52 năm Chiến dịch La Sơn – Mỏ Tàu thắng lợi (28/8/1974 – 28/9/1974)

Chiến dịch lớn mang tên La Sơn - Mỏ Tàu vào năm 1974 như một sự khởi đầu cho cuộc Tổng tiến công Xuân 1975 trên đất Thừa Thiên Huế. Trận đánh chiến lược quan trọng này do Sư đoàn 324 và các đơn vị vũ trang khác phối hợp thực hiện.

Mục tiêu của chiến dịch này của ta là thu hẹp vùng chiếm đóng và phá vỡ hệ thống phòng ngự phía tây nam Huế của địch, mở đầu cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975.

Chiến dịch La Sơn - Mỏ Tàu diễn ra trong một tháng, từ ngày 28-8 đến ngày 28-9-1974.
Lực lượng tham gia gồm: Sư đoàn bộ binh 324 được tăng cường Tiểu đoàn bộ binh 2, Đại đội tên lửa A72 và bộ đội địa phương Quân khu Trị - Thiên, đánh vào Sư đoàn bộ binh 1 (Quân đoàn 1) quân ngụy Sài Gòn ở khu vực đường số 14 (phía tây - nam Huế, cách Huế 40 km) nhằm chia cắt đường giao thông chiến lược của địch, phối hợp với chiến dịch Nông Sơn - Thượng Đức (từ ngày 17-7 đến ngày 25-8-1974), tạo thuận lợi cho các hoạt động tiếp theo của ta. Ở khu vực này, Sư đoàn 1 quân ngụy Sài Gòn phối hợp với các đơn vị bảo an chiếm giữ các điểm cao, tạo thế phòng thủ hỗ trợ cho nhau. Chiến dịch mở màn lúc 5 giờ ngày 28-8, sau khi pháo binh bắn chuẩn bị, ta đánh chiếm một loạt điểm cao 75, 76, 303, 144, 204, 273. Địch điều Tiểu đoàn 3 (Trung đoàn 51) và hai tiểu đoàn của Trung đoàn 54 đến tăng cường giữ các điểm cao còn lại. Trong các ngày 3, 7 và 14-9, ta đánh hai trận cấp trung đoàn, một trận cấp sư đoàn (thiếu) và sau trận then chốt chiếm Mỏ Tàu (từ ngày 27 đến ngày 28-9), ta chủ động kết thúc chiến dịch.

Thời khắc lịch sử vào lúc 10 giờ 30 phút ngày 28/9/1974, lá cờ giải phóng của ta đã phất phới tung bay trên cứ điểm Mỏ Tàu. Sau 30 ngày đêm chiến đấu liên tục với 4 đợt tiến công; kết quả: chiến dịch La Sơn- Mỏ Tàu thắng lợi; quân ta đã loại khỏi vòng chiến đấu gần 2.500 tên địch, bắt sống 587 tên, bắn rơi 5 máy bay, thu và phá huỷ 2.734 súng các loại và nhiều phương tiện chiến tranh, phá vỡ tuyến phòng thủ mạnh của địch ở Tây – Nam Thành phố Huế, giải phóng một khu vực rộng gần 300 km2, uy hiếp thế trận phòng thủ của Quân đoàn 1, Quân khu I quân ngụy Sài Gòn; cắt đứt tuyến đường bộ Huế đi Đà Nẵng và làm phá sản kế hoạch bình định lấn chiếm vùng căn cứ cách mạng của quân ngụy Sài Gòn, góp phần làm nên Đại thắng mùa xuân 1975.

Hiện nay, tại Mỏ Tàu còn có một di tích lịch sử về chiến dịch này, đó là địa đạo Xuân Lộc. Nằm trên đồi cao khoảng 186m cách quốc lộ 1A khoảng 20km về phía Tây, địa đạo Xuân Lộc hình chữ Y, dài 100m, cao 1,5m, chân rộng 1,1m. Trong đó, nhánh chính dài 80m từ cửa hướng Đông thông ra cửa hướng Tây, nhánh phụ dài 20m theo hướng Tây Nam. Trong quá trình đào địa đạo từ Tây sang Đông, toàn bộ đất, đá được chiến sĩ Sư đoàn 324 đưa ra phía sau đổ xuống khe nước. Lợi dụng dòng nước chảy để xóa dấu vết, tránh sự quan sát của quân thù từ trên máy bay. Địa đạo đã che chở an toàn, bí mật cho Sở chỉ huy Sư đoàn 324 trong các trận đánh ác liệt diễn ra ở mặt trận phía Nam thành phố Huế từ năm 1974-1975, trong đó có chiến dịch La Sơn - Mỏ Tàu diễn ra từ ngày 28-8 đến ngày 28-9-1974. UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế công nhận địa đạo Xuân Lộc là di tích lịch sử cách mạng, đồng thời lập dự án khơi thông sửa chữa cửa hướng Tây, tổ chức các tour tham quan du lịch, giao lưu giữa cựu chiến binh với thế hệ trẻ để ôn lại truyền thống đấu tranh quật cường của dân tộc thời kỳ chống đế quốc Mỹ cứu nước.