81 ngày đêm giữ Thành cổ Quảng Trị

Mùa hè năm 1972, chiến trường miền Nam bùng nổ chiến dịch Trị – Thiên. Quân giải phóng tiến công giải phóng tỉnh Quảng Trị, nhưng sau đó quân Mỹ và chính quyền Sài Gòn mở cuộc phản công dữ dội. Trận chiến tại Thành cổ Quảng Trị trở thành một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Lúc ấy, Thành cổ chỉ rộng chưa đến 3 km², nhưng phải hứng chịu hàng chục nghìn tấn bom đạn mỗi ngày. Quân địch dùng máy bay B-52, pháo hạm từ biển Đông bắn phá suốt ngày đêm. Trong thành, các chiến sĩ ta phải sống dưới hầm, ăn lương khô, uống nước mưa, có khi chỉ còn vài ngụm nước cho cả tiểu đội.

Một trong những người lính trẻ năm đó là Nguyễn Văn Hòa, mới 20 tuổi, quê ở Thái Bình. Anh là xạ thủ trung liên, chiến đấu trong một đơn vị thuộc Sư đoàn 304. Trong nhật ký của anh (sau này được tìm thấy trong ba lô), có dòng viết run rẩy nhưng đầy kiêu hãnh:

“Bom nổ ngày đêm, đất rung như biển. Nhưng chúng tôi vẫn ở đây – giữa Thành cổ này – vì sau lưng là Tổ quốc. Chừng nào cờ đỏ sao vàng còn bay, chừng đó chúng tôi còn chiến đấu.”

Suốt 81 ngày đêm (từ 28/6 đến 16/9/1972), bộ đội ta kiên cường bám trụ, đánh lui hàng chục đợt phản kích. Nhiều người lính đã nằm lại, hòa mình vào đất Thành cổ. Khi đơn vị được lệnh rút ra ngoài, chỉ còn chưa đến một phần ba quân số ban đầu.

Hòa không còn trở về. Người ta tìm thấy chiếc mũ sắt của anh, trong đó còn mảnh giấy nhỏ:

“Nếu tôi không về, mẹ đừng buồn. Con đã làm tròn lời thề với quê hương.”