64 NGƯỜI LÍNH GẠC MA – 64 CUỘC ĐỜI NẰM LẠI GIỮA BIỂN KHƠI

THỜI HOA LỬA

64 NGƯỜI LÍNH GẠC MA – 64 CUỘC ĐỜI NẰM LẠI GIỮA BIỂN KHƠI

Có những con số đi vào lịch sử.

Nhưng phía sau một con số là những con người.

64.

Sáu mươi tư cán bộ, chiến sĩ Hải quân nhân dân Việt Nam đã hy sinh trong trận chiến ngày 14 tháng 3 năm 1988 tại khu vực Gạc Ma – Cô Lin – Len Đao.

Ngày hôm nay, khi nhắc đến con số ấy, người ta thường nói:

“64 liệt sĩ Gạc Ma.”

Nhưng 64 người ấy không phải là một con số.

Họ là 64 cuộc đời.

64 người con.

64 gia đình.

64 tuổi trẻ.

Và 64 câu chuyện chưa bao giờ kết thúc.

Họ đã ra đi từ những miền quê

Trước khi trở thành những người lính giữa Trường Sa, họ cũng giống như bao thanh niên Việt Nam khác.

Họ có quê hương.

Có cha mẹ.

Có anh em.

Có người đã lập gia đình.

Có người còn rất trẻ.

Có người vừa bước qua tuổi đôi mươi.

Ngày lên đường, có lẽ không ai nghĩ mình sẽ không trở về.

Mẹ tiễn con.

Cha tiễn con.

Người vợ tiễn chồng.

Người yêu tiễn người mình thương.

Những cuộc chia tay khi ấy có thể chỉ là:

“Anh đi làm nhiệm vụ rồi sẽ về.”

Nhưng chiến tranh đã không cho tất cả họ cơ hội thực hiện lời hẹn ấy.

Một ngày tháng Ba

Sáng 14 tháng 3 năm 1988, vùng biển Trường Sa không còn bình yên.

Tại Gạc Ma, những người lính Việt Nam thực hiện nhiệm vụ bảo vệ lá cờ Tổ quốc.

Họ đứng bên nhau.

Một vòng người được tạo thành.

Ở giữa là lá cờ đỏ sao vàng.

Đó là một hình ảnh rất giản dị.

Nhưng cũng là một trong những hình ảnh bi tráng nhất của lịch sử bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam.

Những người lính không có trong tay những phương tiện chiến đấu mạnh hơn đối phương.

Họ chỉ có nhiệm vụ.

Có đồng đội.

Có lòng can đảm.

Và có niềm tin.

Trần Văn Phương – người đứng trước lá cờ

Trong vòng người ấy có Trần Văn Phương, Trung úy, Phó Chỉ huy trưởng đảo Gạc Ma.

Khi cuộc đối đầu trở nên quyết liệt, anh đã chiến đấu bảo vệ lá cờ và đồng đội.

Anh hy sinh.

Một người lính ngã xuống.

Nhưng những người còn lại vẫn tiếp tục.

Tên tuổi Trần Văn Phương trở thành một biểu tượng của trận chiến Gạc Ma.

Nguyễn Văn Lanh – người tiếp tục đứng lên

Khi Trần Văn Phương hy sinh, Nguyễn Văn Lanh tiếp tục bảo vệ lá cờ.

Anh bị thương nặng.

Nhưng vẫn chiến đấu.

Hình ảnh người lính bị thương nhưng không buông cán cờ trở thành một trong những ký ức được nhắc đến nhiều nhất khi nói về Gạc Ma.

Có người đã ngã xuống.

Có người sống sót.

Nhưng tất cả đều đứng trong cùng một vòng tròn.

Vũ Phi Trừ và những người trên HQ-604

Ngoài những người lính trên bãi đá, còn có những người đang chiến đấu trên tàu.

HQ-604 bị tấn công dữ dội.

Con tàu chìm xuống biển.

Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh.

Con tàu biến mất dưới lòng biển.

Nhưng tên tuổi những người trên tàu vẫn được nhắc lại.

Bởi mỗi người trên HQ-604 đều có một gia đình ở đất liền.

Cô Lin – nơi HQ-505 trở thành điểm tựa

Trong khi Gạc Ma chìm trong tiếng súng, tại Cô Lin, HQ-505 do Thuyền trưởng Vũ Huy Lễ chỉ huy đã cơ động lên bãi.

Con tàu bị bắn phá.

Nhưng hành động ấy góp phần giữ vị trí Cô Lin cho Việt Nam.

Đó là một trong những quyết định thể hiện tinh thần quyết đoán của người lính Hải quân trong trận chiến.

Nếu Gạc Ma là nơi ghi dấu sự hy sinh của 64 cán bộ, chiến sĩ, thì Cô Lin cũng trở thành biểu tượng của ý chí giữ vị trí giữa biển khơi.

64 người – 64 gia đình

Sau ngày 14 tháng 3, những người ở đất liền bắt đầu nhận tin.

Có gia đình biết con mình đã hy sinh.

Có gia đình chờ đợi trong vô vọng.

Có người vợ không bao giờ còn gặp lại chồng.

Có những người mẹ cả đời mang theo câu hỏi:

“Con tôi đã nằm lại ở đâu giữa biển?”

Đó là nỗi đau không dễ diễn tả bằng lời.

Bởi chiến tranh có thể kết thúc.

Nhưng với một gia đình mất người thân, chiến tranh có thể kéo dài cả đời.

Những người mẹ

Có lẽ trong những câu chuyện về Gạc Ma, hình ảnh đau lòng nhất là những người mẹ.

Họ nuôi con từ nhỏ.

Nhìn con lớn.

Nhìn con mặc quân phục.

Rồi tiễn con đi.

Người con ấy đã ra biển.

Nhưng không trở về.

Một người mẹ có thể mất con chỉ trong một ngày.

Nhưng nỗi nhớ thì kéo dài hàng chục năm.

Có những người mẹ đã già đi trong chờ đợi.

Có người ra đi mà vẫn mang theo hình ảnh người con trai trong bộ quân phục.

Những người vợ

Có những người vợ chỉ vừa bắt đầu cuộc sống gia đình.

Có người còn trẻ.

Có người đang mang thai.

Có người có con nhỏ.

Ngày chồng đi biển, họ nghĩ rằng đó chỉ là một chuyến công tác.

Nhưng rồi người chồng không trở về.

Một chiếc giường trống.

Một bộ quân phục.

Một tấm ảnh.

Và những năm tháng chờ đợi.

Đó là một phần khác của chiến tranh mà những người đứng ngoài chiến trường khó có thể hiểu hết.

Những đứa trẻ lớn lên không có cha

Trong số những người lính hy sinh có những người đã có con.

Những đứa trẻ ấy lớn lên.

Có thể chúng không nhớ được giọng nói của cha.

Có thể ký ức về cha chỉ còn lại trong một tấm ảnh.

Nhưng chúng lớn lên cùng một câu chuyện:

Cha đã hy sinh khi làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Và có lẽ đó là một trong những di sản lớn nhất mà những người lính để lại.

Không phải tiền bạc.

Không phải tài sản.

Mà là danh dự.

Có những người không được biết tên

Trong ký ức của công chúng, một vài cái tên được nhắc đến nhiều:

Trần Văn Phương.

Nguyễn Văn Lanh.

Vũ Phi Trừ.

Vũ Huy Lễ.

Nhưng trận chiến ấy còn có rất nhiều người lính khác.

Những người làm nhiệm vụ trên tàu.

Những người công binh.

Những chiến sĩ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ trên bãi.

Những người cứu thương.

Những người cố gắng cứu đồng đội giữa biển.

Họ có thể không trở thành những cái tên quen thuộc.

Nhưng sự hy sinh của họ có giá trị như nhau.

Bởi khi người lính nằm xuống vì Tổ quốc, không có sự hy sinh nào là nhỏ bé.

Biển đã giữ họ lại

64 người.

64 cuộc đời.

Họ nằm lại ở nơi cách đất liền hàng trăm hải lý.

Không có một nghĩa trang như trên đất liền.

Không có những nấm mộ để người thân thường xuyên đến thăm.

Biển trở thành nơi họ yên nghỉ.

Sóng biển trở thành tiếng ru.

Trường Sa trở thành quê hương thứ hai.

Và mỗi khi những con tàu đi qua vùng biển ấy, có lẽ người ta lại nghĩ đến những người lính đã nằm dưới lòng đại dương.

64 người và một lời thề

Điều nối những con người ấy lại không phải quê quán.

Không phải tuổi tác.

Không phải chức vụ.

Mà là một lời thề của người lính:

Sẵn sàng hy sinh để bảo vệ Tổ quốc.

Họ đã thực hiện lời thề ấy bằng chính cuộc đời mình.

Có người chiến đấu đến phút cuối.

Có người cứu đồng đội.

Có người giữ cờ.

Có người ở lại trên con tàu đang chìm.

Mỗi người một vị trí.

Nhưng cùng chung một hướng:

phía biển đảo của Tổ quốc.

Thời gian không thể xóa ký ức

38 năm đã trôi qua kể từ ngày 14 tháng 3 năm 1988.

Những người lính năm ấy nếu còn sống hôm nay đã bước sang tuổi ngoài 60.

Nhưng 64 người hy sinh vẫn mãi ở tuổi của ngày họ nằm lại.

Đó là điều đau đớn nhất của chiến tranh.

Người sống tiếp tục già đi.

Con cái trưởng thành.

Nhưng người đã hy sinh thì mãi mãi dừng lại ở một ngày.

Vì thế, mỗi khi nhắc đến họ, người ta thường nói:

“Các anh mãi mãi tuổi thanh xuân.”

Thế hệ hôm nay phải nhớ

Những người trẻ hôm nay có thể chưa từng nghe tiếng súng.

Có thể chưa từng đứng giữa biển khơi.

Có thể chưa từng biết cảm giác một con tàu bị tấn công là như thế nào.

Nhưng họ có thể biết lịch sử.

Biết những người đã hy sinh.

Biết rằng cuộc sống bình yên hôm nay được đánh đổi bằng sự hy sinh của nhiều thế hệ.

Để từ đó, biết trân trọng hòa bình.

Biết yêu quê hương.

Biết có trách nhiệm với đất nước.

Và biết rằng chủ quyền quốc gia không chỉ nằm trên bản đồ.

Nó nằm trong ký ức của những người đã hy sinh để bảo vệ nó.

LỜI CUỐI

64 người lính.

64 cuộc đời.

64 gia đình.

Nhưng chỉ có một Tổ quốc.

Ngày 14 tháng 3 năm 1988, họ ra biển với tuổi trẻ của mình.

Họ không biết mình sẽ trở thành những cái tên được nhắc lại nhiều thập kỷ sau.

Họ chỉ biết mình là người lính.

Và người lính thì phải hoàn thành nhiệm vụ.

Hôm nay, Trường Sa vẫn ở đó.

Biển vẫn xanh.

Lá cờ Tổ quốc vẫn tung bay.

Những con tàu vẫn vượt sóng.

Những người lính trẻ vẫn tiếp tục ra đảo.

Và ở đâu đó dưới lòng biển xanh, 64 người lính Gạc Ma vẫn nằm lại với tuổi thanh xuân của mình.

Nếu lịch sử có thể nói thành lời, có lẽ các anh không cần thế hệ hôm nay phải khóc quá nhiều.

Các anh chỉ cần chúng ta nhớ.

Nhớ tên những người đã hy sinh.

Nhớ ngày 14 tháng 3.

Nhớ Gạc Ma – Cô Lin – Len Đao.

Nhớ rằng phía sau màu cờ Tổ quốc là biết bao thế hệ đã gìn giữ bằng mồ hôi, nước mắt và máu xương.

Và nhớ rằng:

Có những người đã đi qua tuổi trẻ của mình để đất nước được bình yên.

Có những người đã nằm lại giữa biển khơi để lá cờ Tổ quốc tiếp tục tung bay.

64 người lính Gạc Ma – không bao giờ chỉ là một con số.

Các anh là một phần ký ức của Tổ quốc.