81 ngày đêm đưa đò trên "dòng sông máu" Thạch Hãn
Mùa hè đỏ lửa năm 1972, khi tròn 17 tuổi, bà Thu tham gia lực lượng du kích địa phương. Bà cùng bố chồng là ông Nguyễn Con dùng chiếc đò cào hến của gia đình để làm phương tiện tiếp tế và đưa hàng ngàn lượt cán bộ, chiến sĩ vượt sông Thạch Hãn tiếp cận trận địa Thành cổ Quảng Trị. Trong 81 ngày đêm rực lửa, chiếc đò chở đầy bộ đội dưới mưa bom bão đạn, chịu đựng làn đạn pháo dày đặc từ không quân và pháo binh đối phương. Bà đã chứng kiến biết bao đồng đội ngã xuống, hòa máu vào dòng nước Thạch Hãn. Di chứng bom đạn sau này làm trí nhớ bà suy giảm, nhưng ký ức về tiếng kêu gào gọi mẹ của những người lính trẻ trên chuyến đò đêm vẫn ghim sâu trong tâm khảm.
Bối cảnh lịch sử: Mùa hè năm 1972, chiến trường Quảng Trị trở thành tâm điểm khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Thị xã và Thành cổ Quảng Trị bị san phẳng bởi hàng chục nghìn tấn bom đạn từ không quân và pháo binh đối phương. Sông Thạch Hãn trở thành tuyến đường thủy huyết mạch duy nhất để tiếp tế lương thực, vũ khí và vận chuyển bộ đội chủ lực từ bờ Bắc (khu vực Triệu Phong) sang bờ Nam nhằm giữ vững trận địa Thành cổ.
Hành trình chiến đấu (1972):
Xung phong ra mặt trận: Khi mới 17 tuổi, bà Thu gia nhập lực lượng du kích địa phương. Trước yêu cầu cấp bách của chiến trường, bà cùng bố chồng là ông Nguyễn Con đã tự nguyện dùng chiếc đò gỗ cào hến nhỏ bé của gia đình làm phương tiện vượt sông.
Đối mặt với tử thần: Trong 81 ngày đêm (từ ngày 28/6 đến 16/9/1972), bất chấp việc máy bay tọa độ, pháo sáng và pháo hạm đội đối phương liên tục bắn phá xới tung mặt nước Thạch Hãn, chiếc đò của hai cha con vẫn kiên cường rẽ sóng. Mỗi đêm, bà Thu cùng cha thực hiện hàng chục chuyến đò thầm lặng dưới mưa bom bão đạn.
Nhiệm vụ sinh tử: Chuyến đi chở đầy các chiến sĩ bộ đội trẻ tuổi cùng đạn dược, lương khô sang bờ Nam; chuyến về chở thương binh, bệnh binh và tử sĩ trở lại bờ Bắc. Đã có vô số lần chiếc đò bị sóng giật chao đảo, mảnh đạn văng trúng mạn thuyền, nhưng bà Thu vẫn vững tay chèo, bám chặt dòng nước để đưa đồng đội cập bến an toàn.
Ký ức ghim sâu & Di chứng thời bình:
Bà Thu từng chứng kiến rất nhiều người lính tuổi đời mới mười tám, đôi mươi hy sinh ngay trên tay mình hoặc bị đạn pháo cuốn trôi xuống lòng sông khi chưa kịp bước lên bờ chiến đấu. Những tiếng gọi mẹ, gọi quê hương dở dang của người lính trong đêm tối trở thành nỗi ám ảnh theo bà suốt cuộc đời.
Bước ra khỏi chiến tranh, cơ thể bà chịu nhiều di chứng bởi áp lực bom đạn và hơi độc chiến trường khiến sức khỏe yếu, trí nhớ suy giảm nghiêm trọng.
Dù vậy, hình ảnh người con gái 17 tuổi Nguyễn Thị Thu chèo đò trên "dòng sông máu" Thạch Hãn đã trở thành một biểu tượng bất tử về sự kiên cường, gan dạ của người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng rực lửa.
