7. Câu chuyện Đại Tướng Lê Trọng Tấn - Qua Hòa Bình, Tây Bắc và Thượng Lào: học cách đánh trong mọi địa hình

Sau những chiến dịch đầu thập niên 1950, cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào giai đoạn quân đội ta liên tục mở các chiến dịch quy mô lớn. Đại đoàn 312 do Lê Trọng Tấn chỉ huy lần lượt tham gia Hòa Bình, Tây Bắc và Thượng Lào. Ba chiến trường có điều kiện khác nhau nhưng cùng đặt ra yêu cầu cao về cơ động, bảo đảm hậu cần và khả năng tổ chức chiến đấu xa căn cứ.

Ở Hòa Bình, quân Pháp tập trung lực lượng nhằm giành lại thế chủ động và cắt đường liên lạc của ta. Bộ đội phải vừa tiến công vị trí, vừa đánh giao thông, buộc đối phương phân tán và tiêu hao. Sang Tây Bắc, địa hình núi cao, đường xa, dân cư phân tán khiến mỗi bước tiến quân đều gắn với bài toán vận chuyển lương thực, đạn dược. Tại Thượng Lào, tác chiến còn mang ý nghĩa phối hợp quốc tế, giúp bạn mở rộng vùng giải phóng và củng cố liên minh chiến đấu Việt – Lào.

Qua các chiến dịch, Lê Trọng Tấn thể hiện khả năng nắm toàn cục nhưng vẫn chú ý chi tiết. Ông quan tâm đến sức khỏe bộ đội, đường hành quân, thời điểm nổ súng và việc tổ chức lực lượng dự bị. Một đơn vị chủ lực không thể chỉ giỏi một kiểu đánh; phải biết đánh cứ điểm, phục kích, truy kích, vượt sông, hành quân dài ngày và phối hợp với lực lượng địa phương. Vì vậy, mỗi chiến dịch đều trở thành một đợt huấn luyện thực tế quy mô lớn.

Điều quan trọng hơn là ông biết chuyển kinh nghiệm thành nguyên tắc. Địa hình khác nhau nhưng yêu cầu nắm chắc địch, giữ bí mật, tạo thế và tập trung lực lượng ở hướng quyết định vẫn không thay đổi. Càng trải qua nhiều trận, ông càng tránh cách nhìn đơn giản rằng quân số đông tự nhiên sẽ tạo ra ưu thế. Ưu thế chỉ xuất hiện khi lực lượng được đặt đúng nơi, đúng lúc và hành động thống nhất.

Những năm 1951–1953 là giai đoạn Đại đoàn 312 và người chỉ huy của mình trưởng thành vượt bậc. Kinh nghiệm tích lũy từ Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào đã chuẩn bị trực tiếp cho thử thách lớn nhất của cuộc kháng chiến: tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.