7. Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh: Tình báo chiến lược – nhìn xa để đất nước không bị bất ngờ

Khi đảm nhiệm lãnh đạo Tổng cục II, Nguyễn Chí Vịnh đứng trước yêu cầu đổi mới công tác tình báo quốc phòng trong một thế giới không còn chia thành hai khối rõ rệt. Nguy cơ đối với an ninh quốc gia có thể xuất hiện từ tranh chấp chủ quyền, cạnh tranh nước lớn, khủng bố, công nghệ, kinh tế hoặc những biến động chính trị ở xa nhưng lan truyền nhanh chóng.

Trong bối cảnh đó, tình báo chiến lược không chỉ là thu thập bí mật. Nhiệm vụ quan trọng hơn là biến thông tin thành hiểu biết, biến hiểu biết thành dự báo và biến dự báo thành kiến nghị phục vụ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội. Một lượng tin lớn không có giá trị nếu không chỉ ra xu hướng và không giúp người ra quyết định biết cần chuẩn bị điều gì.

Nguyễn Chí Vịnh đề cao sự trung thực của thông tin. Người làm tình báo không được chọn dữ kiện chỉ để làm vừa lòng cấp trên hoặc chứng minh nhận định có sẵn. Báo cáo phải phản ánh đúng thực tế, nêu rõ điểm chưa chắc chắn và chuẩn bị nhiều khả năng. Trong công việc thầm lặng này, bản lĩnh đôi khi nằm ở việc nói ra một đánh giá không thuận tai nhưng cần thiết cho lợi ích quốc gia.

Ông cũng coi trọng con người và quá trình tự rèn luyện. Nghiệp vụ có thể được hướng dẫn, nhưng khả năng hoạt động trong địa bàn luôn đòi hỏi cán bộ tự quan sát, tự thích nghi và chịu trách nhiệm. Vì vậy, ngành tình báo cần những người có nền tảng văn hóa rộng, biết ngoại ngữ, am hiểu công nghệ, có kỷ luật và giữ được sự tỉnh táo trước cám dỗ.

Dấu ấn của Nguyễn Chí Vịnh trong tình báo quốc phòng khó thể hiện bằng những chiến công công khai. Tuy nhiên, chính quãng thời gian này tạo nên nhà đối ngoại quốc phòng về sau. Tình báo dạy ông nhận biết lợi ích thật phía sau lời nói; đối ngoại giúp ông chuyển hiểu biết ấy thành đối thoại và hợp tác. Mục tiêu cuối cùng của cả hai lĩnh vực là giống nhau: giữ đất nước không bị bất ngờ, bảo vệ độc lập, chủ quyền và tạo môi trường hòa bình để phát triển.