50 năm ký ức vẹn nguyên: Câu chuyện về những chiếc giường 'ngoại cỡ'

Tháng 9.1973, thời điểm chiến tranh còn chưa kết thúc, Chủ tịch Cuba Fidel Castro là nguyên thủ nước ngoài đầu tiên và duy nhất đến thăm vùng giải phóng miền Nam tại Quảng Trị. Nửa thế kỷ trôi qua, nhưng chuyến thăm lịch sử của ông vẫn vẹn nguyên trong ký ức của nhiều người dân Quảng Bình, Quảng Trị.

"Ngày đó tôi được theo chân Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình là ông Lại Văn Ly ra sân bay Đồng Hới đón đoàn, đưa về Khu Giao Tế Quảng Bình. Công tác chuẩn bị khi ấy dù khẩn trương nhưng bí mật, an ninh được thắt chặt. Có khoảng 20 người như chúng tôi, được tuyển chọn, cắt cử việc phục vụ đoàn", ông Quán kể.

Điều làm ông Quán nhớ nhất trong quá trình chuẩn bị nghiêm túc ấy chính là câu chuyện về chiếc giường của Fidel. Chuyện rằng những chiếc giường ở Khu Giao Tế Quảng Bình được đóng bằng gỗ với kích thước của một người Việt Nam bình thường (dài khoảng 1,8 m, rộng 1,4 m). Ngặt nỗi, Chủ tịch Fidel Castro quá cao lớn nên chắc chắn nằm không vừa. Ngay lập tức, bộ phận hậu cần đã gọi thợ mộc lành nghề thay thanh giường 2 bên, kéo chiếc giường ra thành chiều dài hơn 2 m. "Khi nhìn thấy chiếc giường, Chủ tịch Fidel đã cười, tỏ vẻ ưng ý", ông Quán nhớ lại.

Theo ông Quán, Chủ tịch Fidel Castro được bố trí ở một căn phòng hiện vẫn còn được bảo tồn, lưu giữ ở Khu di tích Giao Tế Quảng Bình. Trong căn phòng này, một chiếc giường gỗ "ngoại cỡ" được đóng cấp tốc cùng chăn, nệm và gối để lãnh tụ cách mạng Cuba nghỉ lại. Căn phòng cũng được chuẩn bị tủ để áo quần, đồ dùng cần thiết và một bộ ghế salon, một bàn làm việc riêng.

"Ngày đó, vì lý do an ninh, tôi không có mấy cơ hội được tiếp xúc gần với lãnh tụ Cuba. Nhưng dù chỉ nhìn từ đằng xa, tôi vẫn sẽ không quên hình ảnh Chủ tịch Fidel Castro với vóc người cao lớn cùng bộ râu dài kín cằm. Tôi tự hào vì đã phục vụ một người vĩ đại như ông", ông Quán nói.

NGƯỜI PHỤ TRÁCH ĐÓNG GIƯỜNG CHO FIDEL Ở QUẢNG TRỊ

Trong con hẻm nhỏ ở KP.7 (P.3, TP.Đông Hà, Quảng Trị) là nơi sinh sống của ông Lê Đăng Ninh (88 tuổi) cùng vợ. Nếu không tìm hiểu, thật khó để biết rằng, cụ ông nay đã mắt yếu, chân run này từng được giao một trọng trách khá đặc biệt trong chuyến thăm của Chủ tịch Fidel Castro đến vùng giải phóng Quảng Trị năm 1973. Ông chính là người phụ trách việc thi công cổng chào phía nam sông Bến Hải, đóng giường cho Chủ tịch Cuba Fidel Castro và tham gia làm lễ đài tổ chức mít tinh chào đón sự ra mắt của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại H.Cam Lộ.

Ông Ninh cho biết, đầu năm 1972, ông là Đại đội trưởng Đại đội thanh niên xung phong 771. Sau đó, ông được điều chuyển về làm Đội trưởng đội xây dựng của đơn vị 19.5 (đơn vị chuyên xây dựng trụ sở làm việc, hầm hào, lán trại phục vụ kháng chiến cho tỉnh Quảng Trị, Đặc khu Vĩnh Linh). "Mới nhận nhiệm vụ chưa lâu thì đội của tôi được giao liền 3 việc hệ trọng thời bấy giờ, nói thật là vừa mừng vừa lo", ông Ninh kể.

Theo ông Ninh, tất cả các nhiệm vụ trên đều phải giữ bí mật hoàn toàn; nhưng khi được giao, các thành viên của đội đều không giấu được niềm tự hào dù cứ thế "ai vào việc nấy" trong âm thầm lặng lẽ. Tất cả mọi việc đều tiến hành vào ban đêm.

Với chiếc giường đóng riêng cho Chủ tịch Fidel Castro, ông Ninh cho hay ông đã cắt cử 3 người thợ trực tiếp làm. "Chiếc giường dài đến 2,6 m, rộng 1,2 m

để phù hợp với thể hình của Chủ tịch Fidel Castro. Những người thợ của đội xây dựng chúng tôi cảm thấy rất vinh dự, tự hào khi được trực tiếp đóng nên chiếc giường đó", ông Ninh xúc động nói.