5 Điều Ít Ai Ngờ Về Càng Long Giai Đoạn 2001-2005: Không Chỉ Là Câu Chuyện Lúa Gạo (3)

Nếu có một hình ảnh cô đọng nhất tinh thần Càng Long giai đoạn này, đó chính là cảnh người dân xắn tay áo, góp của, góp công cùng chính quyền mở đường, xây cầu. Phong trào "Nhà nước và nhân dân cùng làm" không phải là khẩu hiệu suông, mà là một minh chứng sống động cho sức mạnh của sự đồng lòng, được vun đắp từ niềm tin.Mô hình hợp tác này vận hành trên cơ chế phân chia kinh phí rõ ràng: Nhà nước hỗ trợ 65%, nhân dân đóng góp 35% còn lại. Sự hưởng ứng mạnh mẽ của người dân không chỉ là đóng góp tài chính, mà còn là sự hy sinh lợi ích cá nhân vì cái chung:• Tại xã Tân Bình, chỉ trong năm 2002, người dân đã góp 413 triệu đồng để làm 11.800 mét đường đá. Đến năm 2010, tinh thần ấy còn lan tỏa mạnh mẽ hơn khi người dân hiến đất trị giá hơn 8 tỷ đồng để mở rộng đường.• Tại xã Huyền Hội, người dân đã hiến đất trị giá hơn 6 tỷ đồng để mở rộng các tuyến đường, thay thế những cây cầu khỉ lắt lẻo bằng cầu bê tông vững chãi, biến những lối mòn lầy lội thành đường đá khang trang.Đằng sau thành công này là vai trò nòng cốt của các cựu chiến binh và cán bộ hưu trí. Chính uy tín và sự tiên phong của họ đã tạo dựng niềm tin vững chắc trong cộng đồng. Tiêu biểu là đồng chí Biện Quốc Chí (Dương Nhậm) ở Tân An và ông Trần Văn Hòa ở Nhị Long Phú, những người đã khơi dậy sức mạnh tập thể để thay đổi diện mạo quê hương."Huyền Hội là xã vùng sâu diện xã nghèo... Khi có hệ thống giao thông và thủy lợi tốt, sinh hoạt cuộc sống và các hoạt động sản xuất, kể cả đưa các hàng hóa nông sản thực phẩm của nhà nông đến các thị trường tiêu thụ dễ dàng. Các trang trại của xã đã bắt đầu phát huy hiệu quả từ những vùng đất giồng".— Đồng chí Phạm Văn Phụ, Bí thư Đảng ủy xã Huyền Hội năm 2004--------------------------------------------------------------------------------2. Những làng nghề không ai ngờ tới: Từ tiếng đàn ghita đến lò gạch Cả ChươngBên cạnh nông nghiệp, Càng Long còn chứng kiến sự trỗi dậy của những ngành nghề thủ công nghiệp độc đáo, cho thấy một tư duy kinh tế đa dạng và linh hoạt.Ít ai ngờ rằng, giữa vùng sông nước Cửu Long lại tồn tại một nghề "rất lạ": cơ sở đóng đàn của ông Võ Văn Nam ở xã Đại Phước. Mỗi tháng, cơ sở này sản xuất 200 cây đàn ghita và măngđôlin để cung cấp cho các đại lý ở Thành phố Hồ Chí Minh. Sự hiện diện của một ngành nghề đòi hỏi kỹ thuật và nghệ thuật cao như vậy cho thấy một bước nhảy vọt từ nông nghiệp truyền thống sang lĩnh vực sản xuất chuyên biệt, minh chứng cho tầm nhìn kinh doanh và kỹ năng đa dạng bất ngờ của người dân địa phương.Cùng lúc đó, làng nghề gạch ngói Cả Chương ở xã Tân An cũng được hình thành và phát triển mạnh mẽ. Làng nghề này là kết quả của chính sách ưu đãi chủ động của chính quyền, thu hút các doanh nhân từ những tỉnh khác như Vĩnh Long về lập nghiệp. Câu chuyện của ông Võ Văn Bon, người đến Cả Chương từ năm 1998, đã nói lên sức hấp dẫn của vùng đất này."Tôi làm nghề gạch ngói cũng đã hơn 10 năm nay... thấy chính sách ưu đãi gọi đầu tư ở đây tốt, chúng tôi mới đi xuống Trà Vinh... làm nơi đây vừa đỡ chi phí tiền vận chuyển đất từ Trà Vinh về Vĩnh Long, vừa bán được giá cao. Đặng cả đôi đàng ai mà chẳng thích."— Ông Võ Văn Bon, một trong những người tiên phong tại làng nghề Cả Chương--------------------------------------------------------------------------------3. Tiên phong giáo dục: Hai ngôi trường tiểu học đầu tiên của tỉnh đạt chuẩn quốc giaThành tựu nổi bật nhất, thể hiện tầm nhìn xa của Càng Long, chính là kỳ tích trong lĩnh vực giáo dục. Hai trường Tiểu học A Nhị Long và Tiểu học Tân An A đã trở thành hai trường tiểu học đầu tiên trong toàn tỉnh Trà Vinh được công nhận đạt chuẩn quốc gia.Thành tựu này đặc biệt ý nghĩa khi đặt trong bối cảnh toàn huyện đang dồn sức xây dựng hạ tầng và phát triển kinh tế. Nó cho thấy một tầm nhìn phát triển toàn diện, cân bằng, nơi đầu tư cho vốn con người được xem trọng không kém việc xây cầu, mở đường. Việc "đạt chuẩn quốc gia" phản ánh một chất lượng giáo dục vượt trội:• Đội ngũ giáo viên: 100% giáo viên đạt chuẩn, trong đó có cả giáo viên trên chuẩn (trình độ Cao đẳng, Đại học). Toàn trường có 5 giáo viên giỏi cấp huyện, tỉnh.• Chất lượng chuyên môn: Nhà trường đặc biệt chú trọng sinh hoạt chuyên môn, liên tục đổi mới phương pháp giảng dạy từ luyện chữ, dạy văn, giải toán cho đến cách tương tác với phụ huynh.Đây là một thành tựu đáng tự hào, khẳng định sự đầu tư nghiêm túc và bài bản cho thế hệ tương lai ngay cả ở một địa phương còn nhiều khó khăn.--------------------------------------------------------------------------------4. Tư duy đột phá: Cách tháo gỡ ngân sách và bầu trưởng ấp trực tiếpGiai đoạn 2001-2005 cũng ghi nhận những ví dụ kinh điển về tư duy quản lý thực tiễn, dám chịu trách nhiệm và tinh thần dân chủ ở cơ sở.Câu chuyện thành lập hợp tác xã dệt chiếu là một minh chứng. Khi dự án đã được duyệt nhưng ngân sách chưa kịp phân bổ, đồng chí Huỳnh Văn Ấu (Chủ tịch huyện lúc bấy giờ) đã đưa ra một quyết sách táo bạo: cho phép hợp tác xã dùng chính dự án được duyệt để vay vốn trước, đầu tư sản xuất, sau đó sẽ hoàn trả khi ngân sách về. Đây là một ví dụ về lối tư duy quản trị thực dụng, vượt qua những quy trình hành chính cứng nhắc để không bỏ lỡ thời cơ vàng cho người dân.Bên cạnh sự linh hoạt trong điều hành kinh tế, cơ chế dân chủ ở cấp ấp, khóm cũng được đề cao một cách thực chất:• Chức danh Trưởng ấp được nhân dân bầu cử trực tiếp theo đầu phiếu phổ thông.• Định kỳ 6 tháng và cuối năm, Trưởng ấp phải tự phê bình trước nhân dân về công việc của mình.Những điểm này cho thấy một tinh thần quản lý dám nghĩ dám làm, tôn trọng và phát huy tiếng nói của người dân ngay từ cấp cơ sở.--------------------------------------------------------------------------------5. Nền tảng cho tương lai: Chuyển dịch nông nghiệp và giảm nghèo bền vữngThay vì phát triển dàn trải, Càng Long đã thực thi một chiến lược tái cơ cấu nông nghiệp thông minh và đa dạng hóa, tạo ra nền tảng kinh tế vững chắc cho tương lai. Đây là một cuộc chuyển dịch có chủ đích, tập trung vào chất lượng và giá trị kinh tế:• Thủy sản: Phát triển mạnh các mô hình giá trị cao, với mô hình nuôi tôm càng xanh (700ha) đặc biệt thành công tại xã An Trường và mô hình nuôi cá rô đồng ở thị trấn Càng Long, Phương Thạnh. Huyện chủ động xây dựng trại giống riêng để đảm bảo nguồn cung chất lượng.• Chăn nuôi: Chuyển từ số lượng sang chất lượng với các chương trình "lai tạo sinh hóa đàn bò, nạc hóa đàn heo", đồng thời phát triển các giống gia cầm siêu thịt, siêu trứng.• Trồng trọt: Thực hiện chuyển đổi 555ha vườn cây kém hiệu quả sang trồng các loại cây ăn trái có giá trị kinh tế cao, nhân rộng các mô hình thành công.Chiến lược tái cơ cấu sản xuất này đã tác động trực tiếp đến công tác xóa đói giảm nghèo. Nhờ sự kết hợp với các chương trình cho vay vốn hiệu quả, mỗi năm tỷ lệ hộ nghèo của huyện giảm gần 3%. Đây không chỉ là những con số, mà là minh chứng cho việc tạo ra sinh kế bền vững và cải thiện thực chất đời sống cho hàng ngàn hộ dân.--------------------------------------------------------------------------------Lời kếtCàng Long giai đoạn 2001-2005 đã chứng minh rằng sự phát triển bền vững không đến từ những chỉ thị vĩ mô, mà được vun trồng từ chính nội lực cộng đồng, từ sự sáng tạo trong từng làng nghề và sự táo bạo trong tư duy của những người lãnh đạo. Đó là di sản quý giá nhất. Những bài học về sự đồng lòng và tư duy đột phá từ Càng Long của 20 năm trước có còn nguyên giá trị cho công cuộc phát triển cộng đồng ngày hôm nay?