54 GIỜ GIỮA LỬA ĐẠN ĐÔNG KHÊ

La Văn Cầu trong trận đánh mở màn Chiến dịch Biên giới năm 1950

Đông Khê, tháng 9 năm 1950.

Một cứ điểm nằm giữa núi rừng Cao Bằng trở thành nơi diễn ra một trong những trận đánh ác liệt nhất của Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950.

Trong 54 giờ chiến đấu, quân ta liên tục tiến công hệ thống phòng thủ của quân Pháp.

Giữa trận chiến ấy, có một người lính trẻ mới khoảng 18 tuổi.

Tên anh là La Văn Cầu.

Sau này, khi nhắc đến Đông Khê, người ta nhớ đến một người lính đã mất cánh tay phải nhưng vẫn tiếp tục ôm bộc phá tiến lên.

Nhưng để hiểu đầy đủ câu chuyện ấy, cần trở lại với 54 giờ chiến đấu ở Đông Khê.

1. Vì sao Đông Khê quan trọng?

Năm 1950, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào một giai đoạn mới.

Ở vùng biên giới phía Bắc, quân Pháp xây dựng hệ thống cứ điểm dọc theo Đường số 4, trong đó Đông Khê giữ vị trí quan trọng.

Đông Khê nằm trên tuyến đường nối các cứ điểm của quân Pháp ở khu vực Cao Bằng và Thất Khê.

Nếu quân ta đánh chiếm được Đông Khê, hệ thống phòng thủ của địch trên tuyến Đường số 4 sẽ bị uy hiếp nghiêm trọng.

Vì vậy, khi quyết định mở Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950, Bộ Tổng Tư lệnh lựa chọn Đông Khê làm mục tiêu tiến công mở màn.

Đó là một quyết định có ý nghĩa chiến lược.

Và những người lính được giao nhiệm vụ đánh Đông Khê hiểu rằng trận đánh này sẽ vô cùng khốc liệt.

2. Trước giờ nổ súng

Trong đội hình quân ta lúc ấy có người lính trẻ La Văn Cầu.

Ông sinh năm 1932, người dân tộc Tày, quê Cao Bằng.

Ông nhập ngũ từ năm 1948, khi mới 16 tuổi, sau khi khai tăng tuổi để đủ điều kiện vào quân đội.

Sau hai năm chiến đấu, La Văn Cầu đã không còn là một tân binh.

Ông đã trải qua những trận đánh và được giao nhiệm vụ chỉ huy tổ bộc phá.

Nhiệm vụ của ông trong trận Đông Khê là phá hàng rào, phá lô-cốt, mở cửa đột phá cho bộ đội xung kích tiến lên.

Đó là nhiệm vụ dành cho những người đi đầu.

Và người đi đầu luôn là người đối diện với hiểm nguy đầu tiên.

3. 16/9/1950 – tiếng súng bắt đầu

Ngày 16/9/1950, quân ta bắt đầu tiến công Đông Khê.

Pháo binh nổ súng.

Các đơn vị bộ binh đồng loạt tiến về phía trận địa.

Quân Pháp chống trả dữ dội.

Những khẩu súng máy từ các công sự liên tục bắn ra.

Khói lửa bao trùm chiến trường.

Nhưng các chiến sĩ vẫn tiến lên.

Trong đội hình đó, tổ bộc phá của La Văn Cầu có nhiệm vụ tiếp cận hàng rào và công sự địch.

Họ phải tìm cách mở đường.

Không có cửa mở, lực lượng xung kích rất khó tiến sâu.

Vì vậy, họ phải đi trước.

4. Những người lính bộc phá

Bộc phá là thứ vũ khí đặc biệt quan trọng trong những trận đánh công sự.

Người lính mang bộc phá phải tiến đến sát mục tiêu.

Khoảng cách càng gần thì nguy hiểm càng lớn.

Họ phải đối diện với hỏa lực của đối phương trong khi bản thân mang theo khối thuốc nổ.

Đó là lý do những người lính bộc phá thường được xem là những người mở cửa trận địa.

La Văn Cầu hiểu rõ nhiệm vụ của mình.

Ông cùng đồng đội tiến lên.

5. Trận chiến trở nên ác liệt

Càng tiến gần trận địa, hỏa lực của quân Pháp càng dữ dội.

Đạn pháo, súng máy và súng trường liên tục bắn về phía quân ta.

Những người lính phải vừa tiến vừa tìm cách tránh hỏa lực.

Trong tổ bộc phá, nhiều người lần lượt bị thương.

Nhưng nhiệm vụ vẫn chưa hoàn thành.

La Văn Cầu tiếp tục tiến.

Ông hướng về phía lô-cốt mà đơn vị cần phá.

Và rồi một viên đạn địch đã trúng vào cánh tay phải của ông.

Cánh tay bị thương rất nặng.

6. Khoảnh khắc tưởng như phải dừng lại

La Văn Cầu ngã xuống.

Trong giây lát, ông bất tỉnh.

Nhưng sau đó tỉnh lại.

Cánh tay phải đã bị dập nát.

Nếu dừng lại, ông có thể được đưa về phía sau để cấp cứu.

Nhưng La Văn Cầu biết:

Nhiệm vụ vẫn chưa hoàn thành.

Lô-cốt địch vẫn còn.

Cửa mở vẫn chưa được tạo ra.

Đồng đội phía sau vẫn đang chờ.

Và ông đưa ra quyết định.

7. Cánh tay phải

La Văn Cầu yêu cầu đồng đội chặt cánh tay bị thương.

Đó là một quyết định đau đớn.

Nhưng trong khoảnh khắc ấy, ông chỉ nghĩ đến việc tiếp tục chiến đấu.

Sau khi phần cánh tay bị thương được xử lý, ông dùng cánh tay trái tiếp tục mang bộc phá.

Người lính trẻ lại tiến về phía trước.

Một cánh tay đã mất.

Nhưng bước chân vẫn tiếp tục.

8. Khối bộc phá tiến về lô-cốt

Phía trước vẫn là lô-cốt.

La Văn Cầu ôm khối bộc phá bằng cánh tay còn lại.

Ông tiến từng bước.

Không còn đồng đội đi cùng như lúc đầu.

Nhưng ông vẫn đi.

Đó là khoảnh khắc đặc biệt của trận Đông Khê.

Một người lính bị thương nặng, mất một cánh tay, nhưng vẫn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.

Ông áp sát mục tiêu.

Đặt bộc phá.

Và kích nổ.

ẦM!

Khối bộc phá phát nổ.

Công sự địch bị phá.

Cửa mở được tạo ra.

9. Bộ đội xung kích tiến lên

Ngay sau khi cửa mở được tạo ra, lực lượng xung kích tiến vào.

Những người lính phía sau không còn phải vượt qua nguyên vẹn hệ thống hàng rào như trước.

Con đường đã được mở.

Họ tiếp tục đánh sâu vào cứ điểm.

Đó chính là mục tiêu mà La Văn Cầu và tổ bộc phá phải thực hiện.

Chiến đấu tiếp tục.

10. Không chỉ một người

Nhưng khi kể về La Văn Cầu, không thể quên những người lính khác.

Đông Khê là một trận chiến của cả tập thể.

Có những người lính đã hy sinh.

Có những người bị thương.

Có những người tiếp tục chiến đấu khi đồng đội bên cạnh ngã xuống.

Những chiến công của La Văn Cầu chỉ có thể được thực hiện trong sự phối hợp của cả đơn vị.

Vì thế, câu chuyện về ông cũng là câu chuyện về tinh thần đồng đội của những người lính năm 1950.

11. Ngày thứ hai

Trận đánh không kết thúc sau một đêm.

Quân ta tiếp tục tiến công.

Quân Pháp tiếp tục chống trả.

Các vị trí phòng thủ lần lượt bị đánh chiếm.

Những người lính phải chiến đấu liên tục trong điều kiện vô cùng căng thẳng.

La Văn Cầu lúc này đã bị thương nặng.

Nhưng chiến công của ông đã góp phần mở đường cho lực lượng xung kích.

Trong khi đó, các đơn vị khác tiếp tục tiến công những vị trí còn lại.

12. Ngày thứ ba – Đông Khê bị đánh chiếm

Đến ngày 18/9/1950, sau khoảng 54 giờ chiến đấu, quân ta làm chủ hoàn toàn cứ điểm Đông Khê.

Một mục tiêu quan trọng của chiến dịch đã được hoàn thành.

Đông Khê thất thủ tạo ra một bước ngoặt quan trọng trên chiến trường biên giới.

Quân Pháp mất một vị trí chiến lược.

Quân ta có điều kiện tiếp tục phát triển chiến dịch.

13. Một cánh tay nằm lại

Nhưng chiến thắng ấy đối với La Văn Cầu có một dấu ấn không thể xóa nhòa.

Ông mất cánh tay phải.

Tuổi đời khi ấy còn rất trẻ.

Một người thanh niên vừa bước vào tuổi trưởng thành đã phải mang thương tật suốt đời.

Nhưng ông không coi đó là điều khiến mình phải hối tiếc.

Điều quan trọng nhất là nhiệm vụ đã hoàn thành.

14. Chiến công được ghi nhận

Sau trận Đông Khê, chiến công của La Văn Cầu trở thành một trong những câu chuyện tiêu biểu của quân đội.

Ngày 19/5/1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ông là một trong bảy chiến sĩ đầu tiên được phong danh hiệu Anh hùng của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Từ một người lính trẻ ở Cao Bằng, La Văn Cầu trở thành một biểu tượng của tinh thần chiến đấu.

15. 54 giờ – cả một trang sử

54 giờ nghe có vẻ không dài.

Nhưng trong chiến tranh, 54 giờ có thể là một khoảng thời gian vô cùng dài.

Đó là 54 giờ của:

• Những cuộc tiến công.

Và trong 54 giờ ấy, La Văn Cầu đã để lại một dấu mốc đặc biệt.

Ông không chỉ chiến đấu.

Ông đã mở đường cho đồng đội.

16. Điều còn lại sau chiến thắng

Nhiều năm sau, chiến tranh đã lùi xa.

Đông Khê cũng thay đổi.

Những người lính năm xưa trở thành những người già.

Nhưng ký ức về trận đánh vẫn còn.

Và mỗi khi nhắc đến Đông Khê, hình ảnh La Văn Cầu thường được nhắc lại:

Một người lính trẻ.

Một cánh tay phải bị thương.

Một khối bộc phá.

Một lô-cốt.

Và một bước tiến không lùi.

KẾT: 54 GIỜ KHÔNG QUÊN

Trận Đông Khê kết thúc sau 54 giờ.

Nhưng với La Văn Cầu, trận đánh ấy kéo dài suốt cả cuộc đời.

Không phải vì ông còn cầm súng.

Mà vì cánh tay phải của ông đã nằm lại ở Đông Khê.

Mỗi ngày sau đó, ông mang trên cơ thể dấu tích của trận đánh.

Nhưng cùng với vết thương ấy là niềm tự hào về một nhiệm vụ đã hoàn thành.

Từ một chàng trai 16 tuổi khai tăng tuổi để nhập ngũ, La Văn Cầu trở thành người Anh hùng được lịch sử ghi nhớ.

54 giờ ở Đông Khê đã qua.
Nhưng câu chuyện về người lính ôm bộc phá bằng cánh tay còn lại vẫn còn được kể lại.

Bởi đôi khi, lịch sử không chỉ được viết bằng những chiến dịch và những con số.

Lịch sử còn được viết bằng những con người đã đứng ở nơi nguy hiểm nhất và nói với đồng đội bằng chính hành động của mình:

“Cứ tiến lên. Cửa đã mở.”