5. Bước vào Sở Nghiên cứu chính trị của Trần Kim Tuyến (Ông Ba Quốc)

Bác sĩ Trần Kim Tuyến là người đứng đầu Sở Nghiên cứu chính trị xã hội, cơ quan mật vụ quan trọng dưới chế độ Ngô Đình Diệm. Bằng năng lực chuyên môn và vỏ bọc Nguyễn Văn Tá, Đặng Trần Đức từng bước được Trần Kim Tuyến tin cậy. Đây là bước thâm nhập có giá trị đặc biệt, bởi cơ quan này thu thập thông tin về lực lượng đối lập, phong trào cách mạng và những hoạt động bí mật liên quan đến miền Bắc.

Làm việc tại đây, Ba Quốc đứng giữa những người có nghề phản gián, quen kiểm tra lý lịch và phát hiện dấu hiệu bất thường. Mỗi báo cáo của ông phải đúng logic của cơ quan, mỗi quan hệ phải có lý do hợp lý. Ông không thể chỉ tìm cách lấy tài liệu; trước hết phải tạo ra giá trị khiến cấp trên muốn giao thêm việc và mở rộng quyền tiếp cận.

Trần Kim Tuyến dần chia sẻ với Nguyễn Văn Tá nhiều đánh giá chính trị, kể cả bất mãn đối với cách cai trị gia đình của họ Ngô. Ba Quốc biết lắng nghe nhưng không vội bộc lộ quan điểm. Thông tin về mâu thuẫn nội bộ có thể giúp phía cách mạng đánh giá độ bền của chế độ, song việc can dự phải rất thận trọng để không bị cuốn vào cuộc đấu giữa các phe.

Vị trí trong Sở cho phép ông hiểu phương pháp theo dõi, danh sách cơ sở bị nghi ngờ và những kế hoạch chống phá. Giá trị của một nguồn tin không chỉ nằm ở văn bản tuyệt mật; đôi khi cách cơ quan phân công nhân sự, thay đổi ưu tiên hoặc đặt câu hỏi cũng báo hiệu ý định sắp tới.

Thâm nhập được một cơ quan mật vụ không có nghĩa nhiệm vụ đã thành công. Từ đó, mức độ nguy hiểm tăng lên: càng tiếp cận sâu, ông càng thường xuyên bị kiểm tra và phải xử lý những vụ việc có thể liên quan trực tiếp đến đồng đội. Ba Quốc phải làm cho đối phương tin mình đang chống cách mạng, trong khi âm thầm làm chệch hướng chính những hoạt động ấy. Đây là cuộc đấu trí kéo dài, không có tiếng súng nhưng mỗi hồ sơ trên bàn đều có thể quyết định số phận của nhiều con người.