81 ngày đưa đò trên 'dòng sông máu' (1)

Thứ Ba, 5/5/2026Hồ Chí Minh27^oCBạn cần biếtTiện íchLiên hệTheo dõi báo trênChính trịThời sựThế giớiKinh tếĐời sốngSức khỏeGiới trẻGiáo dụcDu lịchVăn hóaGiải tríThể thaoCông nghệXeVideoTiêu dùngThời trang trẻGiới trẻNhững câu chuyện thời hoa lửa: 81 ngày đưa đò trên 'dòng sông máu'Bá Cường- Bacuongtran.99.7@gmail.com14/11/2025 05:00 GMT+7Tiếng bom đạn còn vang vọng trong đầu, tiếng thét đau đớn gọi "mẹ ơi" vẫn chập chờn trong giấc ngủ. Có 4 năm làm du kích nhưng có lẽ điều đọng lại lớn nhất với bà Nguyễn Thị Thu sau này chính là 81 ngày đêm lịch sử chèo đò đưa bộ đội vượt dòng Thạch Hãn.Vượt mưa bom bão đạn đưa đồng đội qua sôngNhững ngày cuối tháng 10, Quảng Trị bắt đầu vào mùa mưa, những trận mưa ào ạt khiến ruộng đồng chìm trong lũ, nước trên dòng Thạch Hãn dâng cao, đục ngầu chảy xiết. Những ngày mưa lớn như thế khiến nữ du kích Nguyễn Thị Thu (71 tuổi, xã Triệu Phong, Quảng Trị) nhớ về những ngày mưa dữ dội của hơn 50 năm trước. Ngày đó, từ trên trời không chỉ đổ nước mà còn trút cả bom, đạn, dưới mặt đất thì máu, mồ hôi và nước mắt của các chiến sĩ hòa vào từng tấc đất thành cổ.Mùa hè đỏ lửa năm 1972, bà Thu tròn 17 tuổi, tham gia lực lượng du kích tại địa phương. Ở tuổi trăng tròn, bà gặp gỡ, nên duyên với ông Nguyễn Câu (cũng 17 tuổi), con trai ông Nguyễn Con - một ngư dân làm nghề cào hến trên sông Thạch Hãn. Cả hai chỉ mới làm lễ dạm ngõ đơn sơ, chưa kịp đám cưới thì trận chiến nổ ra. Ông Câu sau đó vào miền Nam, bà Thu ở lại cùng bố chồng giúp bộ đội vượt sông Thạch Hãn.Bà Thu chỉ vào mình thời còn là thiếu nữ du kích 17 tuổi chèo đò giúp bộ đội vượt sông Thạch HãnẢNH: BÁ CƯỜNG"Lúc đó cả hai chúng tôi chưa tổ chức đám cưới, chỉ mới thăm hỏi nhưng cũng đã coi nhau như vợ chồng. Tôi tham gia lực lượng du kích địa phương, cùng bố chồng ở lại để phục vụ cách mạng, may thay hồi đó có chiếc đò làm phương tiện để đưa các chiến sĩ vượt sông, tiếp cận được thành cổ", bà Thu nhớ lại.Di chứng bom đạn khiến bà Thu bây giờ nhớ nhớ quên quên. Thế nhưng có những ký ức không bao giờ rời khỏi trí óc, tiếng người bị thương gọi mẹ, tiếng rên la thất thanh, và những chuyến đò đêm mà bà biết nhiều người đi nhưng ít ai trở về."Kể từ khi chiến dịch bắt đầu, con đò của tôi đưa hàng ngàn chiến sĩ qua sông. Họ còn trẻ lắm, 18 - 20 tuổi. Đa phần là sinh viên các trường đại học ngoài Hà Nội mới gác bút cầm súng. Điều day dứt nhất là tôi đưa họ đi… nhưng chẳng mấy ai trở lại", bà Thu nghẹn ngào.AdvertisementsXBức Cha con lão ngư dân Triệu Phong chở bộ đội và vũ khí tiếp sức Thành cổ của nhiếp ảnh gia Đoàn Công TínhẢNH: NHÂN VẬT CUNG CẤPGặp lại chiến sĩ năm xưaĐể bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, hàng vạn sinh viên đã đặt bút xuống, khoác lên mình màu áo lính rồi tham gia huấn luyện chỉ trong vài tháng đã lập tức lên đường vào miền Nam. Đến Quảng Trị, họ được chia ra nhiều mũi, nhiều cánh quân để vượt sông Thạch Hãn, tiếp cận thành cổ và chiếc đò của bố con bà Thu chính là phương tiện sống còn."Ban ngày địch đánh ác liệt, máy bay quần thảo thả bom, bắn phá. Hầu hết những chuyến đò của tôi đều phải chèo vào ban đêm. Đêm tối như mực, chỉ khi có ánh lửa từ bom đạn lóe lên mới nhìn được mặt nhau một thoáng", bà Thu kể.Thời điểm đó, ở khu vực gần Thành cổ Quảng Trị chỉ có duy nhất bà Thu cùng ông Con là người đưa bộ đội vượt sông. Ngoài chèo đò, cả hai còn làm người dẫn đường cho các chiến sĩ tiếp cận thành cổ. Bà kể chiếc đò chỉ có 1, mỗi ngày đưa được 10 chuyến, mỗi chuyến chở không quá 10 chiến sĩ, số còn lại bơi vượt sông.Di chứng do bom đạn khiến nữ du kích không còn nhớ nhiều chuyện, nhưng 81 ngày đêm khốc liệt vẫn còn vang vọng trong ký ức của bàẢNH: BÁ CƯỜNG"Có chiến sĩ bị thương nặng lắm, được tôi đưa về vừa đến bờ, chưa kịp chuyển đến trạm quân y thì đã hy sinh. Trước khi hy sinh, họ đau đớn gào thét gọi mẹ ơi, tôi xót xa vô cùng. Tuổi này, do di chứng bom đạn, tôi không nhớ rõ nhiều nhưng nhớ là trong hàng vạn chiến sĩ được tôi chở qua sông, sau này chỉ có 2 người còn sống được tôi chở về", bà Thu nói.Chiến tranh khốc liệt chẳng để bà kịp nhớ mặt, nhớ tên hai chiến sĩ ấy. Thế rồi mãi 46 năm sau, có một cụ ông tóc bạc phơ vượt hàng trăm cây số từ miền Bắc vào Quảng Trị, tìm gặp lại nữ du kích đưa đò năm xưa."Đó là ông Phạm Hùng, cựu chiến sĩ thành cổ hiện đang sống tại Thái Nguyên. Gặp lại người chiến sĩ trẻ năm nào giờ tóc đã bạc phơ, tôi vui lắm nhưng cũng nghẹn ngào… bởi số được như ông Hùng ít quá", bà Thu kể.Năm 2018, sau khi xem truyền hình về người đưa đò trên sông Thạch Hãn, ký ức gợi lại trong trí nhớ ông Hùng về một người đàn ông già, thân hình gầy gò cùng một nữ du kích gương mặt tròn, bầu bĩnh lái đò đưa chiến sĩ qua sông. Từ đó, ông Hùng quyết tâm tìm thông tin liên lạc để gặp lại.Nữ du kích chèo đò năm nào giờ đã ngoài 70 tuổi và đang có cuộc sống yên bình cùng chồng bên sông Thạch HãnẢNH: BÁ CƯỜNGNỤ CƯỜI TRÊN SÔNG THẠCH HÃNTrong Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị, giữa vô số kỷ vật từ chiếc mũ rách nát, những khẩu súng hoen gỉ, những đồ vật đã in lên mình sự khốc liệt của chiến tranh và màu cũ kỹ của thời gian thì lại xuất hiện một bức ảnh hiếm hoi của một cụ ông nở nụ cười tươi đang lái đò, bên cạnh là một nữ du kích ôm súng, phía sau là gần 10 chiến sĩ cũng đang nở nụ cười tươi.Bức ảnh có tên Cha con lão ngư dân Triệu Phong chở bộ đội và vũ khí tiếp sức Thành cổ được nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính chụp vào năm 1972. Cụ ông lái đò và nữ du kích ôm súng trong bức ảnh chính là cụ Nguyễn Con và bà Thu."Năm 2007, tôi nhận được cuộc gọi hỏi rất kỹ về thông tin của bố tôi và vợ tôi. Họ hỏi có phải nhà tôi chèo đò trên sông Thạch Hãn không, tôi nói phải thì họ vui mừng rồi bảo sẽ vào gặp tôi", ông Nguyễn Câu nhớ lại.Ông Phạm Hùng (bìa trái) sau khi gặp lại được bà Thu đã mời gia đình bà ra Thái Nguyên thăm nhàẢNH: NHÂN VẬT CUNG CẤPNgười liên lạc với ông Câu chính là nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính. Đã hàng chục năm ông Tính đi tìm nhân vật trong chính bức ảnh của mình. Gặp lại vợ chồng bà Thu, ông Câu, người nhiếp ảnh gia trao tặng bức ảnh chụp 35 năm trước rồi được ông Câu dẫn đi thăm mộ cụ Nguyễn Con."Nhận bức ảnh tôi nghẹn ngào lắm, tôi cảm ơn ông Tính khi ông là người duy nhất chụp và giữ lại bức ảnh của bố tôi. Bố tôi mất đã lâu, nhưng chẳng có một bức ảnh nào, tôi nhớ gương mặt, nụ cười của ông và thật may mắn khi được ông Tính trao tặng bức ảnh quý giá này", ông Câu nghẹn ngào.Theo ông Câu, sau khi kết thúc 81 ngày đêm lịch sử, bố của ông lại trở về sống những ngày tháng bình thường, tiếp tục chèo đò cào hến trên sông Thạch Hãn cho đến khi qua đời. Hòa bình lập lại, đất nước thống nhất, ông Câu và bà Thu tổ chức lễ cưới rồi có với nhau 4 người con. Hai vợ chồng nay đều đã qua tuổi 70, họ sống hạnh phúc trong mái nhà nhỏ bên sông Thạch Hãn. Đến dịp đặc biệt, ông Câu lại ra thăm mộ người bố anh hùng, bà Thu lại ghé thành cổ thắp hương cho những chiến sĩ trẻ tuổi được bà đưa đò năm ấy."Các cháu, các con cứ nghe đấy, thấy đấy mà nhớ. Nhờ sự hy sinh của các anh nên mới có hòa bình hôm nay", bà Thu nghẹn ngào.Dành cho bạnChồng dùng dao sát hại vợ và con 2 tháng tuổi ở Tây NinhBiệt thự Vinhomes Hạ Long Xanh giá chỉ bằng căn chung cư Hà NộiSập nhà khi sửa chữa, chủ nhà tử vong tại chỗDòng sự kiện: Những câu chuyện thời hoa lửaKý ức 30.4 của người 2 lần trúng đạn và lời nhắc về giá trị hòa bình30/04Cuộc gặp gỡ xúc động của những người bước ra từ 'địa ngục trần gian'19/04Kỳ tích của người lính đặc công 41 kg ở Trường Sơn11/04Chiến tranh lùi xa 50 năm, nhưng 2 mảnh đạn vẫn ở lại trong ông04/04Những câu chuyện thời hoa lửa: Nữ anh hùng 2 lần dựng đền thờ Bác Hồ29/03Xem thêmTin liên quanNhững câu chuyện thời hoa lửa: Huyền thoại Đội K5360 năm trước có một Đội Thanh niên xung phong đặc biệt đã viết lên huyền thoại giữa Trường Sơn. Cho đến hôm nay họ vẫn bền bỉ "thắp lửa" yêu nước cho thế hệ trẻ.Những câu chuyện thời hoa lửa: Quyển nhật ký và tập thơ ghi trong lửa đạnNhững câu chuyện thời hoa lửa: Khi chiến thắng thôi thúc lòng ngườiBình luậnGửi bình luậnKhám phá thêm chủ đềChiến tranh việt namThế hệ trẻdòng sông Thạch Hãnnữ du kíchNhững câu chuyện thời hoa lửaDành cho bạnĐồng Tháp: Xe bồn chục tấn ngang nhiên đi vào đường cấm xe trên 5 tấnBiệt thự Vinhomes Hạ Long Xanh giá chỉ bằng căn chung cư Hà NộiGiải cứu bé gái 14 tuổi bị ép phục vụ karaoke, bóc trần đường dây buôn ngư…Biệt thự view biển Hạ Long giá tương đương chung cư nội đô Hà NộiBảng giá đợt 1 căn hộ 6 Sao đẳng cấp Masterise Cao Xà Lá mới nhấtBé trai 2 tuổi bị mẹ ruột và người tình bạo hành gây gãy xương, hôn mêVinhomes Global Gate Hạ Long mở bán đoạn 1 với giá từ 5 tỷ/cănNgười mẫu từng tham gia 'Người ấy là ai' qua đời ở tuổi 33HLV Lê Huỳnh Đức chính thức rời ghế nóng đội Công an TP.HCM: Ai lên thay?Mua nhà Vinhomes Hạ Long Xanh 5 năm an tâm không lo lãi suấtThái Lan hủy thỏa thuận 25 năm với Campuchia, Phnom Penh lên tiếngBiệt thự biển ngắm Vịnh kỳ quan Vin Hạ Long Xanh. Cách HN 23pCó thể bạn quan tâmCó nên rút điện Smart TV khi không sử dụng?Rút điện Smart TV sau khi sử dụng tưởng là thói quen tiết ...Bảng giá đợt 1 căn hộ 6 Sao đẳng cấp Masterise Cao Xà Lá mới nhấtMua nhà từ móng - đầu tư chắc thắng, bảng giá và chính sách ...HIEUTHUHAI, Quang Hùng MasterD 'đại náo' sân khấu OSUNFEST 2026Sự kiện OSUNFEST 2026 sẽ diễn ra vào ngày 6.6 tại TP.HCM, ...Biệt thự biển ngắm Vịnh kỳ quan Vin Hạ Long Xanh. Cách HN 23pSnapdragon không còn vượt trội, Exynos và MediaTek ngày càng 'đáng gờm'Mở bán căn hộ 6 sao tại đường Nguyễn Trãi. Giá từ 150Tr/m2CLB Công an TP.HCM chia tay HLV Lê Huỳnh Đức, V-League thêm biến độngMở bán biệt thự trong 'Siêu dự án' Hạ Long Xanh lớn nhất Việt NamĐọc thêmThời sựVụ cháy ô tô ở Đà Nẵng: Khám nghiệm, hé lộ nguyên nhân 2 người tử vongLiên quan đến vụ cháy ô tô xảy ra tại cây xăng ở Đà Nẵng khiến 2 người tử vong, kết quả khám nghiệm ban đầu cho thấy nguyên nhân có thể liên quan đến cháy xe gây bỏng và ngạt khí.Thời sựTạm giữ mẹ ruột và người tình hành hạ bé trai 2 tuổi hôn mê, gãy xươngCông an xã Hòa Hiệp phối hợp cùng Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM điều tra vụ mẹ ruột và người tình hành hạ bé trai 2 tuổi hôn mê, gãy tay. 2 người này đã bị tạm giữ.Biệt thự Vinhomes Hạ Long Xanh giá chỉ bằng căn chung cư Hà NộiChủ đầu tư Vingroup uy tín, pháp lý minh bạch - sổ đỏ sở hữu lâu dàiVingroupCộng đồngTrưởng lão hòa thượng Thích Giác Tường viên tịch tại Pháp viện Minh Đăng QuangTrưởng lão hòa thượng Thích Giác Tường vừa viên tịch tại Pháp viện Minh Đăng Quang (phường Bình Trưng, TP.HCM). Ngài trụ thế 97 năm, hạ lạp 68 năm.Kinh tế thế giớiThái Lan hủy thỏa thuận 25 năm với Campuchia, Phnom Penh lên tiếngHôm nay (5.5), Thái Lan chính thức hủy thỏa thuận kéo dài 25 năm qua với Campuchia liên quan việc hợp tác thăm dò năng lượng ngoài khơi, bất chấp lời kêu gọi tiếp tục duy trì của Phnom...Thời sựVụ bé trai 2 tuổi bị hành hạ hôn mê, gãy xương: Bắt giữ mẹ ruột và người tìnhBé trai 2 tuổi bị mẹ ruột và người tình hành hạ dẫn đến đa chấn thương, dập lách, gan, đứt tụy, tổn thương thận, gãy cũ xương cẳng tay trái.Thời sựYêu cầu Trung Quốc tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng SaViệt Nam yêu cầu Trung Quốc tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa. Việc này phù hợp với luật pháp quốc tế, cũng như chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của...Giới tínhSuýt phải cắt bỏ dương vật bị 2 đai ốc kim loại siết chặtNam bệnh nhân 38 tuổi, nhập viện trong trạng dương vật biến dạng, phù nề do bị 2 dị vật kim loại dạng đai ốc siết chặt.Quốc phòngBộ Quốc phòng kiểm tra tiến độ chế tạo xe thiết giáp chở quân chiến đấu XTC-03Theo Bộ Quốc phòng, sáng 5.5, đoàn công tác Bộ Quốc phòng do thượng tướng Phạm Hoài Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, làm trưởng đoàn, đã kiểm tra tiến độ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo xe...Thời sựTP.HCM: Lời khai của nhóm hành hung sinh viên bằng trái bidaDo ghen tuông, nhóm thanh thiếu niên xông vào quán bida ở TP.HCM hành hung khiến một nam sinh viên bị thương.Văn hóaNgười mẫu từng tham gia 'Người ấy là ai' qua đời ở tuổi 33Bằng Dương - người mẫu từng tham gia chương trình 'Người ấy là ai' vừa qua đời ở tuổi 33, khiến nhiều đồng nghiệp xót xa.Thời sựChính sách mới bổ sung thu nhập ngoài lương hưu từ 10.5Từ ngày 10.5, bảo hiểm hưu trí bổ sung chính thức có hiệu lực. Không chỉ bổ sung một kênh tích lũy dài hạn, chính sách này còn mở ra cơ chế linh hoạt để người lao động có thêm nguồn thu...Bóng đá Việt NamHLV Lê Huỳnh Đức chính thức rời ghế nóng đội Công an TP.HCM: Ai lên thay?Chiều 5.5, HLV Lê Huỳnh Đức chính thức nói lời chia tay CLB Công an TP.HCM.Chính trịTổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến New Delhi, bắt đầu thăm Ấn ĐộChiều 5.5 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến sân bay quân sự Palam, thủ đô New Delhi, bắt đầu thăm cấp nhà nước Cộng hòa Ấn Độ,...Kinh tế xanhChiều nay, TP.HCM nhiều nơi mưa lớn như trút nướcChiều nay (5.5), nhiều nơi ở TP.HCM và Nam bộ tiếp tục xuất hiện mưa lớn như trút nước. Cảnh báo có nơi mưa lớn trên 80 mm; trong mưa giông cần đề phòng sét, mưa đá và gió giật mạnh.Đời nghệ sĩH'Hen Niê hé lộ cơ ngơi mới ở TP.HCMTrên trang cá nhân, H'Hen Niê có bài đăng dài chia sẻ về cơ ngơi mới của mình ở TP.HCM. Người đẹp cho biết đây là món quà cô tự thưởng cho mình sau quãng thời gian miệt mài làm việc.Chính trịThời sựThế giớiKinh tếĐời sốngSức khoẻGiới trẻGiáo dụcDu lịchVăn hoáGiải tríThể thaoCông nghệXeThời trang trẻVideoBạn đọcRao vặtĐặt báoQuảng cáoRSSTòa soạnChính sách bảo mậtTheo dõi báo trênHotline0906 645 777Liên hệ quảng cáo0908 780 404Tổng biên tập: Nguyễn Ngọc ToànPhó tổng biên tập: Hải ThànhPhó tổng biên tập: Lâm Hiếu DũngPhó tổng biên tập: Trần Việt HưngTổng thư ký tòa soạn: Đức TrungGiấy phép xuất bản số 110/GP - BTTTT cấp ngày 24.3.2020 © 2003-2026 Bản quyền thuộc về Báo Thanh Niên. Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.Top