81 NGÀY ĐÊM – KÝ ỨC CỦA MỘT NGƯỜI LÍNH TRẺ
Năm 1972, Trịnh Hòa Bình là một trong những người lính trẻ bước vào cuộc chiến ở Thành cổ Quảng Trị. Nhiều năm sau, những ký ức ấy được ông ghi lại trong hồi ký Chúng tôi lên đường, tuổi hai mươi.... Đó không chỉ là câu chuyện về chiến trường mà còn là câu chuyện về tuổi trẻ, gia đình, những người bạn và cuộc đời sau chiến tranh.
Chiến tranh thường được nhớ bằng những con số.
81 ngày đêm.
Những trận đánh.
Những đợt pháo kích.
Những người hy sinh.
Nhưng với một người lính, chiến tranh không bắt đầu bằng một con số.
Nó bắt đầu từ ngày rời nhà.
Trịnh Hòa Bình bước vào cuộc chiến khi tuổi đời còn rất trẻ.
Trong hồi ký của mình, ông không chỉ kể về chiến trường mà bắt đầu từ những năm tháng tuổi thơ, gia đình và ký ức sơ tán. Chính những ký ức ấy trở thành nền tảng tinh thần theo ông vào chiến tranh.
Rồi tuổi hai mươi bước vào chiến trường.
Thành cổ Quảng Trị trở thành một trong những nơi khốc liệt nhất của năm 1972.
Cuộc chiến bảo vệ Thành cổ kéo dài 81 ngày đêm, từ 28/6 đến 16/9/1972.
Đối với những người ở bên trong, mỗi ngày là một cuộc thử thách.
Một ngày có thể bắt đầu bằng một khoảng thời gian yên tĩnh.
Rồi tiếng pháo xuất hiện.
Mặt đất rung chuyển.
Những người lính tìm vị trí trú ẩn.
Rồi sau trận pháo, họ lại phải tiếp tục.
Có những người hôm trước còn nói chuyện với nhau.
Hôm sau đã không còn nữa.
Có những người cùng đơn vị nhưng không biết người kia đã hy sinh ở đâu.
Chiến tranh tạo ra những khoảng trống mà nhiều năm sau vẫn không thể lấp đầy.
Nhưng điều đáng chú ý trong hồi ký của Trịnh Hòa Bình là ông không chỉ nhớ về những trận đánh.
Ông nhớ tuổi trẻ.
Nhớ gia đình.
Nhớ những người bạn.
Nhớ những điều rất bình thường của cuộc sống trước chiến tranh.
Đó chính là góc nhìn khiến câu chuyện trở nên gần với thế hệ hôm nay.
Bởi nếu chỉ nói “81 ngày đêm chiến đấu anh dũng”, người đọc biết được sự kiện nhưng khó hình dung được con người.
Còn khi kể về một chàng trai bước vào chiến trường với ký ức về gia đình, bạn bè và tuổi trẻ, người đọc có thể hiểu chiến tranh đã lấy đi những gì.
Nó lấy đi những năm tháng đẹp nhất của rất nhiều người.
Nhưng những người còn sống đã mang ký ức ấy đi tiếp.
Nhiều thập kỷ sau, Trịnh Hòa Bình trở lại với câu chuyện của thế hệ mình bằng một cuốn hồi ký.
Đó cũng là một cách trả lại ký ức cho những người đã nằm lại.
Thành cổ Quảng Trị không chỉ là một địa danh lịch sử.
Đó còn là nơi tuổi hai mươi của một thế hệ đã đi qua chiến tranh.
Và khi những người lính năm xưa kể lại câu chuyện của mình, điều họ trao lại cho thế hệ sau không chỉ là ký ức về chiến tranh, mà còn là lời nhắc về giá trị của những ngày tháng được sống trong hòa bình.
