84. Bác Hồ và việc giữ gìn từng hạt cơm

Trong cuộc sống hằng ngày, Bác Hồ luôn có ý thức tiết kiệm, từ những việc lớn đến những việc rất nhỏ. Một trong những điều Bác thường nhắc nhở mọi người là phải biết quý trọng hạt gạo, hạt cơm – thành quả của biết bao công sức lao động.

Bác hiểu rằng để có được một hạt gạo, người nông dân phải trải qua rất nhiều công việc.

Từ lúc làm đất, gieo mạ, cấy lúa, chăm sóc ruộng đồng cho đến khi thu hoạch, phơi, xay, giã... đều cần rất nhiều công sức.

Vì vậy, Bác không bao giờ muốn mọi người lãng phí thức ăn.

Có một lần, trong bữa ăn, Bác nhìn thấy một ít cơm còn sót lại trong bát của một đồng chí.

Bác nhẹ nhàng hỏi:

“Chú ăn không hết à?”

Người đồng chí trả lời:

“Thưa Bác, cháu no rồi ạ.”

Bác không trách mắng.

Bác chỉ nói:

“Lần sau ăn vừa đủ thôi. Lấy nhiều mà ăn không hết thì phí.”

Rồi Bác nhắc rằng mỗi hạt cơm đều là công sức của người nông dân.

Người đồng chí nghe lời Bác và cảm thấy rất xúc động.

Bác không chỉ nhìn thấy phần cơm còn thừa.

Bác nhìn thấy phía sau hạt cơm là người nông dân đang làm việc ngoài đồng.

Là những buổi sáng sớm người nông dân ra ruộng.

Là những ngày nắng nóng.

Là những ngày mưa gió.

Là công sức gieo trồng, chăm sóc và thu hoạch.

Vì thế, lãng phí thức ăn cũng chính là chưa biết trân trọng công sức của người lao động.

Bác thường nhắc mọi người khi ăn phải lấy vừa đủ.

Nếu ăn thêm được thì lấy thêm.

Không nên lấy quá nhiều rồi bỏ lại.

Nếu thức ăn còn thừa thì phải tìm cách bảo quản để sử dụng hợp lý.

Bác muốn mọi người hình thành thói quen tiết kiệm ngay từ trong bữa ăn.

Bác cũng không thích những bữa ăn quá cầu kỳ.

Trong điều kiện đất nước còn khó khăn, Bác thường dùng những món ăn giản dị.

Rau xanh.

Cá.

Trứng.

Các món ăn quen thuộc.

Bác không yêu cầu phải có nhiều món ngon, đắt tiền.

Bác cho rằng điều quan trọng nhất của bữa ăn là bảo đảm sức khỏe để làm việc, học tập và phục vụ nhân dân.

Có những lúc món ăn không được như mong muốn, Bác vẫn vui vẻ dùng.

Bác không phàn nàn.

Bác hiểu rằng trong hoàn cảnh đất nước còn thiếu thốn, có được bữa cơm đầy đủ đã là điều đáng quý.

Bác muốn mọi người biết trân trọng những gì mình đang có.

Bác cũng nhắc những người phục vụ khi chuẩn bị bữa ăn phải tính toán phù hợp với số người.

Không nên nấu quá nhiều dẫn đến thừa.

Nhưng cũng không nên nấu quá ít khiến mọi người thiếu ăn.

Mọi việc cần được tính toán hợp lý.

Đó chính là tiết kiệm.

Một lần, khi thấy một số thức ăn còn thừa, Bác hỏi:

“Phần này còn dùng được không?”

Khi biết có thể bảo quản để sử dụng sau, Bác yêu cầu phải giữ lại cẩn thận.

Bác không muốn thức ăn bị bỏ đi một cách lãng phí.

Bác luôn nhắc mọi người phải quý trọng từng thứ nhỏ bé.

Bác hiểu rằng đất nước lúc ấy còn rất nghèo.

Nhiều người dân vẫn thiếu ăn.

Có những gia đình phải chắt chiu từng bữa.

Trong hoàn cảnh ấy, mỗi người càng phải có ý thức tiết kiệm.

Không nên có tâm lý:

“Của Nhà nước thì cứ dùng.”

Bác cho rằng của Nhà nước cũng là của nhân dân.

Vì vậy, phải biết giữ gìn.

Bác thường nhắc cán bộ phải làm gương cho nhân dân.

Nếu cán bộ ăn uống xa hoa, lãng phí thì khó vận động nhân dân tiết kiệm.

Nếu cán bộ biết quý trọng hạt cơm, biết sử dụng hợp lý tài sản thì sẽ tạo ảnh hưởng tốt đến mọi người.

Bác luôn bắt đầu việc giáo dục từ chính bản thân mình.

Câu chuyện về hạt cơm còn thể hiện tình cảm của Bác đối với người nông dân.

Bác luôn quan tâm đến đời sống của nông dân.

Bác hiểu rằng nông dân là lực lượng quan trọng trong sản xuất lương thực.

Mỗi vụ mùa thành công có ý nghĩa rất lớn đối với đời sống nhân dân.

Vì vậy, Bác luôn nhắc mọi người phải quý trọng lao động sản xuất.

Bác không muốn mọi người chỉ biết nói:

“Phải biết ơn người nông dân.”

Bác muốn sự biết ơn được thể hiện bằng hành động.

Không lãng phí cơm.

Không vứt bỏ thức ăn.

Không phá hoại mùa màng.

Biết tiết kiệm lương thực.

Biết giúp đỡ người gặp khó khăn.

Đó là những cách thiết thực để trân trọng công sức của người nông dân.

Bài học dành cho học sinh

Câu chuyện này đặc biệt gần gũi với học sinh.

Trong bữa ăn ở gia đình hay ở trường, các em nên:

• Lấy thức ăn vừa đủ.

Ở trường, nếu ăn bán trú, các em càng cần chú ý.

Khi nhận phần ăn, nếu thấy mình ăn ít thì có thể xin phần vừa đủ.

Nếu không thích một món ăn nào đó, không nên vứt bỏ tùy tiện.

Nếu lấy quá nhiều thức ăn mà không ăn hết, vừa lãng phí thức ăn vừa làm tăng lượng rác thải.

Biết ăn vừa đủ cũng là một cách bảo vệ môi trường.

Ở nhà, các em có thể giúp cha mẹ bằng những việc nhỏ:

Không lấy cơm quá nhiều.

Không để thức ăn rơi vãi.

Bảo quản thức ăn đúng cách.

Nhắc mọi người không lãng phí.

Khi còn thức ăn, có thể tận dụng hợp lý thay vì bỏ đi.

Từ một hạt cơm nhỏ, Bác Hồ dạy chúng ta một bài học lớn về lòng biết ơn và sự tiết kiệm.

Hạt cơm tuy nhỏ nhưng chứa đựng mồ hôi của người nông dân.

Vì vậy, khi ăn một bát cơm, chúng ta cần biết trân trọng công sức của những người đã làm ra nó.

Thông điệp của câu chuyện:

Ăn vừa đủ, không lãng phí thức ăn chính là biết trân trọng hạt gạo, trân trọng người lao động và trân trọng thành quả của đất nước.

Học Bác Hồ không nhất thiết phải bắt đầu bằng những việc lớn.

Đôi khi chỉ cần ăn hết phần cơm của mình, giữ gìn thức ăn và biết nói lời cảm ơn người đã làm ra bữa cơm cũng là một việc làm đẹp và có ý nghĩa.