81 ngày đêm Thành Cổ và ký ức không thể nào quên

Năm 1967, khi vừa tròn 19 tuổi, chàng trai Lê Thế Phổ, quê Nghệ An, tình nguyện lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế vào Đại đội 1, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 95. Ngày 13/7/1972, đơn vị nhận lệnh hành quân vượt Trường Sơn vào Quảng Trị, trực tiếp tham gia chiến đấu bảo vệ Thành Cổ. Trong 81 ngày đêm, Trung đoàn 95 chiến đấu tại đây 66 ngày đêm, với lực lượng chủ yếu là những người lính chỉ mới 18-20 tuổi.

Mùa hè năm ấy, Thành Cổ Quảng Trị trở thành một “chảo lửa”. Bom đạn trút xuống ngày đêm, pháo từ biển và đất liền liên tục cày xới trận địa. Ta và địch giằng co từng mét đất, từng căn nhà, góc phố, có lúc khoảng cách giữa hai bên chỉ vài mét.

Từ tháng 9/1972, cuộc chiến càng trở nên khốc liệt. Mưa lớn khiến nước sông Thạch Hãn dâng cao, nhiều công sự ngập sâu. Những người lính vừa chiến đấu, vừa thay nhau tát nước chống ngập, nhiều ngày chỉ có lương khô và nước lã. Thương vong ngày một tăng, nhưng các chiến sĩ vẫn kiên cường bám trụ.

Ông Phổ nhớ nhất đêm cuối cùng trước khi rút khỏi Thành Cổ. Đại đội của ông được lệnh đánh vào Tháp nước, nơi địch sử dụng làm đài quan sát. Khi ấy, đơn vị chỉ còn 9 người. Giữa mưa bom bão đạn, họ chiến đấu đến viên đạn cuối cùng rồi nhận lệnh rút sang bờ Bắc sông Thạch Hãn.

Trong cuộc rút lui ấy, ông Phổ bị đạn bắn gãy chân, được đồng đội dìu xuống sông bằng xuồng cao su. Bốn người đồng đội khác cùng lên một chiếc bè kết bằng thân cây, trong đó có hai thương binh. Nhưng khi chiếc bè vừa ra giữa dòng, pháo địch liên tục dội xuống. Trước mắt ông, cả bốn người đồng đội lần lượt chìm vào dòng nước.

Nhắc lại khoảnh khắc ấy, đôi mắt người cựu binh đỏ hoe. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng hình ảnh những người đồng đội mãi mãi nằm lại dưới dòng Thạch Hãn vẫn chưa bao giờ phai mờ.

Sau trận chiến Thành Cổ, ông Phổ tiếp tục cùng đơn vị tham gia nhiều chiến dịch. Ông chiến đấu trong Chiến dịch giải phóng Buôn Ma Thuột, sau đó được tăng cường cho Quân đoàn 4, Sư đoàn 7, tham gia tiến công Xuân Lộc và cao điểm 396. Trong những trận chiến tiếp theo, ông bị thương thêm hai lần.

May mắn hơn nhiều đồng đội, ông sống sót và được chứng kiến ngày đất nước thống nhất. Hòa bình lập lại, ông tiếp tục công tác trong quân ngũ cho đến khi nghỉ hưu.

Với Trung tá Lê Thế Phổ, Thành Cổ Quảng Trị hôm nay không chỉ là một di tích lịch sử. Đó còn là nơi lưu giữ tuổi thanh xuân của cả một thế hệ, nơi mỗi tấc đất đều thấm máu đồng đội. Và mỗi lần nhớ về 81 ngày đêm năm ấy, ông lại nhớ những người lính trẻ đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, để hôm nay đất nước được sống trong hòa bình, thống nhất.