56 ngày đêm và quyết định lịch sử của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Thời gian:
13/3/1954 – 7/5/1954

Chỉ huy phía Việt Nam:
Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Chỉ huy phía Pháp:
Tướng Christian de Castries, chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

1. Vì sao Điện Biên Phủ trở thành chiến trường quyết định?

Đầu năm 1953, cuộc chiến tranh Đông Dương đã bước sang giai đoạn quyết liệt.

Quân Pháp gặp nhiều khó khăn trước sự phát triển của lực lượng Việt Minh.

Pháp cần một kế hoạch mới để giành lại thế chủ động.

Tướng Henri Navarre được cử sang Đông Dương và xây dựng kế hoạch quân sự nhằm tập trung lực lượng cơ động, tìm cách buộc quân Việt Minh phải giao chiến trong điều kiện có lợi cho Pháp.

Cuối năm 1953, quân Pháp nhảy dù xuống Điện Biên Phủ, một thung lũng nằm ở Tây Bắc Việt Nam.

Họ nhanh chóng xây dựng nơi đây thành một tập đoàn cứ điểm rất mạnh.

Pháp bố trí nhiều cứ điểm liên kết với nhau.

Có pháo binh.

Có xe tăng.

Có máy bay.

Có hệ thống công sự.

Có sân bay để tiếp tế.

Phía Pháp tin rằng Việt Minh sẽ rất khó đưa pháo lớn và hàng vạn quân vào khu vực lòng chảo Điện Biên Phủ.

Nhưng họ đã đánh giá thấp khả năng tổ chức của đối phương.

2. Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận nhiệm vụ

Đại tướng Võ Nguyên Giáp được giao làm Chỉ huy trưởng Mặt trận Điện Biên Phủ.

Ông cùng Bộ Chỉ huy Mặt trận phải giải quyết một bài toán khổng lồ:

Làm thế nào đưa một lực lượng lớn đến Điện Biên Phủ?

Làm thế nào đưa pháo hạng nặng qua núi?

Làm thế nào bảo đảm hàng nghìn tấn lương thực, đạn dược?

Và quan trọng nhất:

Làm thế nào đánh bại một tập đoàn cứ điểm được xây dựng để chống lại chính lực lượng Việt Minh?

3. Con đường kéo pháo

Để chuẩn bị chiến dịch, hàng vạn dân công và bộ đội tham gia mở đường.

Đường núi được sửa chữa.

Cầu được làm.

Các tuyến vận tải được tổ chức.

Pháo binh được đưa vào chiến trường.

Nhưng việc đưa pháo vào Điện Biên Phủ là một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn.

Những khẩu pháo nặng phải được kéo qua núi.

Có những đoạn đường dốc đến mức con người phải dùng sức kéo từng mét.

Một khẩu pháo có thể cần rất nhiều người phối hợp.

Có khi bộ đội phải dùng dây kéo.

Có khi phải mở đường mới.

Có những chiến sĩ và dân công kiệt sức ngay trên đường vận chuyển.

Nhưng từng khẩu pháo cuối cùng cũng được đưa tới trận địa.

4. Pháo binh xuất hiện từ những nơi quân Pháp không ngờ tới

Đây là một trong những yếu tố khiến quân Pháp bất ngờ.

Pháo binh Việt Minh được bố trí trong những trận địa được ngụy trang.

Nhiều khẩu pháo được đặt trong công sự.

Khi cần thiết, pháo khai hỏa.

Sau đó lại được che giấu.

Phía Pháp ban đầu không thể xác định chính xác toàn bộ vị trí pháo binh Việt Minh.

Điều này làm thay đổi hoàn toàn bài toán phòng thủ của Điện Biên Phủ.

5. Một quyết định khiến lịch sử thay đổi

Ban đầu, phương án tác chiến của quân Việt Minh dự kiến theo phương châm:

“Đánh nhanh, giải quyết nhanh.”

Theo phương án này, cuộc tiến công sẽ diễn ra trong thời gian ngắn.

Nhưng khi đến gần thời điểm nổ súng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp xem xét tình hình.

Ông nhận thấy quân Pháp đã xây dựng hệ thống phòng thủ mạnh hơn dự kiến.

Trong khi đó, quân Việt Minh chưa có đủ kinh nghiệm để bảo đảm chắc chắn rằng một cuộc tiến công nhanh sẽ thành công.

Nếu đánh nhanh mà thất bại, thương vong có thể rất lớn.

Võ Nguyên Giáp phải đưa ra quyết định.

Đánh hay chưa đánh?

Cuối cùng, ông quyết định thay đổi phương châm.

Từ:

“Đánh nhanh, giải quyết nhanh”

sang:

“Đánh chắc, tiến chắc”.

Đây là một quyết định cực kỳ khó khăn.

Nó đồng nghĩa với việc phải kéo dài thời gian chuẩn bị và thay đổi toàn bộ cách tổ chức chiến dịch.

6. Ngày 13/3/1954 – trận đánh bắt đầu

Chiều tối 13/3/1954, quân Việt Minh bắt đầu tiến công.

Mục tiêu đầu tiên là cứ điểm Him Lam.

Pháo binh đồng loạt khai hỏa.

Những trận địa của quân Pháp bị bắn phá.

Sau pháo binh, bộ binh tiến lên.

Quân Pháp chống trả dữ dội.

Nhưng lực lượng Việt Minh từng bước áp sát.

Sau nhiều giờ chiến đấu, cứ điểm Him Lam bị đánh chiếm.

Đây là thắng lợi mở đầu.

7. Đồi Độc Lập

Sau Him Lam, quân Việt Minh tiếp tục tiến công Đồi Độc Lập.

Đây là một vị trí phòng thủ quan trọng ở phía bắc tập đoàn cứ điểm.

Pháo binh tiếp tục được sử dụng.

Bộ binh tiến công.

Quân Pháp chống trả quyết liệt.

Nhưng cuối cùng Đồi Độc Lập cũng bị đánh chiếm.

Hai cứ điểm quan trọng ở phía bắc bị phá vỡ.

8. Bản Kéo

Tiếp theo là cứ điểm Bản Kéo.

Sau những trận đánh trước đó, tinh thần của quân Pháp và lực lượng phòng thủ tại đây bị ảnh hưởng.

Bản Kéo nhanh chóng bị cô lập.

Sau đó quân Pháp phải rút khỏi vị trí.

Đợt tiến công đầu tiên của quân Việt Minh đã đạt được kết quả quan trọng.

Nhưng trận chiến mới chỉ bắt đầu.

9. Những ngày chiến đấu trong chiến hào

Sau đợt tiến công đầu tiên, chiến thuật của quân Việt Minh thay đổi.

Thay vì liên tục xung phong trực diện, các đơn vị bắt đầu đào hệ thống chiến hào tiến gần trận địa Pháp.

Ban ngày, chiến sĩ đào công sự.

Ban đêm, chiến hào được kéo dài thêm.

Mỗi mét chiến hào mới giúp quân Việt Minh tiến gần hơn tới các cứ điểm.

Phía Pháp bắn phá để ngăn chặn.

Nhưng những chiến hào mới lại tiếp tục xuất hiện.

Dần dần, vòng vây quanh Điện Biên Phủ được siết chặt.

10. Sân bay bị khống chế

Điện Biên Phủ phụ thuộc rất lớn vào việc tiếp tế bằng đường không.

Pháp sử dụng máy bay để đưa:

• Đạn dược

vào tập đoàn cứ điểm.

Nhưng khi pháo binh Việt Minh khống chế sân bay, hoạt động tiếp tế gặp khó khăn.

Máy bay Pháp phải thả hàng từ trên cao.

Nhiều kiện hàng rơi xuống khu vực do quân Việt Minh kiểm soát.

Tập đoàn cứ điểm ngày càng thiếu thốn.

11. Những đợt tiến công tiếp theo

Cuộc chiến bước vào giai đoạn khốc liệt.

Các đơn vị Việt Minh lần lượt tiến công những vị trí phòng thủ quan trọng.

Quân Pháp chống trả bằng pháo binh và không quân.

Có những trận chiến diễn ra suốt nhiều ngày.

Một số cứ điểm bị đánh chiếm.

Một số vị trí bị giằng co.

Hai bên đều chịu tổn thất lớn.

Nhưng vòng vây ngày càng khép chặt.

12. Đợt tiến công cuối cùng

Đến đầu tháng 5/1954, tình hình trong tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ trở nên cực kỳ khó khăn đối với quân Pháp.

Các cứ điểm quan trọng đã bị mất.

Không gian phòng thủ bị thu hẹp.

Việc tiếp tế ngày càng khó khăn.

Ngày 1/5, quân Việt Minh mở đợt tiến công lớn.

Các vị trí phòng thủ tiếp tục bị phá vỡ.

Đến ngày 6/5, quân Việt Minh tập trung đánh vào khu vực trung tâm.

Một vụ nổ lớn được thực hiện dưới một vị trí phòng thủ quan trọng, tạo điều kiện cho quân tiến công.

Ngày 7/5, trận đánh bước vào giai đoạn cuối.

13. 17 giờ 30 phút ngày 7/5/1954

Buổi chiều ngày 7/5/1954, quân Việt Minh tiến vào khu trung tâm.

Bộ chỉ huy quân Pháp bị bao vây.

Tướng Christian de Castries cùng bộ chỉ huy bị bắt.

Lá cờ chiến thắng được kéo lên trên nóc sở chỉ huy tập đoàn cứ điểm.

Điện Biên Phủ thất thủ.

Sau 56 ngày đêm, trận chiến kết thúc.

14. Khoảnh khắc lịch sử của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Đối với Võ Nguyên Giáp, chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ là một chiến thắng quân sự.

Đó còn là kết quả của một quyết định rất khó khăn.

Nếu ông giữ phương án “đánh nhanh, giải quyết nhanh”, kết quả có thể rất khác.

Việc chuyển sang “đánh chắc, tiến chắc” giúp quân Việt Minh có thêm thời gian:

• Chuẩn bị trận địa;

Đây trở thành một trong những quyết định quân sự nổi tiếng nhất trong sự nghiệp của Đại tướng.

15. Chiến thắng làm rung chuyển thế giới

Chiến thắng Điện Biên Phủ có ảnh hưởng vượt ra ngoài chiến trường Việt Nam.

Ngày 8/5/1954, Hội nghị Genève về Đông Dương bắt đầu.

Sau đó, Hiệp định Genève được ký kết ngày 21/7/1954, chấm dứt chiến sự ở Đông Dương theo các điều khoản của hiệp định.

Điện Biên Phủ trở thành biểu tượng của cuộc đấu tranh giành độc lập của Việt Nam và có ảnh hưởng lớn đến phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.

16. Điều làm nên tài năng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Nếu nhìn lại toàn bộ chiến dịch, có thể thấy Đại tướng không chỉ thắng bằng một trận đánh.

Ông thắng bằng cả một hệ thống tổ chức chiến tranh:

Một là – chọn đúng chiến trường.

Hai là – chuẩn bị hậu cần khổng lồ.

Ba là – đưa pháo vào những vị trí bất ngờ.

Bốn là – bao vây và chia cắt đối phương.

Năm là – sử dụng chiến hào để từng bước áp sát.

Sáu là – kiên trì đánh chắc, tiến chắc.

Và quan trọng nhất:

không đánh đổi sinh mạng của bộ đội chỉ để đạt mục tiêu nhanh chóng.

Đó chính là lý do quyết định thay đổi phương châm tác chiến của Đại tướng trước trận Điện Biên Phủ được nhắc lại nhiều đến như vậy.