77. MẸ VNAH NGUYỄN THỊ RÀNH

Sinh năm 1900 trong một gia đình nông dân nghèo ở ấp Cây Trôm, xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, cuộc đời của mẹ Nguyễn Thị Rành mở ra giữa những khó nhọc của vùng quê thuần nông ven sông Sài Gòn. Mẹ mất cha từ sớm, mới lớn đã phải bươn chải làm thuê gánh mướn để trả nợ cho gia đình. Tuổi thơ vừa mở mắt nhìn đời đã phải quen với sớm hôm lam lũ và những bước chân xiêu vẹo vì gánh nặng mưu sinh.

Ở tuổi 14, mẹ được dẫn về làm dâu trong một gia đình nề nếp. Cuộc sống vất vả nhưng đầy yêu thương, nhất là khi mẹ gặp người chồng hiền lành, giàu tình nghĩa – ông Nguyễn Văn Cẩm. Tình chồng vợ đằm thắm, sự yêu thương từ hai bên gia đình giúp mẹ có những năm tháng bình yên hiếm hoi. Nhưng hạnh phúc ấy cũng không kéo dài: ông Cẩm mất vào năm 1970, để lại mẹ cùng con cháu gánh vác cả gia đình giữa những ngày quê hương chìm trong khói lửa chiến tranh.

Mẹ Nguyễn Thị Rành có mười người con – cả trai lẫn gái. Đó là niềm vui lớn nhất đời mẹ, cũng là nỗi đau không gì có thể đo đếm. Khi đất nước bị giày xéo, mẹ hiểu rằng quê hương cần người chiến sĩ, và mẹ luôn là người động viên mạnh mẽ nhất. Mẹ nói với con: “Thân mẹ từng chịu cực khổ, tụi con đi để đời sau đỡ khổ hơn.” Chính niềm tin ấy mà tám người con trai của mẹ đã bước vào chiến trường, hiến dâng tuổi trẻ cho Tổ quốc.

Nhưng chiến tranh là nơi đo lòng người, cũng là nơi cướp mất những điều quý giá nhất. Những năm 1949, 1954, 1967, 1968, 1971… lần lượt từng người con của mẹ hy sinh. Những tin dữ dồn dập như những nhát dao khứa vào trái tim người mẹ. Người khác có thể ngã gục, nhưng mẹ – bằng nghị lực phi thường của người phụ nữ Củ Chi “đất thép” – vẫn nuốt nước mắt vào lòng, vẫn trụ vững để đưa tiễn con, truyền lửa cho cháu, cho xóm ấp.

Không chỉ các con, mà một cháu nội và một cháu ngoại của mẹ cũng ngã xuống trong kháng chiến chống Mỹ. Đối với mẹ, mất mát chất chồng nhưng lòng yêu nước chưa từng vơi cạn. Khi kẻ địch liên tục đe dọa, dụ dỗ, thậm chí đàn áp để buộc mẹ khai ra những người chiến sĩ đang hoạt động, mẹ vẫn kiên quyết: “Tôi chỉ có Đảng. Đảng dạy tôi thương nước, thương đồng bào, tôi không khai ai hết.”

Đó là khí phách, là bản lĩnh của một người mẹ nông dân nhưng mang trái tim của một chiến sĩ.

Trong đời thường, mẹ Rành là người mộc mạc, nghĩa tình. Lúc còn khỏe, mẹ luôn tích cực đi họp dân, vận động xóm ấp, đồng lòng thực hiện chủ trương của Đảng. Gia đình nghèo nhưng mẹ chưa bao giờ lấy lý do đó để rời xa việc chung. Mẹ từng nhiều lần trực tiếp tham gia đấu tranh chính trị, nấu cơm tiếp tế cho bộ đội, che giấu cán bộ, làm liên lạc… Bao nhiêu năm tuổi cao sức yếu, mẹ vẫn là điểm tựa tinh thần của biết bao người.

Năm 1978, với những cống hiến to lớn và sự hy sinh gần như trọn vẹn của gia đình, Chủ tịch nước đã truy tặng mẹ danh hiệu “Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân” – một vinh dự tối thượng dành cho những người đã hiến dâng cả cuộc đời cho Tổ quốc. Đó không chỉ là phần thưởng dành cho mẹ, mà còn là lời tri ân dành cho tất cả những người mẹ Việt Nam đã tiễn con ra trận trong âm thầm, lặng lẽ.

Ngày 26 tháng 1 năm 1979, mẹ Nguyễn Thị Rành trút hơi thở cuối cùng, hưởng thọ 79 tuổi. Dẫu mẹ đi xa, nhưng dấu ấn và tên tuổi mẹ tiếp tục được khắc ghi trên quê hương. Huyện Củ Chi đã đặt tên mẹ cho một con đường dài hơn 18 km – từ Phước Hiệp đến Phú Mỹ Hưng. Nhiều công trình mang tên mẹ đã được xây dựng, như Trạm y tế xã Phước Hiệp và Đền tưởng niệm Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Rành – cả hai đều là nơi tri ân sâu sắc dành cho mẹ và những người đã ngã xuống vì độc lập dân tộc.

Không chỉ vậy, nhiều tác phẩm viết về mẹ được xuất bản, trong đó có “Người mẹ đất thép” và “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Rành”. Những ghi chép, những câu chuyện về mẹ là nguồn động lực quý giá cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Tấm gương của mẹ Nguyễn Thị Rành – người phụ nữ nông dân giản dị nhưng có trái tim kiên trung – là biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Mẹ đã góp phần tạo nên truyền thống “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” của phụ nữ Việt Nam. Mẹ cũng là niềm tự hào của đất thép Củ Chi, là ngọn lửa đỏ không bao giờ tắt trong trái tim người dân quê hương.

Ngày nay, khi tiếng súng chiến tranh đã lùi xa, nhắc đến mẹ Nguyễn Thị Rành là nhắc đến một cuộc đời trọn chữ “hi sinh”, trọn nghĩa “tổ quốc”. Hình ảnh mẹ mãi mãi là ngôi sao sáng giữa bầu trời cách mạng, là tấm gương để mỗi thế hệ nhìn vào mà sống tử tế hơn, trách nhiệm hơn và yêu nước hơn.