6 Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh: Trưởng thành trong ngành tình báo quốc phòng

Sau khi hoàn thành khóa đào tạo tại Liên Xô, Nguyễn Chí Vịnh trở lại Đoàn 817, Cục Nghiên cứu, Bộ Tổng Tham mưu. Từ tháng 7 năm 1989 đến tháng 8 năm 1993, ông giữ chức Phó Trưởng phòng 3. Từ tháng 9 năm 1993, ông làm Trưởng phòng 9, Cục 12 thuộc Tổng cục II; sau đó lần lượt đảm nhiệm Phó Cục trưởng và Cục trưởng Cục 12.

Đây là thời kỳ môi trường an ninh quốc tế thay đổi nhanh sau Chiến tranh Lạnh. Việt Nam đẩy mạnh đổi mới, mở rộng quan hệ đối ngoại, bình thường hóa quan hệ với nhiều nước, đồng thời đối mặt với những phương thức cạnh tranh và thách thức an ninh mới. Tình báo quốc phòng không thể chỉ tập trung vào nguy cơ chiến tranh truyền thống, mà phải theo dõi cả chính trị, kinh tế, công nghệ, quan hệ giữa các nước lớn và tác động của chúng đến lợi ích quốc gia.

Trên các cương vị tại Cục 12, Nguyễn Chí Vịnh được biết đến là người xử lý những địa bàn phức tạp, coi trọng chất lượng dự báo và tính ngắn gọn của báo cáo. Một bản tin tốt không phải bản tin dài, mà là bản tin chỉ ra điều quan trọng, mức độ tin cậy, những khả năng có thể xảy ra và kiến nghị có thể hành động. Ông thường hướng dẫn cán bộ viết ít nhưng đủ ý, tránh để thông tin dày đặc che khuất kết luận.

Tháng 11 năm 1999, ông được giao làm Phó Tổng cục trưởng Tổng cục II. Trong giai đoạn 1999–2009, ông lần lượt giữ chức Phó Tổng cục trưởng rồi Tổng cục trưởng. Tháng 2 năm 2002, ông được thăng quân hàm Thiếu tướng; tháng 12 năm 2004, thăng quân hàm Trung tướng.

Con đường trưởng thành của Nguyễn Chí Vịnh cho thấy năng lực được tích lũy qua từng cấp công tác. Từ người trực tiếp đi địa bàn, ông hiểu khó khăn của cán bộ cơ sở; từ người viết báo cáo, ông hiểu nhu cầu của cấp ra quyết định; và từ người lãnh đạo, ông biết tổ chức cả hệ thống cùng hướng vào nhiệm vụ chiến lược. Đây cũng là nền tảng để ông chuyển sang lĩnh vực đối ngoại quốc phòng với tư duy sâu sắc về lợi ích, đối tác và nguy cơ.