60 ngày đấu lý giữa lòng địch tại Ban Liên hợp quân sự bốn bên

Sau khi Hiệp định Paris được ký kết năm 1973, Trần Văn Trà được cử làm Trưởng đoàn đại biểu quân sự của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam trong Ban Liên hợp quân sự bốn bên, đóng ngay tại Sài Gòn. Trong suốt 60 ngày, hai phái đoàn quân sự của ta, do ông và đồng chí Lê Quang Hòa dẫn đầu, đã sống giữa lòng địch, kiên định đấu tranh đòi đối phương phải thực hiện lệnh ngừng bắn theo Hiệp định, giám sát việc Mỹ rút hết quân, gỡ phá bom mìn tại các cửa biển và trao trả tù binh. Dù Mỹ - Sài Gòn nhiều lần vi phạm Hiệp định, phái đoàn đối phương nhiều lần phải nhượng bộ trước lý lẽ của phía ta.

Đến cuối tháng 3 năm 1975, khi cục diện chiến trường miền Nam chuyển biến theo hướng có lợi cho cách mạng, ông cùng các lực lượng của mình đã thay đổi cách đánh, đập tan "cánh cửa thép Xuân Lộc", mở đường tiến vào Sài Gòn. Trong giai đoạn 1974-1975, ông giữ cương vị Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, rồi tiếp tục làm Phó Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, góp phần vào thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến. Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông được cử làm Chủ tịch Ủy ban Quân quản Thành phố Sài Gòn - Gia Định.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng đánh giá Thượng tướng Trần Văn Trà là một người cộng sản kiên trung, lúc gặp khó khăn càng tỏ rõ bản lĩnh vững vàng, trung thành với Đảng, là một tướng lĩnh có nhiều đóng góp của quân đội ta. Cuộc đời hoạt động cách mạng của ông, trải dài từ những ngày đầu xây dựng lực lượng vũ trang Nam Bộ cho đến thời khắc giải phóng hoàn toàn miền Nam, đã trở thành một tấm gương cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ noi theo.