5 NGÀY TRƯỚC GIỜ NỔ SÚNG
Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã thể hiện bản lĩnh và tài thao lược khi quyết định chuyển phương châm từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc” tại Điện Biên Phủ. Quyết định ấy góp phần quan trọng làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ sau 56 ngày đêm, đồng thời thể hiện trách nhiệm của người chỉ huy đối với sinh mạng và thắng lợi của quân đội.
Điện Biên Phủ, đầu năm 1954. Hàng vạn quân ta đã kéo pháo vào trận địa, mọi công tác chuẩn bị cho một trận đánh lớn gần như đã hoàn tất. Nhưng ngay trước giờ nổ súng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đứng trước một quyết định có thể làm thay đổi toàn bộ cục diện chiến dịch: đánh nhanh hay đánh chắc?
Một quyết định trước giờ nổ súng
Những ngày đầu tháng 1/1954, chiến trường Điện Biên Phủ đang trong không khí khẩn trương.
Quân ta đã vượt qua những cung đường núi hiểm trở, đưa bộ đội, lương thực, đạn dược và pháo vào trận địa.
Phương án ban đầu là “đánh nhanh, thắng nhanh”.
Theo kế hoạch ấy, quân ta dự kiến tập trung lực lượng, đánh mạnh, nhanh chóng phá vỡ tập đoàn cứ điểm của quân Pháp.
Nhưng khi trực tiếp nghiên cứu chiến trường, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy tình hình đã có những thay đổi quan trọng.
Quân Pháp đã xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm mạnh, có hệ thống phòng ngự kiên cố, hỏa lực mạnh và được tổ chức thành nhiều cứ điểm liên hoàn.
Trong khi đó, quân ta tuy có quyết tâm rất cao nhưng đây là lần đầu tiên phải tiến hành một chiến dịch lớn với lực lượng pháo binh và bộ binh quy mô lớn như vậy.
Một trận đánh kéo dài nhiều ngày sẽ đặt ra những yêu cầu vô cùng lớn về hậu cần, sức chiến đấu và khả năng bảo đảm cho bộ đội.
Võ Nguyên Giáp đứng trước một lựa chọn khó khăn.
Nếu đánh nhanh mà không thắng, tổn thất sẽ rất lớn.
Nhưng nếu thay đổi phương án, toàn bộ chiến trường đã chuẩn bị phải tổ chức lại.
Đó không chỉ là một quyết định quân sự.
Đó là quyết định liên quan đến sinh mạng của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ.
“Đánh chắc, tiến chắc”
Sau khi cân nhắc tình hình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đi đến quyết định thay đổi phương châm tác chiến.
Từ “đánh nhanh, thắng nhanh”, chuyển sang “đánh chắc, tiến chắc”.
Quyết định ấy đồng nghĩa với việc phải kéo pháo ra khỏi trận địa, tổ chức lại lực lượng, xây dựng hệ thống chiến hào và chuẩn bị một chiến dịch dài ngày hơn.
Đây là một quyết định vô cùng khó khăn.
Nhưng với người Tổng Tư lệnh, điều quan trọng nhất không phải là giữ nguyên một kế hoạch đã đề ra.
Điều quan trọng là phải đánh giá đúng tình hình và lựa chọn phương án có khả năng giành thắng lợi cao nhất, đồng thời hạn chế tổn thất cho bộ đội.
Những khẩu pháo lại được kéo ra.
Những con đường giữa núi rừng Điện Biên tiếp tục vang lên tiếng bước chân của bộ đội.
Hệ thống chiến hào từng ngày được đào sâu, nối dài, siết chặt vòng vây quanh tập đoàn cứ điểm.
Cuộc chiến bước sang một thế trận mới.
Trận đánh của ý chí và trí tuệ
Ngày 13/3/1954, quân ta bắt đầu tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Từng cứ điểm bị tiến công.
Từng tuyến phòng ngự bị phá vỡ.
Hệ thống chiến hào của quân ta ngày càng áp sát các vị trí của quân Pháp.
Sau 56 ngày đêm, ngày 7/5/1954, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị tiêu diệt.
Chiến thắng Điện Biên Phủ trở thành một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử dân tộc, góp phần quyết định vào việc kết thúc cuộc chiến tranh Đông Dương.
Nhìn lại chiến thắng ấy, người ta thường nhắc đến sức mạnh của quân đội, sự hy sinh của những người lính, sức người và sức của hậu phương.
Nhưng phía sau chiến thắng còn có một yếu tố không thể thiếu: trí tuệ và bản lĩnh của người chỉ huy.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã dám thay đổi một kế hoạch khi nhận thấy những điều kiện thực tế không còn phù hợp.
Đó chính là bản lĩnh của người cầm quân.
Một quyết định vì người lính
Có lẽ điều khiến tôi xúc động nhất khi đọc về quyết định của Đại tướng là phía sau hai chữ “đánh chắc” không chỉ là nghệ thuật quân sự.
Đó còn là sự cân nhắc về sinh mạng của người lính.
Mỗi người lính ở Điện Biên Phủ đều có một gia đình phía sau.
Có người mẹ chờ con.
Có người vợ chờ chồng.
Có những đứa trẻ chưa kịp lớn đã phải xa cha.
Vì thế, một quyết định của người chỉ huy không bao giờ chỉ nằm trên bản đồ.
Nó được viết bằng máu, bằng nước mắt và bằng sinh mạng của những con người đang chiến đấu.
Có lẽ vì vậy, quyết định chuyển sang “đánh chắc, tiến chắc” càng cho thấy trách nhiệm của người Tổng Tư lệnh trước bộ đội và Tổ quốc.
Chiến thắng Điện Biên Phủ được làm nên bởi hàng vạn con người.
Nhưng trong những ngày đầu chiến dịch, có một quyết định đã góp phần thay đổi cách đánh và cục diện của trận chiến.
Không phải lúc nào tiến nhanh cũng là cách đi đến chiến thắng nhanh nhất.
Đôi khi, người chỉ huy phải biết dừng lại, nhìn lại và dám thay đổi.
Võ Nguyên Giáp đã làm điều đó tại Điện Biên Phủ.
Ông không chọn phương án dễ dàng hơn cho người chỉ huy.Ông chọn phương án khó hơn nhưng chắc chắn hơn.
Và 56 ngày đêm sau, lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm De Castries.
Điện Biên Phủ trở thành biểu tượng của ý chí Việt Nam.
Còn câu chuyện về quyết định của Đại tướng Võ Nguyên Giáp để lại một bài học sâu sắc cho thế hệ trẻ:
Muốn đi đến thắng lợi, không chỉ cần lòng dũng cảm để tiến lên, mà còn cần bản lĩnh để biết khi nào phải thay đổi.



