81 ngày đêm trên "dòng sông máu" Thạch Hã

Bà Nguyễn Thị Thu sinh năm 1954, là du kích địa phương tại làng Giang Hến, xã Triệu Giang (nay thuộc thị trấn Ái Tử, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị). Năm 17 tuổi, bà trăng tròn đem lòng yêu người bạn cùng tuổi là ông Nguyễn Câu – con trai lão ngư Nguyễn Con làm nghề cào hến trên sông. Hai gia đình mới chỉ làm lễ dạm ngõ đơn sơ, chưa kịp tổ chức đám cưới thì cuộc chiến khốc liệt nổ ra. Ông Câu lên đường vào chiến trường miền Nam, bà Thu ở lại quê nhà, dặn lòng chăm sóc bố chồng và cùng ông gánh vác nhiệm vụ cách mạng. Mùa hè năm 1972, bến sông Thạch Hãn trở thành mạch máu giao thông giao tranh ác liệt để chi viện cho Thành cổ.Ban ngày Mỹ trút bom đạn cày nát khúc sông, ban đêm chúng lại thả đèn dù sáng rực để ngăn chặn ta. Bất chấp hiểm nguy, bà Thu cùng bố chồng tương lai (cụ Nguyễn Con) đã lấy chiếc đò nhỏ làm hến của gia đình làm phương tiện bí mật vượt sông. Suốt 81 ngày đêm, con đò nhỏ ấy đã thực hiện hàng trăm lượt chở bộ đội, phần lớn là sinh viên Hà Nội gác bút nghiên gieo mình vào tuyến lửa, đồng thời chở lương thực vũ khí vào tiếp sức. Lượt về, hai cha con lại chèo chống đưa thương bệnh binh ra hậu tuyến. Điều day dứt nhất suốt cuộc đời bà Thu là nhìn thấy những người lính tuổi đời còn rất trẻ, lúc đi sang sông hừng hực khí thế nhưng ngày hòa bình trở về thì "dòng sông hoa lửa" ấy đã mang đi phần lớn xương máu của các anh.Khoảnh khắc cụ Nguyễn Con nở nụ cười hào sảng vững tay chèo bên cạnh cô du kích Nguyễn Thị Thu tay ôm chắc báng súng đã được phóng viên chiến trường Đoàn Công Tính kịp thời ghi lại. Bức ảnh mang tên "Cha con lão ngư dân Triệu Phong chở bộ đội và vũ khí tiếp sức Thành cổ" hiện vẫn được lưu giữ trang trọng tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị. Câu chuyện kiên trung của bà Thu chính là nguyên mẫu đời thực tạo nên nhân vật O Hồng trong bộ phim Mưa đỏ của đạo diễn Đặng Nhật Minh.