435. Cựu chiến binh Lê Đăng Nhân, ở huyện Đông Anh, Hà Nội

435. Cựu chiến binh Lê Đăng Nhân, ở huyện Đông Anh, Hà Nội

Đi cùng với đoàn cựu chiến binh thăm lại chiến trường Trị - Thiên Huế, chúng tôi cảm nhận rõ sự phấn chấn, rạo rực trên từng nét mặt và giọng nói của họ. Nhiều năm rồi, họ mới có dịp cùng nhau trở lại nơi chiến trường mà cái chết gần hơn sự sống trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giành độc lập cho dân tộc. Đặt chân lên mảnh đất Quảng Trị một thời máu lửa, họ bước thật nhẹ và nói rất khẽ.

Cựu chiến binh Lê Đăng Nhân, ở huyện Đông Anh, Hà Nội xúc động kể, ông cùng đồng đội chiến đấu ở Quảng Trị suốt từ tháng 3/1968 đến tháng 8/1972. 81 ngày đêm rực lửa bên dòng sông Thạch Hãn, chống lại cuộc phản kích tái chiếm của Mỹ Ngụy mang tên “Hành quân Lam Sơn 72”, đồng đội của ông ngã xuống, đến mức “đi đến đâu máu cũng ngập bàn chân”.

Ký ức ùa về trong đôi mắt đã nhòe của người thương binh Lê Đăng Nhân: “Trở về Quảng Trị, sống lại quá khứ, nhớ về đồng đội của mình – những người đã hy sinh, thật không cầm được nước mắt. Tôi cũng như nhiều đồng chí đã cống hiến đất nước này nhưng vẫn phải ơn những người nằm xuống, bởi vì những người đó chia lửa chia đạn cho người còn sống. Tuy nhiên vẫn thấy xót thương vô hạn vì còn nhiều anh em đồng đội mình đã ngã xuống nhưng đến giờ này vẫn chưa tìm được phần mộ.”

Cuộc chiến 81 ngày đêm ở Thành cổ Quảng Trị là một trong những trận ác liệt nhất trong Chiến dịch Xuân Hè 1972 viết lên bản hùng ca về ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam. Đôi mắt đỏ hoe, bà Nguyễn Thu Hiền nhớ lại: suốt những năm tháng ấy, bà cùng các anh, các chị trong đoàn văn công từng hát động viên tinh thần chiến đấu của bộ đội giải phóng ở Thành cổ Quảng Trị. Không ít lần buổi sáng còn hát cho các anh nghe, vậy mà đến chiều đã nghe tin cả đại đội ấy không còn một ai. Trở về đây, bà cùng những cựu nữ thanh niên xung phong và cựu chiến binh B4, B5 đến chiến trường máu lửa năm xưa, cùng cất tiếng hát tưởng nhớ những đồng đội đang yên nghỉ nơi đây.

Bà Hiền cho biết: “Ngày ấy chúng tôi chiến đấu ở sông Thạch Hãn, và tham gia cuộc trao trả tù binh năm 1972. Buổi biểu diễn của chúng tôi hôm nay là sự tri ân với các anh hùng liệt sĩ ở Thành cổ Quảng Trị, ở Huế, nơi rừng đại ngàn của Trường Sơn che chở chúng tôi, đồng bào chia sẻ với chúng tôi. Tri ân với các anh để các anh ấm lòng, dù chiến tranh đã kết thúc mấy chục năm rồi, chúng tôi vẫn trở về, vẫn hát cho các anh nghe tại thành cổ Quảng Trị”.

Rời Thành cổ, đoàn cựu chiến binh đến viếng đồng đội hiện đang yên nghỉ tại các nghĩa trang quốc gia Trường Sơn, thuộc huyện Gio Linh và nghĩa trang quốc gia Đường Chín, thuộc thành phố Đông Hà, tỉnh Quảng Trị. Các liệt sĩ có tên và không tên đang nằm sát bên nhau trên đồi cao, dưới bóng rừng thông xanh bạt ngàn.