ngoại ngữ.

Học lịch sử.

Học văn hóa.

Học chính trị.

Học cách tổ chức công việc.

Học kinh nghiệm đấu tranh của các dân tộc trên thế giới.

Những kiến thức ấy sau này trở thành vốn hiểu biết quý giá giúp Bác lãnh đạo cách mạng Việt Nam.

Có một điều đặc biệt là Bác đọc sách không phải chỉ để biết.

Bác luôn suy nghĩ:

“Điều này có thể áp dụng vào thực tế Việt Nam như thế nào?”

Bác không sao chép máy móc những điều đọc được.

Bác lựa chọn những điều phù hợp với hoàn cảnh đất nước.

Trong thời gian hoạt động ở nước ngoài, Bác thường đọc báo và tài liệu bằng nhiều ngôn ngữ.

Nếu gặp từ mới, Bác tìm hiểu.

Nếu chưa hiểu nội dung, Bác hỏi người khác.

Nếu có điều gì quan trọng, Bác ghi chép lại.

Nhờ vậy, vốn kiến thức của Bác ngày càng phong phú.

Bác không chỉ đọc những cuốn sách mình thích.

Bác đọc những tài liệu cần thiết cho công việc.

Có những tài liệu khó đọc.

Có những nội dung phức tạp.

Nhưng nếu cần cho công việc, Bác vẫn kiên trì đọc.

Điều đó cho thấy việc học của Bác không phụ thuộc vào cảm hứng nhất thời.

Khi đã trở thành Chủ tịch nước, công việc của Bác vô cùng bận rộn.

Mỗi ngày Bác phải giải quyết rất nhiều việc.

Thế nhưng Bác vẫn dành thời gian đọc báo.

Bác đọc các báo trong nước.

Quan tâm đến tình hình quốc tế.

Đọc thư của nhân dân.

Đọc báo cáo từ các địa phương.

Đọc tài liệu về sản xuất, giáo dục, quân sự và đời sống.

Bác đọc rất kỹ.

Khi đọc một bài báo, nếu thấy vấn đề chưa rõ, Bác có thể đánh dấu lại.

Nếu thấy một thông tin quan trọng, Bác yêu cầu cán bộ kiểm tra thêm.

Nếu thấy một vấn đề liên quan đến đời sống nhân dân, Bác quan tâm tìm hiểu.

Có những bài báo viết về những việc tưởng như rất nhỏ.

Một em bé thiếu sách.

Một người nông dân gặp khó khăn.

Một trường học thiếu bàn ghế.

Một địa phương gặp thiên tai.

Bác vẫn chú ý.

Bác cho rằng những thông tin nhỏ ấy có thể phản ánh những vấn đề lớn trong cuộc sống của nhân dân.

Bác đọc sách nhưng không tách mình khỏi thực tế.

Ngược lại, càng đọc, Bác càng muốn hiểu thực tế.

Bác thường kết hợp học với hành.

Kiến thức phải giúp ích cho cuộc sống.

Học để làm việc.

Học để phục vụ nhân dân.

Học để hoàn thành nhiệm vụ tốt hơn.

Bác cũng thường khuyên cán bộ phải tự học.

Theo Bác, không phải học xong ở trường là kết thúc việc học.

Cuộc sống luôn thay đổi.

Công việc luôn có những vấn đề mới.

Vì vậy, con người phải tiếp tục học hỏi.

Có những cán bộ nghĩ rằng mình đã lớn tuổi thì không cần học nữa.

Bác không đồng ý với suy nghĩ ấy.

Theo Bác, càng làm việc lâu càng phải học.

Bởi kinh nghiệm giúp chúng ta hiểu những điều đã xảy ra, còn học tập giúp chúng ta thích nghi với những điều mới.

Bác cũng nhắc mọi người phải biết học tập có chọn lọc.

Không phải đọc thật nhiều sách là giỏi.

Điều quan trọng là phải hiểu nội dung.

Biết suy nghĩ.

Biết đặt câu hỏi.

Biết phân biệt đúng – sai.

Biết vận dụng kiến thức.

Đối với học sinh, đây là một bài học rất quan trọng.

Đọc sách không phải là đọc thật nhiều để khoe rằng mình đã đọc bao nhiêu cuốn.

Điều quan trọng là sau khi đọc, mình hiểu thêm điều gì.

Biết thêm từ mới nào.

Biết thêm một câu chuyện hay.

Hiểu thêm một bài học.

Hay thay đổi một thói quen chưa tốt.

Bác cũng rất coi trọng việc đọc báo.

Báo giúp Bác nắm bắt tình hình đất nước và thế giới.

Qua báo chí, Bác biết nhân dân đang quan tâm đến vấn đề gì.

Biết địa phương nào đang gặp khó khăn.

Biết những việc tốt cần biểu dương.

Biết những hạn chế cần khắc phục.

Bác không chỉ đọc những tin tức lớn.

Bác còn quan tâm đến những câu chuyện về người tốt, việc tốt.

Bác muốn những tấm gương tốt được lan tỏa.

Một người làm việc tốt có thể truyền cảm hứng cho nhiều người khác.

Bác từng nhấn mạnh rằng học tập phải gắn với thực hành.

Nếu học mà không làm thì kiến thức dễ trở nên vô ích.

Ví dụ, học về bảo vệ môi trường nhưng vẫn vứt rác bừa bãi thì chưa thật sự hiểu bài.

Học về tiết kiệm nhưng lại lãng phí điện nước thì chưa thực hiện được điều mình học.

Học về lòng nhân ái nhưng không biết giúp đỡ người khác thì kiến thức chưa trở thành hành động.

Bác cũng là người rất chịu khó ghi chép.

Khi đọc sách hoặc nghe người khác trình bày, Bác thường ghi lại những điều quan trọng.

Việc ghi chép giúp kiến thức được nhớ lâu hơn.

Đồng thời, khi cần sử dụng lại, Bác có thể tìm được thông tin cần thiết.

Từ việc đọc sách của Bác, chúng ta có thể hình thành một thói quen rất tốt:

Mỗi ngày dành một khoảng thời gian nhất định để đọc.

Không cần đọc quá lâu.

Chỉ cần 15–30 phút mỗi ngày.

Quan trọng nhất là duy trì đều đặn.

Học sinh có thể bắt đầu bằng những cuốn sách phù hợp với lứa tuổi.

Truyện lịch sử.

Truyện thiếu nhi.

Sách khoa học.

Truyện về những người tốt.

Sách kỹ năng.

Sau khi đọc, có thể viết vài dòng vào “Nhật ký đọc sách”:

• Hôm nay em đọc gì?

Nếu duy trì thói quen này, mỗi năm học sinh có thể đọc được rất nhiều sách.

Vốn từ sẽ phong phú hơn.

Khả năng viết sẽ tốt hơn.

Kiến thức cũng rộng hơn.

Quan trọng hơn, các em sẽ hình thành được thói quen tự học suốt đời.

Bài học rút ra

Câu chuyện “Bác Hồ và việc đọc sách” giúp chúng ta hiểu:

• Phải có tinh thần ham học hỏi.

Bác Hồ đã cho chúng ta thấy rằng học tập là một hành trình suốt đời. Một người có thể không có nhiều điều kiện vật chất, nhưng nếu có ý chí học hỏi thì vẫn có thể mở rộng hiểu biết và làm được những việc lớn.

Đối với học sinh, hãy bắt đầu từ một việc rất đơn giản: mỗi ngày đọc vài trang sách, ghi lại điều mình học được và cố gắng biến kiến thức ấy thành một việc làm cụ thể.