9. LỜI THỀ HAI BÀ TRƯNG – QUYẾT TÂM DỰNG LẠI NON SÔNG
Lời thề gắn với cuộc khởi nghĩa thể hiện những mục tiêu và quyết tâm của Hai Bà Trưng trước khi xuất quân.
Một trong những hình ảnh nổi tiếng nhất gắn với cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng là lễ tế cờ và lời thề trước khi xuất quân. Theo các tư liệu được chính quyền địa phương Hát Môn giới thiệu, Hai Bà Trưng đã lập đàn thề và tuyên đọc bốn lời thề trước quân sĩ và nhân dân.
Bốn lời thề được lưu truyền là:
“Một xin rửa sạch nước thù,
Hai xin đem lại nghiệp xưa họ Hùng,
Ba kẻo oan ức lòng chồng,
Bốn xin vẹn vẹn sở công lênh này.”
Những lời thề này thể hiện nhiều tầng ý nghĩa. Trước hết là quyết tâm chống lại sự thống trị của nhà Đông Hán. Bên cạnh đó là mong muốn khôi phục quyền tự chủ của người Việt. Yếu tố liên quan đến Thi Sách cũng xuất hiện, cho thấy nỗi đau cá nhân hòa quyện với mục tiêu chung của cuộc khởi nghĩa.
Điểm đáng chú ý là cuộc khởi nghĩa sau đó không dừng lại ở Hát Môn. Nghĩa quân nhanh chóng phát triển thành phong trào rộng lớn. Nhân dân nhiều nơi hưởng ứng, chính quyền Đông Hán ở nhiều khu vực tan rã.
Ngày nay, lời thề Hai Bà Trưng vẫn được nhắc lại trong các hoạt động tưởng niệm và lễ hội. Nó trở thành một biểu tượng văn hóa về tinh thần quyết tâm, ý chí độc lập và lòng yêu nước.
Tuy nhiên, khi nghiên cứu lịch sử, cần phân biệt giữa các văn bản được ghi chép trong sử liệu và những lời được lưu truyền qua văn hóa dân gian. Điều quan trọng nhất mà hình tượng lời thề truyền tải là tinh thần đứng lên bảo vệ cộng đồng và giành lại quyền tự chủ.
