81 NGÀY ĐÊM – MÙA HÈ KHÔNG THỂ NÀO QUÊN

Có những mùa hè đi qua bằng tiếng ve.

Nhưng có một mùa hè ở Quảng Trị đi qua bằng tiếng bom.

Ngày 28 tháng 6 năm 1972, cuộc chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị bước vào những ngày tháng khốc liệt. Thành cổ và thị xã Quảng Trị trở thành mục tiêu của những cuộc phản công với cường độ hỏa lực khủng khiếp. Trong suốt 81 ngày đêm, quân và dân ta bám trụ, chiến đấu trong điều kiện vô cùng ác liệt.

Những người lính khi ấy phần lớn còn rất trẻ.

Có người mới rời ghế nhà trường.

Có người chưa kịp cưới vợ.

Có người trong túi vẫn còn tấm ảnh mẹ chụp từ những ngày ở quê.

Họ đến Thành cổ không phải vì không biết sợ.

Họ sợ.

Sợ tiếng bom. Sợ cái chết. Sợ một ngày không còn được nhìn thấy mẹ, cha, người yêu và quê hương.

Nhưng giữa nỗi sợ ấy vẫn có một điều lớn hơn: ý thức rằng phía sau mình là quê hương và đồng đội.

Bom đạn trút xuống Thành cổ ngày này qua ngày khác. Đất đá tung lên. Những bức tường thành bị phá hủy. Những khoảng đất từng có cây xanh trở thành những hố bom.

Nhưng khi tiếng pháo tạm lắng, những người còn sống lại tìm nhau.

Một người gọi tên đồng đội.

Một bàn tay kéo một người khác ra khỏi đất đá.

Một ngụm nước được chuyền từ người này sang người khác.

Một mẩu lương khô được chia đôi.

Trong chiến tranh, đôi khi tình đồng đội không cần những lời lớn lao.

Chỉ cần một bàn tay nắm lấy bàn tay.

Rồi ngày mai lại chiến đấu.

81 ngày đêm ấy đã trở thành một phần ký ức không thể tách rời của Quảng Trị. Hàng nghìn người đã hy sinh. Máu xương của họ hòa vào đất Thành cổ và dòng Thạch Hãn.

Nhiều năm sau, Thành cổ không còn tiếng bom.

Cỏ mọc xanh trên những vùng đất từng cháy đỏ.

Người trẻ đến đây dâng hương.

Những cựu chiến binh trở lại, lặng lẽ đứng rất lâu.

Có lẽ họ không cần kể hết những gì đã xảy ra.

Bởi mảnh đất dưới chân họ đã kể thay.

81 ngày đêm đã kết thúc từ lâu. Nhưng ký ức về những người đã nằm lại thì chưa bao giờ kết thúc.