56 NĂM SAU NGÀY HY SINH, NHỮNG DÒNG CHỮ CỦA DƯƠNG NGỌC BỬU MỚI TRỞ VỀ VỚI GIA ĐÌNH

Dương Ngọc Bửu sinh ngày 11/10/1941, quê tại Chánh Hiệp, Châu Thành, Bình Dương. Trong chiến tranh, ông mang bí danh Phong Vũ, giữ cấp bậc Thượng sĩ và hoạt động trong lực lượng Trinh sát Quân đội Tân Uyên. Những năm tháng ở chiến trường miền Nam được ông ghi lại bằng nhật ký, từ những điều thuộc về đời sống người lính cho đến những suy nghĩ rất riêng về con người và cuộc sống giữa hoàn cảnh chiến tranh.

Nhưng điều đáng chú ý là những trang viết của ông không chỉ nói về chiến tranh. Ẩn sau hình ảnh người lính là một người chồng, một người cha vẫn hướng lòng về mái nhà của mình. Trong nhật ký có những dòng ông viết cho vợ và con gái, chẳng hạn: “Em yêu! Em có còn nhớ gì anh đã căn dặn trước giờ chia ly?” Những câu chữ ấy khiến cuốn nhật ký không còn đơn thuần là một tư liệu chiến trường; nó giống như một phần cuộc sống riêng tư được người lính gửi lại giữa lúc không biết mình còn bao nhiêu thời gian.

Ngày 21/6/1969, Dương Ngọc Bửu hy sinh. Nhưng câu chuyện về ông chưa dừng lại ở đó. Cuốn nhật ký – kỷ vật cuối cùng từ chiến trường – đã thất lạc suốt 56 năm, trước khi được phía Hoa Kỳ cung cấp và trao trả cho gia đình vào ngày 17/4/2025 thông qua quá trình phối hợp giữa dự án Di sản chiến tranh chưa được khám phá - Bộ Quốc phòng Mỹ, Đại học Harvard và cơ quan phía Việt Nam.

Từ một cuốn nhật ký tưởng như đã bị chiến tranh cuốn mất, câu chuyện của Dương Ngọc Bửu một lần nữa đến với công chúng. Những trang viết ấy sau đó được biên soạn và xuất bản thành Đi trong cái chết để tìm cái sống vinh quang – Nhật ký chiến trường miền Nam (1965–1969). Sách do NXB Lao Động phát hành, gồm 200 trang.

Điều đặc biệt ở Dương Ngọc Bửu nằm ở chỗ: người ta không chỉ biết về ông qua hồ sơ của một liệt sĩ, mà còn có thể đọc những gì chính ông đã viết khi còn sống. Qua những trang nhật ký ấy, một con người của gần sáu thập kỷ trước hiện lên không chỉ với tư cách người lính, mà còn là một người biết nhớ, biết yêu, biết lo cho gia đình và cố giữ lại những điều mình trân trọng bằng con chữ. Chính vì vậy, cuốn sách không chỉ kể lại một đoạn đời trong chiến tranh, mà còn giúp người đọc hôm nay nhìn thấy con người phía sau bộ quân phục.