56 NGÀY ĐÊM ĐIỆN BIÊN PHỦ
Những người lính trong trận chiến lịch sử
56 NGÀY ĐÊM ĐIỆN BIÊN PHỦ
Những người lính trong trận chiến lịch sử
NHÂN VẬT LỊCH SỬ
Những người lính Điện Biên Phủ – bộ đội chủ lực, pháo binh, công binh và các lực lượng trực tiếp chiến đấu tại mặt trận.
THỜI KỲ LỊCH SỬ
13/3 – 7/5/1954 – Chiến dịch Điện Biên Phủ, trận quyết chiến chiến lược của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
PHẦN 1. TRƯỚC GIỜ NỔ SÚNG
Đầu tháng 3 năm 1954.
Giữa lòng chảo Điện Biên, quân Pháp đã xây dựng một tập đoàn cứ điểm lớn với hệ thống công sự, hầm hào và các cứ điểm liên kết với nhau.
Phía bên kia, quân đội Việt Nam đã bí mật bao vây toàn bộ khu vực.
Những người lính đã có mặt ở đây sau những tháng hành quân dài.
Họ đào chiến hào.
Mở đường.
Xây dựng trận địa pháo.
Đưa lương thực, đạn dược vào mặt trận.
Có người từng kéo pháo qua núi.
Có người từng nằm hàng tuần trong rừng.
Có người từ những vùng quê xa xôi lần đầu tiên đặt chân đến Tây Bắc.
Họ biết phía trước sẽ là một trận đánh rất lớn.
Nhưng chưa ai biết chính xác mình sẽ phải chiến đấu bao lâu.
Một ngày?
Một tuần?
Hay lâu hơn?
Chỉ có một điều chắc chắn:
Điện Biên Phủ sẽ là trận đánh quyết định.
6
Chú thích ảnh: Bộ đội Việt Nam chuẩn bị trận địa trước khi Chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Báo Quân đội nhân dân.
PHẦN 2. 17 GIỜ NGÀY 13/3/1954
Chiều ngày 13/3/1954.
Khoảng 17 giờ, pháo binh Việt Nam bắt đầu khai hỏa.
Mục tiêu đầu tiên là cứ điểm Him Lam.
Sau nhiều ngày im lặng, lòng chảo Điện Biên đột nhiên rung chuyển.
Những khẩu pháo liên tục nhả đạn.
Khói thuốc súng phủ lên các sườn đồi.
Rồi bộ binh bắt đầu tiến lên.
Những người lính rời khỏi chiến hào.
Họ bò qua những đoạn đất trống.
Vượt qua hàng rào dây thép gai.
Tiến về phía các công sự của quân Pháp.
Him Lam là trận đánh mở màn.
Và cũng là lần đầu tiên những người lính Điện Biên thực sự bước vào cuộc quyết chiến.
Không còn đường quay lại.
Chỉ còn phía trước.
5
Chú thích ảnh: Pháo binh và bộ binh Việt Nam tiến công cứ điểm Him Lam, mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ ngày 13/3/1954.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Báo Quân đội nhân dân.
PHẦN 3. NHỮNG NGÀY ĐẦU TIÊN
Sau Him Lam, quân ta tiếp tục tiến công Độc Lập và Bản Kéo.
Chỉ trong những ngày đầu, tuyến phòng ngự vòng ngoài phía Bắc của tập đoàn cứ điểm bị phá vỡ.
Nhưng chiến thắng ấy không hề dễ dàng.
Mỗi mét đất phải đổi bằng máu.
Những người lính tiến lên dưới hỏa lực mạnh của đối phương.
Có người vừa rời chiến hào đã trúng đạn.
Có người bị thương nhưng vẫn cố gắng bò về phía trước.
Có người không bao giờ trở lại.
Ban đêm, những người còn sống tiếp tục đào chiến hào.
Ban ngày, họ chiến đấu.
Cứ như vậy, một nhịp sống đặc biệt hình thành trên chiến trường:
Đánh – đào – nghỉ – rồi lại đánh.
Sau đợt tiến công đầu tiên, quân ta đã tiêu diệt các cụm cứ điểm Him Lam, Độc Lập và Bản Kéo, mở rộng thế bao vây Điện Biên Phủ.
Nhưng đó mới chỉ là bắt đầu.
5
Chú thích ảnh: Bộ đội chiến đấu và xây dựng trận địa trong những ngày đầu Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Báo Quân đội nhân dân.
PHẦN 4. “KHOÉT NÚI, NGỦ HẦM”
Sau đợt tiến công thứ nhất, cuộc chiến bước vào giai đoạn ác liệt hơn.
Quân ta bắt đầu đào những hệ thống chiến hào ngày càng tiến gần các cứ điểm.
Từng mét đất được đào bằng cuốc, xẻng.
Ban ngày địch bắn phá.
Ban đêm bộ đội tranh thủ đào.
Có những người lính nằm ngay dưới giao thông hào.
Một chiếc ba lô làm gối.
Một tấm áo làm chăn.
Bữa ăn thường là những nắm cơm vắt mang theo từ hậu phương.
Mưa xuống.
Bùn đất nhão ra.
Nước ngập chiến hào.
Quần áo lúc nào cũng ẩm ướt.
Nhưng sáng hôm sau, họ lại tiếp tục.
Có một câu đã trở thành hình ảnh khắc họa những ngày tháng ấy:
“Khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt.”
Đó không phải là một câu chuyện được kể lại từ xa.
Đó là cuộc sống thực sự của những người lính trong lòng chảo Điện Biên.
4
Chú thích ảnh: Hệ thống chiến hào và cuộc sống chiến đấu của bộ đội trong lòng chảo Điện Biên Phủ.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Báo Quân đội nhân dân.
PHẦN 5. ĐỢT TIẾN CÔNG THỨ HAI – TRẬN ĐỒI A1
Ngày 30/3/1954, đợt tiến công thứ hai bắt đầu.
Mục tiêu chủ yếu là các cứ điểm phía Đông, trong đó có những vị trí rất quan trọng như C1, D1, E và A1.
Nếu chiếm được các điểm cao này, quân ta sẽ từng bước khống chế trung tâm tập đoàn cứ điểm.
Nhưng A1 trở thành một trong những trận đánh khốc liệt nhất.
Quân Pháp phòng thủ rất mạnh.
Quân ta nhiều lần tiến công.
Có lúc chiếm được một phần trận địa.
Có lúc bị đối phương phản kích.
Các chiến sĩ phải chiến đấu trong những chiến hào chật hẹp, dưới hỏa lực dữ dội.
Nhiều người lính đã hy sinh ngay trên sườn đồi.
Những người còn lại vẫn tiếp tục.
Một người ngã xuống – người khác tiến lên.
Trận A1 kéo dài dai dẳng.
Nhưng từng ngày, vòng vây quanh Điện Biên Phủ lại siết chặt hơn.
6
Chú thích ảnh: Đồi A1 – một trong những vị trí chiến đấu ác liệt nhất trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Báo Quân đội nhân dân.
PHẦN 6. GIỮ LẤY TRẬN ĐỊA
Chiến đấu ở Điện Biên không chỉ là xung phong.
Nhiều khi, nhiệm vụ khó nhất là giữ được những gì vừa chiếm được.
Sau mỗi trận đánh, bộ đội lập tức củng cố công sự.
Đào thêm chiến hào.
Đắp ụ súng.
Đưa thương binh về phía sau.
Đưa đạn lên phía trước.
Những người lính gần như không có thời gian nghỉ.
Có người vừa chiến đấu xong đã quay lại đào công sự.
Có người đang bị thương vẫn tìm cách giúp đồng đội.
Có người cả ngày không được ăn một bữa tử tế.
Nhưng họ hiểu rằng nếu để mất trận địa, tất cả những hy sinh vừa qua sẽ trở nên vô nghĩa.
Vì thế họ bám đất.
Giữ từng chiến hào.
Giữ từng mét đất.
Giữ từng điểm cao.
Đó là cách quân ta từng bước bóp nghẹt tập đoàn cứ điểm.
6
Chú thích ảnh: Bộ đội củng cố và giữ vững các trận địa, chiến hào sau những trận tiến công tại Điện Biên Phủ.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Báo Quân đội nhân dân.
PHẦN 7. NHỮNG NGƯỜI LÍNH Ở PHÍA SAU TRẬN ĐỊA
Trong chiến hào, người lính không chỉ chiến đấu bằng khẩu súng.
Họ còn phải chiến đấu với đói, rét, bệnh tật và sự kiệt sức.
Nhưng phía sau họ vẫn có những người đang ngày đêm đưa hàng vào mặt trận.
Dân công gánh gạo.
Thanh niên xung phong sửa đường.
Lái xe vận chuyển đạn.
Quân y cứu chữa thương binh.
Những chiếc xe đạp thồ chở hàng vượt núi.
Mỗi khẩu pháo.
Mỗi viên đạn.
Mỗi nắm cơm.
Đều phải vượt qua hàng trăm cây số mới đến được chiến hào.
Vì vậy, khi một người lính bóp cò ở Điện Biên, phía sau anh không chỉ có đồng đội.
Mà còn có cả một hậu phương đang dõi theo.
5
Chú thích ảnh: Dân công, thanh niên xung phong và lực lượng hậu cần vận chuyển lương thực, đạn dược phục vụ tiền tuyến Điện Biên Phủ.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
PHẦN 8. NHỮNG NGÀY CUỐI CÙNG
Bước sang cuối tháng 4.
Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ ngày càng bị thu hẹp.
Các tuyến tiếp tế của quân Pháp bị hạn chế.
Những cứ điểm phía Đông lần lượt bị uy hiếp.
Quân ta tiếp tục đào chiến hào tiến gần trung tâm.
Mỗi ngày, khoảng cách lại ngắn hơn.
Những người lính đã chiến đấu gần hai tháng.
Nhiều người không còn nhận ra mình trong gương.
Râu tóc mọc dài.
Quần áo rách.
Khuôn mặt sạm đi vì khói súng và bùn đất.
Nhưng ánh mắt vẫn hướng về phía trước.
Họ biết trận chiến sắp đến hồi kết.
Ngày 1/5, đợt tiến công thứ ba bắt đầu.
Quân ta đánh chiếm các vị trí còn lại, tiếp tục thu hẹp khu vực phòng thủ của đối phương.
Đến những ngày đầu tháng 5, vòng vây đã siết chặt.
Điện Biên Phủ chỉ còn chờ trận quyết định cuối cùng.
5
Chú thích ảnh: Bộ đội Việt Nam trong những ngày cuối của Chiến dịch Điện Biên Phủ, khi vòng vây quanh tập đoàn cứ điểm ngày càng siết chặt.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Báo Quân đội nhân dân.
PHẦN 9. 17 GIỜ 30 PHÚT NGÀY 7/5
Chiều 7/5/1954.
Cuộc tổng công kích bắt đầu.
Các đơn vị đồng loạt tiến về trung tâm.
Những cứ điểm cuối cùng lần lượt bị đánh chiếm.
Tiếng súng vang lên khắp lòng chảo.
Rồi khoảng 17 giờ 30 phút, quân ta tiến vào sở chỉ huy tập đoàn cứ điểm.
Tướng Đờ Cát-xtơ-ri và toàn bộ Bộ chỉ huy bị bắt.
Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm chỉ huy.
Sau 56 ngày đêm, trận quyết chiến lịch sử kết thúc.
Những người lính trong chiến hào cuối cùng cũng có thể ngẩng đầu nhìn lên bầu trời Điện Biên.
Có người bật khóc.
Có người ôm lấy đồng đội.
Có người lặng im.
Bởi những người đã cùng họ chiến đấu từ ngày đầu tiên không phải tất cả đều còn đứng ở đây.
Chiến thắng đã đến.
Nhưng bên cạnh niềm vui là nỗi nhớ những người đã nằm lại.
5
Chú thích ảnh: Quân ta tiến vào sở chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ và lá cờ Quyết chiến – Quyết thắng tung bay ngày 7/5/1954.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; TTXVN.
PHẦN 10. 56 NGÀY ĐÊM
13/3/1954 – 7/5/1954.
56 ngày đêm.
Một khoảng thời gian không quá dài nếu nhìn từ lịch sử.
Nhưng đối với những người lính ở Điện Biên, mỗi ngày dài như một năm.
Họ đã chiến đấu trong mưa.
Chiến đấu trong bùn.
Chiến đấu giữa những chiến hào chật hẹp.
Có những ngày không được ngủ.
Có những đêm không được ăn đủ.
Có những trận đánh kéo dài từ chiều đến sáng.
Có những người đồng đội sáng còn nói chuyện, tối đã hy sinh.
Nhưng họ vẫn tiếp tục.
Từ Him Lam.
Độc Lập.
Bản Kéo.
Đến các cứ điểm phía Đông.
A1.
Rồi những trận đánh cuối cùng quanh trung tâm.
Từng bước.
Từng ngày.
Từng mét chiến hào.
Cuối cùng, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị tiêu diệt.
Sau 56 ngày đêm, quân ta tiêu diệt và bắt làm tù binh 16.200 quân Pháp tại Điện Biên Phủ.
Nhưng những con số ấy không thể kể hết câu chuyện.
Bởi mỗi người lính đã sống qua 56 ngày ấy đều mang theo một câu chuyện riêng.
Có người trở về quê.
Có người trở thành thương binh.
Có người mãi mãi nằm lại trên chiến trường.
Và có những người không bao giờ được nhìn thấy ngày chiến thắng.
6
Chú thích ảnh: Những người lính Điện Biên Phủ – những người đã trực tiếp trải qua 56 ngày đêm chiến đấu và hy sinh để làm nên chiến thắng lịch sử.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Báo Quân đội nhân dân.
LỜI KẾT
56 NGÀY ĐÊM – MỘT ĐỜI KHÔNG QUÊN
Có những người bước vào Điện Biên khi tuổi đời còn rất trẻ.
Họ mang theo một khẩu súng.
Một chiếc ba lô.
Một đôi dép.
Và niềm tin vào ngày chiến thắng.
Họ không biết cuộc chiến sẽ kéo dài bao lâu.
Nhưng họ đã chiến đấu 56 ngày đêm.
Từ những giờ đầu tiên ở Him Lam…
Đến những ngày khốc liệt trên đồi A1…
Rồi những trận đánh cuối cùng trong lòng chảo…
Họ đã sống cùng chiến hào.
Ngủ dưới hầm.
Ăn cơm vắt.
Chịu mưa.
Chịu bom.
Và chứng kiến những người đồng đội lần lượt nằm xuống.
Ngày 7/5/1954, chiến thắng đến.
Nhưng với những người lính Điện Biên, có lẽ ký ức về 56 ngày đêm ấy không bao giờ kết thúc.
Bởi mỗi con dốc họ từng đi qua.
Mỗi chiến hào họ từng đào.
Mỗi người đồng đội họ từng ôm trong những phút cuối…
đều trở thành một phần của cuộc đời.
Chiến thắng Điện Biên Phủ được ghi trong sách sử bằng những con số:
56 ngày đêm.
13/3 – 7/5/1954.
16.200 quân địch bị tiêu diệt và bắt làm tù binh.
Nhưng lịch sử không chỉ được viết bằng những con số.
Nó được viết bằng mồ hôi, máu và sự hy sinh của những người lính.
Và vì thế, khi hôm nay chúng ta nhắc đến Điện Biên Phủ, hãy nhớ rằng:
Phía sau chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” là những con người rất bình thường đã làm nên một điều phi thường.
Họ là những người lính của 56 ngày đêm Điện Biên Phủ.
6
Chú thích ảnh: Những di tích còn lại của chiến trường Điện Biên Phủ – nơi lưu giữ ký ức về 56 ngày đêm chiến đấu năm 1954.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Báo Quân đội nhân dân
