7 lần lịch sử trên bầu trời

1. Từ cậu bé trốn cưới đến phi công huyền thoại

Sinh ra tại vùng đất Lai Vung, Đồng Tháp, cuộc đời thời trẻ của Nguyễn Văn Bảy gắn liền với ruộng đồng và những buổi chăn trâu. Năm 17 tuổi, vì không muốn lập gia đình sớm theo sự sắp đặt của cha mẹ, ông đã trốn nhà đi theo cách mạng.

Sau Hiệp định Giơ-nevơ năm 1954, ông tập kết ra Bắc. Bước ngoặt vĩ đại đến vào năm 1960 khi ông được tuyển chọn vào đội ngũ phi công quân sự. Đối với một thanh niên Nam Bộ lúc bấy giờ, đây là một thử thách tưởng chừng bất khả thi: Học vấn của ông lúc đó mới chỉ dừng lại ở lớp 3, trong khi yêu cầu tối thiểu để học lái máy bay phản lực là lớp 10.

Bằng tinh thần tự học kiên cường, "học ngày không đủ, tranh thủ học đêm", ông hoàn thành chương trình văn hóa rút gọn trong vỏn vẹn vài tháng. Sau đó, ông được gửi sang Trung Quốc đào tạo tại Trường Không quân số 3. Bằng sự nhạy bén thiên bẩm và tư duy thực tiễn của một người con sông nước, Nguyễn Văn Bảy nhanh chóng làm chủ kỹ thuật bay khó khăn nhất của chiếc tiêm kích MiG-17.

2. "Thần sấm", "Con ma" và nghệ thuật không chiến đỉnh cao

Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ (1965 – 1967), bầu trời miền Bắc Việt Nam chứng kiến những cuộc đối đầu không cân sức. Phi công Mỹ được trang bị siêu tiêm kích hiện đại F-4 Phantom ("Con ma") và F-105 Thunderchief ("Thần sấm") có tốc độ siêu thanh, trang bị radar tối tân và tên lửa tầm xa. Trong khi đó, chiếc MiG-17 của Nguyễn Văn Bảy là máy bay cận âm, không có radar và vũ khí duy nhất là 3 khẩu pháo trên mũi.

Tuy nhiên, Nguyễn Văn Bảy cùng các đồng đội đã sáng tạo ra lối đánh "vây hãm, áp sát, đánh cận chiến" đầy mưu trí:

• Chiến thuật "Bám thắt lưng địch mà đánh": Ông tận dụng sự cơ động ở bán kính vòng lượn hẹp của MiG-17 để né tránh tên lửa tầm xa của đối phương. Ông áp sát máy bay Mỹ ở cự ly cực gần (có khi chỉ vài trăm mét) – khoảng cách mà tên lửa Mỹ mất tác dụng – rồi mới bấm nút nã pháo. cách đánh này đòi hỏi một thần kinh thép và kỹ năng bay thượng thừa.

Cả thế giới và ngay cả những phi công Mỹ bên kia chiến tuyến cũng phải ngả mũ thán phục trước tài nghệ của ông. Người ta lưu truyền câu chuyện chiếc MiG-17 của ông sau một trận chiến trở về sân bay với 84 lỗ thủng trên thân do trúng mảnh tên lửa, nhưng ông vẫn bình tĩnh hạ cánh an toàn.

3. Khí chất người lính và nụ cười Nam Bộ sáng mãi

Ngày 1/1/1967, Nguyễn Văn Bảy được Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Để bảo vệ một "ngôi sao" quý giá của không quân, cấp trên đã rút ông về làm công tác quản lý và huấn luyện. Ông lần lượt giữ các chức vụ Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 937, Phó Tư lệnh Sư đoàn 372, rồi Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân với quân hàm Đại tá.

Dù đứng ở đỉnh cao vinh quang, khí chất mộc mạc của ông chưa bao giờ thay đổi. Người ta nhớ đến ông không chỉ bởi những chiến công lẫy lừng, mà còn bởi cái tâm thế lạc quan đến lạ kỳ. Câu nói nổi tiếng của ông về tên lửa Mỹ: "Nó có tên lửa nhưng chưa chắc gì đã bắn được, mà nó có bắn mình thì chưa chắc gì trúng, mà có trúng chưa chắc gì rơi, mà có rơi chưa chắc gì chết..." đã trở thành liều thuốc tinh thần vô giá cho các thế hệ phi công trẻ lúc bấy giờ.

4. Huyền thoại trở về với đất mẹ

Năm 1990, Đại tá Nguyễn Văn Bảy thanh thản cởi bỏ bộ quân phục, từ chối cuộc sống tiện nghi ở thành phố để trở về quê nhà Lai Vung, Đồng Tháp. Ông quay lại làm một người nông dân thực thụ: đào ao nuôi cá, trồng cây ăn trái, rạch khóm, cắt lúa.

Hình ảnh cụ già râu tóc bạc phơ, mặc áo bà ba, chân đất, lội ruộng hay ngồi uống trà ba kích kể chuyện xưa đã trở nên quá quen thuộc với người dân miền Tây. Đến mức, nhiều người khách phương xa đến thăm không thể tin nổi người đàn ông lam lũ trước mặt mình lại là một phi công Ace từng làm điên đảo không lực Hoa Kỳ năm nào.

Tháng 9 năm 2019, người anh hùng phi công bay về phía chân trời vô tận ở tuổi 83. Ông ra đi, nhưng câu chuyện về cuộc đời ông – một huyền thoại được viết nên từ lòng yêu nước, sự kiên trì và tinh thần phóng khoáng của người Nam Bộ – sẽ còn được lưu truyền mãi trong sử sách và trong trái tim của hàng triệu người dân Việt Nam.