49 VIÊN GẠCH THẺ VÀ KHÍ TIẾT NGƯỜI CHIẾN SĨ

Có những câu chuyện chỉ cần một chi tiết cũng đủ khiến người nghe day dứt. Trong ký ức về Liệt sĩ Phan Văn Quyến mà chúng tôi được nghe thầy giáo Lê Văn Thắng kể lại, đó là câu chuyện về 49 viên gạch thẻ.

Sau một thời gian hoạt động bí mật tại Xuân Hải, Phan Văn Quyến bị quân địch bắt giữ. Nguyên nhân được gia đình kể lại có liên quan đến ông Sáu Mạnh, một người từng tham gia hoạt động nhưng sau đó bị địch mua chuộc và trở thành người chỉ điểm.

Rơi vào tay địch, người cán bộ cơ sở phải đối mặt với những hình thức tra tấn khắc nghiệt. Theo lời kể của gia đình, quân địch đã dùng 49 viên gạch thẻ để đánh đập ông nhằm buộc ông khai báo về tổ chức và đồng đội.

Chúng tôi nghe câu chuyện ấy trong sự lặng người. 49 viên gạch thẻ không chỉ là một con số trong ký ức gia đình. Đó là biểu tượng của những đau đớn mà một người bị bắt phải chịu đựng khi đối mặt với sự tra khảo và ép buộc.

Nhưng điều khiến câu chuyện được lưu giữ đến hôm nay không chỉ nằm ở sự tàn khốc của đòn tra tấn. Đó còn là sự lựa chọn của người bị tra tấn. Theo lời kể, dù phải chịu đau đớn, Phan Văn Quyến vẫn không khai báo, giữ kín thông tin về tổ chức và đồng đội.

Khi không thể khuất phục được ông, kẻ địch đã sát hại và chôn ông tại một khu đất hoang thuộc vùng Văn Hải - Văn Sơn.

Nhiều năm sau, chiến tranh kết thúc. Câu chuyện về những giờ phút cuối cùng của người chiến sĩ mới dần được gia đình biết rõ hơn. Nhưng đối với những người còn sống, sự hy sinh ấy không chỉ là một mất mát của riêng gia đình Phan Văn Quyến, mà còn là một phần ký ức của phong trào cách mạng ở quê hương Xuân Hải.

Qua câu chuyện ấy, chúng tôi càng thấm thía giá trị của lòng trung thành và khí tiết. Có những người đã không để lại nhiều tư liệu, nhưng sự lựa chọn trong thời khắc sinh tử của họ vẫn đủ sức trở thành ký ức được truyền lại qua nhiều thế hệ.