Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

50 năm chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng

Cách đây vừa tròn 50 năm, dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng, Quân ủy Trung ương hai nước Việt Nam và Lào, liên quân Việt Nam - Lào tiến hành và giành thắng lợi trong Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng. Thắng lợi của chiến dịch đã đánh bại hoàn toàn cuộc tiến công quy mô lớn có tính chất chiến lược của Mỹ và phái hữu Lào, quân Thái Lan, được sự yểm trợ tối đa của không quân và hậu cần Mỹ, bảo vệ vững chắc vùng giải phóng có ý nghĩa chiến lược đối với cách mạng Lào, tạo thế phối

Lai Châu01/07/2026- Thượng tướng LÊ HUY VỊNH - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. - Đồng chí THÁI THANH QUÝ - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉn (xã Sìn Hồ)49 lượt xem0 lượt chia sẻ
PHÁT BIỂU KHAI MẠC HỘI THẢO KHOA HỌC
“50 NĂM CHIẾN DỊCH PHÒNG NGỰ CÁNH ĐỒNG CHUM - XIÊNG KHOẢNG THẲNG LỢI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM”

Thượng tướng, TS LÊ HUY VỊNH
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Ủy viên Quân ủy Trung ương
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng
Trưởng ban Chỉ đạo Hội thảo

Cách đây 50 năm, dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng, Quân ủy Trung ương hai nước Việt Nam và Lào, liên quân Việt Nam - Lào tiến hành và giành được thắng lợi to lớn trong Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng. Thắng lợi của chiến dịch đã đánh bại một bước quan trọng chiến lược “Chiến tranh đặc biệt tăng cường” của Mỹ ở Lào, bảo vệ vững chắc vùng giải phóng có ý nghĩa chiến lược đối với cách mạng Lào, tạo thế phối hợp trong cuộc tiến công chiến lược năm 1972 của quân và dân ta trên chiến trường miền Nam Việt Nam. Chiến thắng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng mùa mưa 1972 trở thành biểu tượng sinh động của tình đoàn kết chiến đấu đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam. Đây là lần đầu tiên ta và bạn tiến hành một chiến dịch phòng ngự hoàn chỉnh trên chiến trường Lào, để lại nhiều bài học quý về lý luận và thực tiễn phát triển của nghệ thuật chiến dịch.


Thiết thực kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng (1972- 2022), Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Tỉnh ủy Nghệ An tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề: “50 năm Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng - Thắng lợi và bài học kinh nghiệm”. Thay mặt Quân ủy Trung ương Bộ Quốc phòng và Ban Chỉ đạo Hội thảo, tôi nhiệt liệt chào mừng các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; các đồng chí lãnh đạo các cơ quan Trung ương - các đồng chí lãnh đạo Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An và các ban, ngành, đoàn thể tỉnh Nghệ An và các tỉnh, thành phố; đồng chí Đại sứ, đồng chí Tuỳ viên Quốc phòng, các đồng chí lãnh đạo tỉnh, các ban, ngành tỉnh Xiêng Khoảng, nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào; các đồng chí lão thành cách mạng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nhân chứng lịch sử; các đồng chí tướng lĩnh, sĩ quan các nhà khoa học; các quý vị đại biểu, cùng toàn thể các đồng chí về dự Hội thảo khoa học quan trọng này. Kính chúc các đồng chí luôn mạnh khỏe, hạnh phúc. Chúc Hội thảo thành công tốt đẹp.


Thưa toàn thể các đồng chí!

Đến đầu năm 1972, thực hiện quyết tâm mở cuộc tiến công chiến lược trên chiến trường miền Nam Việt Nam, Bộ Chính trị Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương ta quyết định tập trung lực lượng, bảo đảm hậu cần, kỹ thuật và vũ khí trang bị tổ chức tiến công địch trên 3 hướng: Đông Nam Bộ, Trị - Thiên và Tây Nguyên. Đồng thời, phát huy thế liên hoàn chiến trường, Trung ương Đảng Quân ủy Trung ương hai nước Việt Nam và Lào thống nhất: Ngay sau khi kết thúc Chiến dịch Cánh Đồng Chum - Mường Sủi mùa khô 1971 - 1972, ta và bạn chủ động tổ chức phòng ngự, kiên quyết không để địch tái chiếm địa bàn chiến lược quan trọng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng mùa mưa 1972, giữ vững thế chiến lược của cách mạng Việt Nam và Lào ở Thượng Lào, bảo vệ “sườn phải” cho hai chiến dịch của ta diễn ra ở Bắc Tây Nguyên và Trị - Thiên.


Thực hiện chủ trương đề ra, đầu tháng 4 năm 1972, Quân ủy Trung ương ta và bạn quyết định mở Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng. Lực lượng tham gia chiến dịch: về phía Việt Nam, gồm có 5 trung đoàn bộ binh, 2 tiểu đoàn đặc công, 1 tiểu đoàn pháo binh, 4 tiểu đoàn pháo và súng máy phòng không 1 tiểu đoàn xe tăng và 2 tiểu đoàn công binh; phía bạn Lào, có 7 tiểu đoàn chủ lực, 1 đại đội xe tăng, 2 đại đội pháo binh, 2 đại đội súng máy phòng không, 1 đại đội công binh và 4 đại đội địa phương. Đây là lần đầu tiên ta và bạn tiến hành một chiến dịch phòng ngự hoàn chỉnh trên chiến trường Lào.


Về phía địch, mặc dù thất bại nặng trong mùa khô 1971 - 1972, nhưng chúng ra sức tăng cường lực lượng, hòng thực hiện cuộc tiến công chiến lược vào Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng. Ngày 20 tháng 5 năm 1972, địch đã tập trung ở Quân khu 2 tới 76 tiểu đoàn bộ binh, 3 tiểu đoàn pháo binh, nhiều phương tiện chiến tranh hiện đại, được không quân Mỹ chi viện. Từ ngày 21 tháng 5 năm 1972, không quân địch đánh phá dữ dội vào các điểm cao trọng yếu ở khu trung gian. Đến ngày 25 tháng 5, bộ binh địch chính thức mở cuộc tiến công vào khu vực Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng.


Dựa vào thế trận phòng ngự được ta và bạn chuẩn bị khoa học, vững chắc, có chiều sâu, bằng cách đánh mưu lược, sáng tạo, trải qua gần 6 tháng (21.5 - 15.11.1972) liên tục chiến đấu, liên quân Việt Nam - Lào đã đánh bại cuộc tiến công quy mô lớn, có tính chất chiến lược của địch, giữ vững địa bàn chiến lược quan trọng Cánh Đồng Chum. Liên quân Việt Nam - Lào đã đánh tổng cộng 244 trận, loại khỏi vòng chiến đấu 5.759 tên địch; đánh bại 8 binh đoàn cơ động, 3 tiểu đoàn quân Thái Lan, bắn rơi 38 máy bay, thu 859 súng các loại... Chiến thắng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng mùa mưa 1972 đánh dấu bước trưởng thành lớn về nhận thức, tư tưởng, kỹ thuật, chiến thuật và cách đánh trong điều kiện phòng ngự kéo dài suốt mùa mưa, khả năng tiếp tế khó khăn. Việc tiêu diệt một bộ phận lớn sinh lực địch, giữ vững Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng trong mùa mưa năm 1972 đã làm thay đổi cục chiến trường có lợi cho cách mạng Lào, tạo thế phối hợp hiệu quả với chiến trường miền Nam Việt Nam trong cuộc tiến công chiến lược năm 1972.


Thưa các đồng chí!

Chiến thắng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng mùa mưa 1972 đã giáng đòn nặng nề vào chiến lược “Chiến tranh đặc biệt tăng cường” của đế quốc Mỹ ở Lào, làm thất bại một bước quan trọng âm mưu kéo dài và mở rộng chiến tranh của Mỹ ở Đông Dương. Chiến thắng đó in đậm mốc son trong dòng chảy lịch sử cách mạng Việt Nam, một trong những biểu tượng sinh động của tình đoàn kết chiến đấu đặc biệt giữa Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân hai nước Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam. Đây là thắng lợi của một chiến dịch phòng ngự hoàn chỉnh được ta và bạn tổ chức trên chiến trường Lào, với nhiều cách đánh sáng tạo, linh hoạt, hiệu quả, để lại nhiều kinh nghiệm quý, góp phần làm phong phú lý luận về nghệ thuật chiến dịch.


Hội thảo hôm nay là một trong những hoạt động có ý nghĩa thiết thực kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng 1972; kỷ kiệm “Năm hữu nghị đoàn kết Việt Nam - Lào” - 60 năm Việt Nam và Lào thiết lập quan hệ ngoại giao (5.9.1962 - 5.9.2022); là dịp để chúng ta ôn lại truyền thống đấu tranh anh hùng, bất khuất của dân tộc, tinh thần quốc tế vô sản trong sáng và cao cả của Quân đội nhân dân Việt Nam, thực hiện thắng lợi phương châm “giúp nhân dân nước bạn tức là mình tự giúp mình” trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế giúp cách mạng Lào, góp phần hun đúc tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường cho thế hệ trẻ hai nước Việt Nam - Lào hôm nay và mai sau. Kết quả của Hội thảo sẽ góp phần vào thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; đồng thời tiếp tục tăng cường củng cố và phát triển mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, tình đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam lên tầm cao mới.


Với ý nghĩa đó, thay mặt Ban Chỉ đạo, tôi tuyên bố khai mạc Hội thảo khoa học “50 năm Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng - thắng lợi và bài học kinh nghiệm”.

Logged

vnmilitaryhistory

Moderator
*
Bài viết: 2626


50 năm chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng« Trả lời #3 vào lúc: 05 Tháng Hai, 2023, 03:22:56 pm »
PHÁT BIỂU CHÀO MỪNG HỘI THẢO KHOA HỌC
“50 NĂM CHIẾN DỊCH PHÒNG NGỰ CÁNH ĐỒNG CHUM - XIÊNG KHOẢNG THẮNG LỢI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM"

TS THÁI THANH QUÝ
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An

Hôm nay, tỉnh Nghệ An rất vinh dự được phối hợp với Bộ Quốc phòng tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ nhân Kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng (1972 - 2022) với chủ đề: “50 năm Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng - Thắng lợi và bài học kinh nghiệm".


Thay mặt Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An, tôi nhiệt liệt chào mừng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo Bộ Quốc phòng, các tướng lĩnh, sĩ quan lực lượng vũ trang nhân dân; lãnh đạo tỉnh Xiêng Khoảng, các nhà khoa học cùng toàn thể các đại biểu về dự Hội thảo. Chúc các đồng chí mạnh khỏe và hạnh phúc; chúc Hội thảo thành công tốt đẹp!


Kính thưa quý vị đại biểu!

Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng do liên quân Việt - Lào tiến hành là chiến dịch có ý nghĩa chiến lược quan trọng cả về quân sự và chính trị. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, quân đội hai nước Việt Nam- Lào liên minh, phối hợp triển khai phòng ngự ở quy mô cấp chiến dịch, đánh bại hoàn toàn kế hoạch lấn chiếm mùa mưa của quân phái hữu Lào và quân đánh thuê Thái Lan dưới sự chi viện của không quân Mỹ.


Thắng lợi của chiến dịch một lần nữa khẳng định vai trò, mối quan hệ đoàn kết đặc biệt của liên minh chiến đấu Việt Nam - Lào với sự phối hợp hiệp đồng chặt chẽ, hiệu quả giữa các đơn vị Bộ đội tình nguyện Việt Nam và Quân giải phóng nhân dân Lào. Chiến thắng này đã để lại nhiều bài học quý trong việc xây dựng, củng cố mối quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào, đúc rút nhiều kinh nghiệm làm phong phú thêm nghệ thuật quân sự Việt Nam để vận dụng vào xây dựng thế trận phòng thủ, thế trận quốc phòng toàn dân bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới. Trong thắng lợi chung của quân và dân hai nước trong chiến dịch này, quân và dân Nghệ An đã có những đóng góp hết sức quan trọng.


Là tỉnh có vị trí chiến lược đặc biệt, Nghệ An là cầu nối giữa hai miền Nam - Bắc, phía Tây tiếp giáp với ba tỉnh Bô Ly Khăm Xay, Hủa Phăn và Xiêng Khoảng nước bạn Lào; trong đó, Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng là vùng giải phóng quan trọng nhất của cách mạng Lào. Tham gia các hoạt động phối hợp với Quân tình nguyện Việt Nam, quân và dân tỉnh Xiêng Khoảng mùa mưa năm 1972, Nghệ An đã điều động 2 tiểu đoàn bộ binh, 2 đại đội binh chủng và Đại đội 211 của huyện Tương Dương cùng 1.000 dân công hỏa tuyến trực thuộc Mặt trận 772 trong Chiến dịch 972 do Quân khu 4 tiến hành tại chiến trường Lào. Những thắng lợi mà các lực lượng của Nghệ An giành được tại Mặt trận 772 đã phối hợp hiệu quả, góp phần vào thắng lợi của Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng. Thắng lợi của chiến dịch này đã tạo thế, tạo lực để quân đội cách mạng và nhân dân các bộ tộc Lào đẩy mạnh kháng chiến, tiến tới ký kết Hiệp định Viêng Chăn lập lại hòa bình và thực hiện hòa hợp dân tộc ở Lào (21.2.1973), tạo điều kiện quan trong để cách mạng Lào tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn, thiết lập nên nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào vào ngày 2 tháng 12 năm 1975.


Với ý nghĩa đó, Hội thảo khoa học “50 năm Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng - Thắng lợi và bài học kinh nghiệm” là dịp để chúng ta tiếp tục khẳng định sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, tầm nhìn chiến lược sáng suốt của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào; của Quân ủy Trung ương hai nước; sự vận dụng linh hoạt, chủ động, sáng tạo của Bộ Tư lệnh Chiến dịch trong tổ chức, điều hành chiến dịch và đặc biệt là tinh thần chiến đấu kiên cường, dũng cảm của quân và dân hai nước Việt Nam - Lào. Từ đó thắt chặt hơn tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt hai nước Việt Nam - Lào, cũng như của hai tỉnh Nghệ An và Xiêng Khoảng.


Kính thưa các đồng chí!

Kháng chiến thành công, quan hệ Việt Nam và Lào bước sang một trang hoàn toàn mới: Từ liên minh chiến đấu đặc biệt sang hợp tác toàn diện giữa hai quốc gia có độc lập, chủ quyền. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân cách mạng Lào, nhân dân hai nước càng có điều kiện phát huy truyền thống tốt đẹp đã từng gắn bó keo sơn trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù xâm lược, xây dựng và tăng cường quan hệ hợp tác toàn diện về chính trị, quốc phòng, an ninh, kinh tế, văn hóa, giáo dục. Trong đó, mối quan hệ hợp tác giữa Nghệ An và Xiêng Khoảng tiếp tục được củng cố và ngày càng thắm thiết hơn; góp phần quan trọng vào sự ổn định và phát triển của hai nước, hai tỉnh. Trong tình hình và điều kiện mới, nhiều hình thức kết nghĩa, ký kết hợp tác hằng năm giữa Nghệ An và Xiêng Khoảng đã được tích cực triển khai thông qua các tổ chức, các ngành và các cấp.


Đường số 7 là tuyến đường huyết mạch chi viện chiến trường Lào năm xưa, nay kết nối với cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn, trở thành con đường huyết mạch kết nối hai tỉnh Nghệ An và Xiêng Khoảng. Trên tuyến đường này, các hoạt động giao lưu, hợp tác kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh giữa hai nước diễn ra ngày càng sôi động, góp phần tăng cường liên kết, hợp tác hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực giữa các quốc gia: Việt Nam, Lào, Thái Lan, Mianma và Tiểu vùng sông Mê Kông. Đặc biệt, các hoạt động đối ngoại nhân dân cũng được diễn ra thường xuyên và hiệu quả góp phần thắt chặt thêm tình cảm gắn bó keo sơn giữa hai dân tộc Việt Nam - Lào, hai tỉnh Nghệ An - Xiêng Khoảng.


Kính thưa các đồng chí!

Giá trị của Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng đã vượt ra ngoài khuôn khổ chiến thắng của một chiến dịch vượt ra khỏi giới hạn cả không gian và thời gian; xứng đáng là một trong những bản anh hùng ca của thời đánh Mỹ. Với sự tham dự rất đông đảo của các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Bộ Quốc phòng, các tướng lĩnh, sĩ quan quân đội, các nhà khoa học và nhân chứng lịch sử, chúng ta tin tưởng cuộc Hội thảo sẽ thành công tốt đẹp.


Nhân dịp Hội thảo, thay mặt Đảng bộ và nhân dân tỉnh Nghệ An tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Viện Lịch sử quân sự đã quan tâm chỉ đạo tổ chức hoạt động hết sức có ý nghĩa này trên địa bàn Nghệ An.


Thông qua Hội thảo, sẽ góp phần làm phong phú, sâu sắc thêm những giá trị của chiến dịch này đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của hai dân tộc; tô thắm thêm tình đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào; hiểu hơn, tự hào hơn về những đóng góp của quân và dân Nghệ An đối với chiến dịch, với toàn bộ cuộc kháng chiến chống Mỹ của dân tộc, với cách mạng Lào, với tỉnh Xiêng Khoảng. Bên cạnh đó, các tham luận của Hội thảo sẽ là những tài liệu lịch sử hết sức quý báu đối với Đảng, Nhà nước, Quân đội và tỉnh Nghệ An phục vụ công tác nghiên cứu, học tập, tuyên truyền, giáo dục lòng yêu nước, tình đoàn kết quốc tế cao cả Việt Nam - Lào cho các thế hệ hôm nay và mai sau.


Cuối cùng, xin kính chúc các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng, Viện Lịch sử quân sự, đại diện Sứ quán, Tùy viên Quốc phòng Đại Sứ quán Lào tại Việt Nam, đại biểu tỉnh Xiêng Khoảng và các quý vị đại biểu mạnh khỏe, hạnh phúc!


Chúc hội thảo thành công tốt đẹp!

Logged

vnmilitaryhistory

Moderator
*
Bài viết: 2626


50 năm chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng« Trả lời #4 vào lúc: 14 Tháng Hai, 2023, 10:15:51 am »
BÁO CÁO ĐỀ DẪN HỘI THẢO KHOA HỌC
“50 NĂM CHIẾN DỊCH PHÒNG NGỰ CÁNH ĐỒNG CHUM - XIÊNG KHOẢNG THẮNG LỢI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM”


Trung tướng TRỊNH VĂN QUYẾT
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Ủy viên Quân ủy Trung ương
Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam

Cách đây 50 năm, dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng Lao động Việt Nam và Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, trực tiếp là Quân ủy Trung ương, Bộ Chỉ huy tối cao Quân giải phóng nhân dân Lào, liên quân Việt Lào mở Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng giành thắng lợi. Chiến thắng này đã đánh bại hoàn toàn cuộc tiến công quy mô lớn, có tính chất chiến lược của địch, giữ vững vùng giải phóng trọng yếu có ý nghĩa chiến lược, bảo đảm thế liên hoàn vững chắc cho vùng căn cứ địa của cách mạng Lào, phối hợp với các chiến trường ở miền Nam Việt Nam và chiến trường Campuchia.

Kính thưa các đồng chí!

Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng là một địa bàn có giá trị chiến lược quan trọng về quân sự, chính trị, kinh tế đối với nước Lào, là một hướng chiến lược trong kháng chiến của ba nước Đông Dương và có tính chất phối hợp với chiến trường chung rất quan trọng nhất là đối với cách mạng Việt Nam. Nhận thấy tầm quan trọng của địa bàn Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng đối với nước Lào, nên Mỹ và lực lượng tay sai tìm mọi cách để chiếm lại khu vực này trong mùa mưa hằng năm. Giữa tháng 4 năm 1972, ngay sau khi liên quân Việt - Lào vừa kết thúc chiến dịch tiến công mùa khô, địch ra sức nống lấn nhằm đẩy lùi lực lượng của ta và bạn, chiếm lại khu vực Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng để giành thế chủ động trên chiến trường.


Phán đoán đúng âm mưu và thủ đoạn của địch, ngày 1 tháng 4 năm 1971, Thường vụ Quân ủy Trung ương Đảng Lao động Việt Nam chủ trương: Trong bất cứ tình huống nào cũng phải kiên quyết bảo vệ vững chắc vùng Cánh Đồng Chum. Do vậy, phải đẩy mạnh triển khai kế hoạch phòng thủ khu vực Cánh Đồng Chum bao gồm cả tuyến trung gian. Để chiến dịch giành thắng lợi, Thường vụ Quân ủy Trung ương nhấn mạnh: Công tác hậu cần, tiếp tế có ý nghĩa quyết định vì ta phải tác chiến trong mùa mưa nên phải có kế hoạch thật cụ thể và đôn đốc ráo riết để bất luận trong tình huống nào cũng không để xảy ra bị động do khó khăn về hậu cần. Bên cạnh đó, phải tiến hành tốt công tác chính trị để động viên bộ đội vượt qua khó khăn, có quyết tâm chiến đấu cao, khắc phục những khó khăn tác động đến tư tưởng của bộ đội.


Quán triệt và thực hiện quyết tâm của Bộ Chính trị và Thường vụ Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng Tư lệnh nhanh chóng triển khai kế hoạch tác chiến và chỉ đạo Mặt trận Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng phối hợp với lực lượng vũ trang của bạn mở Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng mùa mưa năm 1972. Bộ Tư lệnh Chiến dịch gồm: Tư lệnh chiến dịch, đồng chí Vũ Lập; Chính ủy, đồng chí Lê Linh về quân đội đồng chí Xiphon Phalikhăn - Tư lệnh Quân khu Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng làm Phó Tư lệnh về quân sự. Lực lượng của ta tham gia chiến dịch có 5 trung đoàn bộ binh và 10 tiểu đoàn binh chủng. Lực lượng vũ trang của Lào có 7 tiểu đoàn chủ lực, 6 đại đội binh chủng và 4 đại đội địa phương.


Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng diễn ra từ ngày 21 tháng 5 đến ngày 15 tháng 11 năm 1972. Trải qua 4 đợt chiến đấu, với 244 trận đánh lớn, nhỏ, trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt của mùa mưa nhưng Quân tình nguyện Việt Nam cùng với quân và dân Lào đã kiên cường, dũng cảm vượt qua mưa bom, bão đạn của kẻ thù, đánh lui các đợt tiến công của địch vào khu vực phòng ngự; đồng thời chủ động phản kích và đưa lực lượng ra tuyến trung gian đánh tiêu hao địch, phá thế tiến công của chúng và cuối cùng đã đánh bại hoàn toàn cuộc tiến công quy mô lớn có tính chất chiến lược của Mỹ và tay sai; giữ vững địa bàn chiến lược trọng yếu Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng bảo đảm thế liên hoàn vững chắc cho vùng căn cứ địa của cách mạng Lào, kịp thời thực hiện nhiệm vụ phối hợp với chiến trường trong nước.


Thắng lợi của Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng đã thể hiện quyết tâm, tài thao lược của Trung ương Đảng Lao động Việt Nam, trực tiếp là Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng Tư lệnh trong việc giữ vững và làm chủ địa bàn chiến lược này. Thắng lợi đó làm cho học thuyết Níchxơn ở Lào bị thất bại thêm một bước, góp phần thay đổi cục diện chiến trường ba nước Đông Dương, thúc đẩy phong trào cách mạng ở mỗi nước tiếp tục giành những thắng lợi mới. Quá trình phối hợp chiến đấu cùng với quân và dân Lào giữ vững khu vực Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng đã tiếp tục bồi đắp, thắt chặt tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt - Lào, củng cố niềm tin của hai Đảng, hai nhà nước, hai dân tộc trong chống kẻ thù chung là đế quốc Mỹ và tay sai; góp phần làm phong phú thêm một bước về lý luận nghệ thuật chiến dịch Việt Nam, thể hiện bước trưởng thành lớn về nhận thức tư tưởng trong tác chiến phòng ngự.

Kính thưa các đồng chí!

50 năm đã trôi qua, nhưng giá trị lịch sử và ý nghĩa thắng lợi của Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng vẫn vẹn nguyên giá trị. Nhân dịp này, Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Tỉnh ủy Nghệ An tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “50 năm Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng - Thắng lợi và bài học kinh nghiệm”. Ban Chỉ đạo Hội thảo rất mong các đại biểu, các nhà khoa học, nhân chứng lịch sử, bằng phương pháp luận khoa học cùng với tư duy đổi mới, sáng tạo và kinh nghiệm hoạt động thực tiễn để tiếp tục luận giải, khẳng định và làm sâu sắc thêm một số nội dung chủ yếu sau.


Một là, phân tích làm rõ tình hình chiến trường ba nước Đông Dương, đặc biệt là chiến trường Lào và Việt Nam; âm mưu, thủ đoạn của Mỹ - ngụy Lào khi thực hiện học thuyết Níchxơn ở Lào; vị trí chiến lược của khu vực Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng đối với cách mạng Lào và với cục diện chiến trường chung toàn Đông Dương.


Hai là, khẳng định chủ trương đúng đắn, sáng tạo của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương; sự chỉ đạo điều hành chiến dịch của các cơ quan tham mưu chiến lược thuộc Bộ Quốc phòng. Phân tích làm rõ tính chủ động trong xây dựng thế trận phòng ngự, quá trình chuẩn bị chiến trường, công tác tổ chức sử dụng lực lượng và các mặt bảo đảm chiến dịch, đặc biệt là bảo đảm hậu cần, kỹ thuật và quân y.


Ba là, điểm lại quá trình diễn ra Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng, từ giai đoạn chuẩn bị, thực hành và kết thúc chiến dịch; qua đó phân tích, làm rõ vai trò của Bộ Tư lệnh Chiến dịch, chỉ huy các trung đoàn, tiểu đoàn; quá trình chiến đấu ngoan cường của Quân tình nguyện Việt Nam trong các trận chiến đấu, các đợt hoạt động; việc vận dụng các hình thức chiến thuật đổ làm nổi bật bước phát triển về nghệ thuật chiến dịch Việt Nam.


Bốn là, khẳng định nhân tố có vai trò quan trọng làm nên thắng lợi của chiến dịch đó là tình đoàn kết liên minh chiến đấu đặc biệt giữa hai Đảng, hai quân đội và nhân dân hai nước Việt Nam - Lào. Chiến thắng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng mùa mưa năm 1972 là biểu tượng của tình đoàn kết, liên minh chiến đấu đặc biệt Việt Nam - Lào. Điều này thể hiện rõ trong quá trình chuẩn bị và thực hành chiến dịch, sự phối hợp hiệp đồng giữa Quân tình nguyện Việt Nam và Quân giải phóng nhân dân Lào đi từ sự thống nhất trong chủ trương mở chiến dịch, các giai đoạn chiến đấu, các hướng mũi tiến công để giành thắng lợi trước một kẻ thù có sức mạnh vượt trội về quân số và vũ khí trang bị.


Năm là, nêu bật tầm vóc, ý nghĩa lịch sử của Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng. Trên cơ sở đó khái quát, đúc rút những bài học kinh nghiệm có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc về sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng; về phát triển nền khoa học và nghệ thuật quân sự Việt Nam; về tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam; về phát huy tinh thần đoàn kết quốc tế... Những bài học từ Chiến thắng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng năm 1972 có giá trị lịch sử và hiện thực sâu sắc đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội; xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân; xây dựng khu vực phòng thủ và nhận định tình hình xu thế quốc tế trong giai đoạn hiện nay nhằm bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước chưa nguy.


Với ý nghĩa đó, Ban Chỉ đạo tin tưởng rằng, Hội thảo khoa học: “50 năm Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng - Thắng lợi và bài học kinh nghiệm” sẽ thành công tốt đẹp.

Kết quả Hội thảo một lần nữa góp phần làm sâu sắc thêm tầm vóc, ý nghĩa của chiến dịch; nâng cao lòng tự hào, tự tôn dân tộc; củng cố niềm tin và quyết tâm chính trị của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong sự nghiệp đổi mới đất nước; đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái phủ nhận giá trị lịch sử hoặc hạ thấp ý nghĩa của Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng, để những giá trị lịch sử mãi mãi trường tồn cùng sự phát triển của hai dân tộc Việt Nam và Lào.

Logged

vnmilitaryhistory

Moderator
*
Bài viết: 2626


50 năm chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng« Trả lời #5 vào lúc: 14 Tháng Hai, 2023, 10:18:19 am »
Phần thứ nhất
NHỮNG VẤN ĐỂ CHUNG


CHIẾN THẲNG CÁNH ĐỒNG CHUM - XIÊNG KHOẢNG NĂM 1972 BIỂU TƯỢNG CỦA TÌNH ĐOÀN KẾT HỮU NGHỊ ĐẶC BIỆT VIỆT NAM - LÀO

Đại tướng, TS PHAN VĂN GIANG
Ủy viên Bộ Chính trị
Phó Bí thư Quân ủy Trung ương
Bộ Trưởng Bộ Quốc phòng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân và dân ta đã phối hợp với hai nước bạn Lào và Campuchia tổ chức những chiến dịch quan trọng và giành thắng lợi to lớn, góp phần làm chuyển biến cục diện chiến trường, đẩy địch vào thế bị động về chiến lược và thất bại hoàn toàn. Trong đó, Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng năm 1972 là chiến dịch phòng ngự hoàn chỉnh đầu tiên của liên quân Việt Nam - Lào, đánh bại cuộc tiến công quy mô lớn có tính chiến lược của địch, diễn ra trên đất bạn, với không gian rộng, thời gian dài, không chỉ đạt hiệu suất chiến đấu cao, tạo cục diện mới cho cuộc chiến tranh, mà còn phát triển sáng tạo, làm phong phú nền nghệ thuật quân sự Việt Nam. Sau gần 6 tháng chiến đấu bền bỉ, kiên cường, liên quân Việt Nam - Lào đã loại khỏi vòng chiến đấu 5.759 tên địch, đánh thiệt hại nặng các binh đoàn cơ động của quân phái hữu Lào và tay sai, tiêu hao phần lớn các đơn vị còn lại của chúng, tạo so sánh lực lượng có lợi cho ta. Đây là chiến thắng có ý nghĩa chiến lược, tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, giữ vững địa bàn chiến lược Cánh Đồng Chum và thế liên hoàn vững chắc giữa các vùng căn cứ địa của bạn Lào; bảo vệ hành lang vận tải chiến lược, phối hợp hiệu quả với các chiến dịch khác trong cuộc tiến công chiến lược năm 1972 của ta, góp phần làm phá sản chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”, “Lào hóa chiến tranh” của đế quốc Mỹ.


Năm mươi năm đã trôi qua, Chiến thắng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng vẫn vẹn nguyên giá trị và ý nghĩa lịch sử đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của quân và dân hai nước. Thắng lợi đó là biểu tượng về sức mạnh của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, biểu tượng ngời sáng về tình đoàn kết, hữu nghị đặc biệt giữa Đảng, Nhà nước, Nhân dân và Quân đội hai nước Việt Nam - Lào, thể hiện sâu sắc bản lĩnh, ý chí, tầm cao trí tuệ và truyền thống chống giặc ngoại xâm của hai dân tộc, được biểu hiện cụ thể ở những nội dung cơ bản sau:


Một là, Chiến thắng Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng thể hiện sự đoàn kết, thống nhất cao về chủ trương chỉ đạo tác chiến của Quân ủy Trung ương ta và bạn Lào, góp phần củng cố tình đoàn kết liên minh chiến đấu giữa hai Đảng, hai dân tộc, hai Quân đội


Vào đầu những năm 70 của thế kỷ XX, trên chiến trường Đông Dương, sau những thất bại liên tiếp, về cơ bản địch đã lâm vào thế bị động về chiến lược, buộc phải chuyển vào thế phòng ngự, với ý đồ duy trì cho cục diện chiến trường khỏi bị đảo lộn; xúc tiến tìm một giải pháp chính trị có lợi trên bàn hội nghị. Tuy nhiên, do ngoan cố và hiếu chiến, Mỹ vẫn thúc ép lực lượng tay sai đẩy mạnh hoạt động quân sự trên chiến trường Lào và Campuchia nhằm hỗ trợ lẫn nhau; đồng thời tăng cường không quân đánh phá miền Bắc Việt Nam. Trên chiến trường Lào, Mỹ sử dụng quân đội phái hữu Lào và các đơn vị quân đội Thái Lan... đánh rộng ra vòng ngoài, hòng chia cắt vùng giải phóng của bạn, phá hành lang vận chuyển và uy hiếp hậu phương chiến lược của ta. Đây được coi là chiến trường tổng hợp, nơi diễn ra cuộc đọ sức cam go, quyết liệt giữa quân và dân hai nước Việt Nam, Lào với quân Mỹ và lực lượng tay sai, nhất là tại khu vực Cánh Đồng Chum - địa bàn có giá trị chiến lược cả về quân sự, chính trị kinh tế và văn hóa, nơi diễn ra cuộc tranh chấp quyết liệt giữa ta và địch trong suốt cuộc kháng chiến. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương của ta và bạn, quân và dân hai nước luôn kề vai sát cánh, đồng cam cộng khổ, nêu cao tinh thần đoàn kết chiến đấu giành thắng lợi ở mỗi nước. Trên chiến trường nước bạn Lào, liên quân Việt Nam - Lào đã phối hợp mở Chiến dịch Nậm Bạc (năm 1967), Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào (năm 1971)... giành thắng lợi to lớn, đóng góp chung vào thắng lợi của cuộc kháng chiến, góp phần tăng cường tình đoàn kết, liên minh chiến đấu giữa hai dân tộc.


Bước sang năm 1972, trên cơ sở nhận định thời cơ cách mạng chín muồi, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương ta và bận đã thống nhất chủ trương: Mở những chiến dịch quy mô tương đối lớn, có ý nghĩa chiến lược trên chiến trường Lào nhằm thu hút sự chú ý của địch, tạo điều kiện thuận lợi cho ta mở cuộc tiến công chiến lược năm 1972 ở miền Nam Việt Nam. Thực hiện chủ trương đó, liên quân Việt Nam - Lào đã mở nhiều chiến dịch tác chiến, trong đó có Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng. Với quyết tâm bảo vệ bằng được địa bàn chiến lược Cánh Đồng Chum, củng cố vững chắc vùng căn cứ giải phóng của bạn; phục vụ cho yêu cầu đấu tranh chính trị trong tình hình mới, nên khi chiến dịch tiến công Cánh Đồng Chum - Mường Sủi của liên quân Việt Nam - Lào chưa kết thúc, tháng 2 năm 1972, Quân ủy Trung ương ta và bạn đã bàn bạc, thống nhất ra chủ trương chỉ đạo Bộ Tư lệnh Chiến dịch: Sau chiến dịch tiến công, lực lượng ta sẽ chuyển sang chiến dịch phòng ngự. Thực hiện chủ trương đó, Bộ Tư lệnh Chiến dịch đã chủ động kết thúc chiến dịch tiến công trong thế có lợi. Ngay trong quá trình kết thúc chiến dịch tiến công, ta và bạn đã chủ động rút một số đơn vị về phía sau để chuẩn bị cho chiến dịch phòng ngự, với quyết tâm nhanh chỏng tổ chức lại thế trận từ tiến công sang phòng ngự. Đây là sự chỉ đạo sắc bén, đúng đắn, kịp thời của cấp chiến lược hai bên, khắc phục tình trạng đã thành quy luật là: Mùa khô ta giải phóng Cánh Đồng Chum, đẩy địch ra ngoài, đến mùa mưa địch xâm chiếm lại. Đồng thời, đó còn là biểu hiện của tình đoàn kết chiến đấu keo sơn; sự thống nhất cao ở cấp chiến lược giữa ta và bạn trong chiến đấu chống kẻ thù chung. Trong đó, Quân tình nguyện Việt Nam chiến đấu trên đất bạn, bên cạnh quân và dân Lào, vừa làm nghĩa vụ quốc tế, vừa làm nhiệm vụ dân tộc, với tinh thần “giúp bạn là minh tự giúp mình”.


Hai là, Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng đã huy động lực lượng lớn của hai nước tham gia, phối hợp chiến đấu hiệu quả và giành thắng lợi lớn

Liên minh chiến đấu giữa ta và bạn là một nội dung lớn trong chỉ đạo chiến lược quan hệ giữa hai dân tộc, hai đảng, hai quân đội; là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng Đảng ta giao cho Quân đội thực hiện việc phối hợp, huy động lực lượng và kề vai sát cánh trong chiến đấu chống kẻ thù chung giữa ta và bạn đã được tiến hành ngay từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, trong nhiều trận đánh, nhiều chiến dịch..., góp phần quan trọng buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơnevơ công nhận nền hòa bình, độc lập của ba nước Đông Dương. Đây là tiền đề rất quan trọng để chúng ta tiếp tục phát huy tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào trong cách mạng giải phóng dân tộc của mỗi nước. Việc phối hợp, huy động lực lượng của ta và bạn tham gia tác chiến chống Mỹ và tay sai ngày càng phổ biến trong hầu khắp các trận đánh, chiến dịch, nhất là trong các chiến dịch quy mô vừa và lớn. Điển hình là Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng, một trọng điểm chiến lược của chiến trường ba nước Đông Dương, mang tính phối hợp chiến trường chung rất quan trọng, liên quan đến tuyến vận chuyển chiến lược từ miền Bắc Việt Nam cho chiến trường Đông Dương, do vậy rất cân huy động một lực lượng lớn tham gia. Ngay từ đầu, việc phối hợp, huy động lực lượng được ta và bạn hết sức chú trọng cả về số lượng và chất lượng. Theo đó, lực lượng ta được huy động tham gia chiến dịch gồm: 5 trung đoàn bộ binh, 2 tiểu đoàn đặc công, 1 tiểu đoàn pháo binh, 4 tiểu đoàn súng máy phòng không, 1 tiểu đoàn xe tăng và 2 tiểu đoàn công binh, về phía bạn, lực lượng tham gia chiến dịch phòng ngự có 7 tiểu đoàn chủ lực, 1 đại đội xe tăng, 2 đại đội pháo binh, 2 đại đội súng máy phòng không, 1 đại đội công binh và 4 đại đội bộ đội địa phương của Quân giải phóng nhân dân Lào. Những đơn vị này có nhiều thành tích xuất sắc, nhiều kinh nghiệm tác chiến vừa và nhỏ, nhiều năm quần lộn với địch ở chiến trường, thông thạo địa bàn. Như vậy, Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng đã huy động một lực lượng khá lớn của cả ta và bạn, tương đương một quân đoàn thiếu, nhằm đánh bại cuộc tiến công lấn chiếm của địch trong mùa mưa năm 1972, bảo vệ vững chắc vùng giải phóng, giữ vững thế chiến lược ở Bắc Lào, bảo vệ sườn phải cho 2 chiến dịch tiến công Trị - Thiên và Bắc Tây Nguyên trong cuộc tiến công chiến lược năm 1972 của ta giành thắng lợi, góp phần củng cố và phát triển tình đoàn kết gắn bó, ý chí, quyết tâm chiến đấu chống kẻ thù chung giữa hai quân đội, hai dân tộc.


Cùng với đó, việc phối hợp, hiệp đồng chiến đấu trong chiến dịch cũng là điểm sáng của tình đoàn kết, liên minh chiến đấu giữa hai quân đội, hai dân tộc. Trong chiến đấu, ta và bạn thống nhất nhiệm vụ đánh kẻ thù chung, nhưng giữa ta và bạn lại là hai lực lượng riêng biệt, mỗi quân đội chịu sự lãnh đạo, chỉ huy của đảng, nhà nước của mình. Do vậy, trong phối hợp, ta luôn tôn trọng chủ quyền, độc lập tự chủ của bạn, giữ vững mối quan hệ bình đẳng dân tộc; đồng thời, thực hiện phân công, phân nhiệm rành mạch, bảo đảm mỗi lực lượng phụ trách một khu vực riêng để bạn có thể độc lập tác chiến. Thực tiễn Chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng cho thấy, ta và bạn thống nhất phân chia đảm nhiệm từng khu vực: Ta phụ trách khu trung tâm Cánh Đồng Chum, khu trung gian và khu Noọng Pẹt, là những khu vực diễn ra những tình huống tác chiến ác liệt nhất; bạn phụ trách 2 khu vực phối hợp là khu Xiêng Khoảng và Mường Sủi. Trong quá trình tác chiến, trường hợp địch tiến công đường bộ hoặc đổ bộ đường không vào nơi tiếp giáp thì hai bên sẽ phối hợp đánh địch theo hiệp đồng; trường hợp bạn bị uy hiếp, theo phương án chiến dịch, ta sẵn sàng một lực lượng cơ động để xử trí tình huống hoặc tăng cường cho các khu vực phòng ngự của bạn. Nhờ có sự phối hợp, hiệp đồng tác chiến chặt chẽ giữa ta và bạn đã tạo sức mạnh tổng hợp, đánh bại các hướng tiến công của địch, nhất là trong các trận phản đột kích và trận then chốt của chiến dịch, giành thắng lợi quyết định.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn