7. NGÂN VĂN DƠN

Những năm 1983–1986, khi biên giới phía Tây Thanh Hóa còn nhiều gian khó, ông Ngân Văn Dơn, người bản Phố Mới, xã Nam Xuân là một trong những người lính trẻ âm thầm làm nhiệm vụ nơi rừng núi heo hút. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng đời lính nơi biên giới vẫn đầy thử thách: thiếu thốn, hiểm trở và cô quạnh, song cũng chính nơi ấy đã nuôi dưỡng tình đồng chí, nghĩa đồng bào sâu nặng.

Cuộc sống thường ngày của ông và đồng đội gắn liền với cơm nắm, ngô sắn. Những bữa ăn giản dị ấy không chỉ là nguồn sống, mà còn là tình cảm của bà con các bản làng dành cho bộ đội. Có khi là nắm cơm nóng gói vội trong lá chuối, có khi là củ sắn, bắp ngô vừa đào từ nương, tất cả đều thấm đượm nghĩa tình quân – dân nơi biên giới.

Bộ đội không chỉ cầm súng giữ đất, mà còn gánh lúa, gặt lúa giúp dân, cùng bà con dựng nương, làm rẫy. Ông Dơn nhớ những ngày giã gạo trong nhà dân, mượn cối, mượn chày, vừa làm vừa trò chuyện, dần dần học được tiếng của người dân bản Thái, bản Mông, bản Dao, để hiểu hơn cuộc sống, phong tục và nỗi vất vả của đồng bào nơi đây. Từ đó, bộ đội và nhân dân trở thành người một nhà, nương tựa vào nhau giữa núi rừng.

Những năm ấy, tăng gia sản xuất là cách để tự lo cái ăn: trồng lạc, đậu, cải thiện bữa cơm cho đơn vị. Gian khó là vậy, nhưng ý chí của người lính trẻ chưa bao giờ nguội lạnh.

Ký ức không thể quên của ông Dơn là chuyến đi bộ hơn 100km từ Mường Lát về Quan Hóa để thăm nhà. Mang theo chiếc ba lô cũ sờn mà ông vẫn gọi là “chiếc ba lô lộn”, ông xuất phát từ 6 giờ sáng, đi miết đến 6 giờ tối mới dừng chân nghỉ. Ba năm trời mới được về nhà một lần, đôi dép bọt mòn vẹt theo từng bước chân, đường núi dốc cao, suối sâu, nhưng trong lòng ông chỉ có một suy nghĩ: đi để rồi lại quay trở lại đơn vị, tiếp tục nhiệm vụ.

Năm 1986, trong một lần vào làng phát quân trang, ông đã dũng cảm cứu một đồng chí bị đuối nước trên sông Mã. Hành động ấy không ồn ào, không cần khen thưởng, nhưng là minh chứng rõ nét cho tinh thần đồng đội, sẵn sàng hy sinh vì nhau của người lính biên giới.

Ba năm quân ngũ trôi qua trong lặng lẽ, gian khổ, nhưng để lại trong ông Dơn một tài sản vô giá: đó là ý chí vượt khó, tinh thần trách nhiệm, lòng biết ơn nhân dân và tình nghĩa đồng bào son sắt. Những giá trị ấy, ông truyền lại cho con cháu hôm nay như một lời nhắn nhủ: Dù ở đâu, làm gì, cũng phải sống nghĩa tình, kiên cường và có trách nhiệm với cộng đồng. Hòa bình là thành quả của biết bao hy sinh thầm lặng, vì vậy thế hệ trẻ cần trân trọng, gìn giữ và tiếp tục cống hiến để biên giới quê hương mãi bình yên.