45 NĂM ĐỢI CHỜ MỘT CÁI TÊN

45 NĂM ĐỢI CHỜ MỘT CÁI TÊN

Nguyễn Ngọc Nại và câu chuyện về tám người lính trở về từ ký ức

Có những người lính ra đi và mãi mãi không trở lại. Nhưng đau xót hơn, có những người

đã hy sinh mà suốt hàng chục năm, ngay cả nơi họ yên nghỉ cũng không được người thân

biết đến. Tại nghĩa trang liệt sĩ xã Xuân Canh, Hà Nội, từng có tám ngôi mộ vô danh nằm

lặng lẽ bên nhau. Phải mất 45 năm, người ta mới xác định được những người nằm dưới

lòng đất ấy chính là các chiến sĩ Đội liên lạc Nguyễn Ngọc Nại.

Câu chuyện bắt đầu từ mùa đông năm 1946, khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ.

Giữa Hà Nội bị quân Pháp bao vây, một đội liên lạc gồm 16 chiến sĩ được thành lập, do

Nguyễn Ngọc Nại làm đội trưởng. Họ đảm nhận nhiệm vụ liên lạc, tiếp tế và hỗ trợ Trung

đoàn Thủ đô trong những ngày chiến đấu ác liệt.

Đêm 17/2/1947, đội dẫn đường cho Trung đoàn Thủ đô rút khỏi vòng vây. Đến rạng sáng

19/2, quân Pháp mở cuộc truy kích. Trước tình thế hiểm nghèo, Nguyễn Ngọc Nại phân

công hai đội viên tiếp tục đưa các chiến sĩ sang sông, còn anh cùng bảy đồng đội ở lại

chiến đấu bảo vệ cuộc rút lui. Cả tám người đã anh dũng hy sinh giữa vùng bãi Tàm Xá.

Chiến tranh qua đi, nhưng nỗi đau của những người ở lại vẫn còn đó. Không ai biết chính

xác nơi tám chiến sĩ được chôn cất. Ông Nguyễn Minh Tiến, anh trai liệt sĩ Nguyễn Công

Quảng, đã dành nhiều năm tìm kiếm em mình và đồng đội. Những tập hồ sơ cũ, những

lần hỏi thăm nhân chứng và hành trình đi tìm trong vô vọng cứ kéo dài qua năm tháng.

Mãi đến năm 1992, một manh mối bất ngờ xuất hiện. Trong quá trình tìm hiểu lịch sử địa

phương, ông Hoàng Minh Tiến phát hiện tám ngôi mộ vô danh tại nghĩa trang liệt sĩ xã

Xuân Canh. Bằng việc đối chiếu lời kể của các nhân chứng, ông xác định đây chính là

nơi an nghỉ của Đội liên lạc Nguyễn Ngọc Nại. Năm 1993, kết quả được xác nhận sau

một cuộc hội thảo khoa học.

Bốn mươi lăm năm. Một khoảng thời gian đủ dài để những đứa trẻ trưởng thành, những

mái đầu xanh hóa bạc. Vậy mà suốt ngần ấy năm, tám người lính vẫn nằm bên nhau, lặng

lẽ chờ ngày được nhận ra. Năm 1996, Đội liên lạc và đội trưởng Nguyễn Ngọc Nại được Nhà nước truy tặng danh

hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng có lẽ, điều khiến câu chuyện ấy lay

động lòng người không chỉ là sự ghi nhận muộn màng, mà còn là tình nghĩa thủy chung

của những người không ngừng đi tìm đồng đội.

Bởi sự hy sinh không kết thúc khi một người lính ngã xuống. Nó còn sống trong ký ức

của những người ở lại, trong lòng biết ơn của các thế hệ mai sau. Và có những cái tên, dù

từng bị thời gian che khuất, vẫn không bao giờ bị lịch sử lãng quên.