9 ngày đêm dưới khối đá 1.000 tấn: Bi kịch đẫm nước mắt của 8 Thanh niên xung phong Hang Tám Cô

Đường 20 Quyết Thắng (Quảng Bình) được mệnh danh là "tọa độ chết" khốc liệt bậc nhất trên tuyến lửa Trường Sơn. Trung bình mỗi km đường ở đây phải oằn mình gánh chịu hàng ngàn tấn bom đạn. Bám trụ tại mốc Km 16 là Tiểu đội Thanh niên xung phong (TNXP) thuộc Đại đội 217, gồm 8 người (4 nam, 4 nữ) đều mang gốc gác Hoằng Hóa, Thanh Hóa. Tuổi đời của các anh chị còn rất trẻ, người lớn nhất 20 tuổi, người nhỏ nhất mới 18 tuổi.

Chiều ngày 14/11/1972, không quân Mỹ huy động nhiều tốp máy bay B-52 và máy bay phản lực ném bom rải thảm hòng chặt đứt huyết mạch giao thông. Đội hình TNXP đang san lấp mặt đường buộc phải rút vào một hang đá ven đường để tránh bom. Đúng lúc đó, một loạt bom tàn độc nổ trúng vách núi. Tiếng nổ long trời lở đất vang lên. Một khối đá vôi khổng lồ, ước tính thể tích hàng trăm mét khối và nặng hơn 1.000 tấn, từ trên cao đổ ụp xuống, bịt kín hoàn toàn cửa hang. Cả 8 người lính trẻ bị chôn sống trong bóng tối đặc quánh.

Cuộc giải cứu quy mô lớn ngay lập tức được triển khai. Sư đoàn 473 Công binh đã huy động hàng trăm chiến sĩ, điều động 3 chiếc xe xích mìn cỡ lớn húc liên tục vào tảng đá. Nhưng khối đá 1.000 tấn không hề nhúc nhích. Phương án dùng thuốc nổ bị loại bỏ ngay lập tức vì sức ép sẽ làm sập toàn bộ hang đá, cướp đi sinh mạng những người bên trong.

Lực lượng cứu hộ chỉ có thể tìm thấy một khe nứt nhỏ bằng ba ngón tay luồn qua vách đá. Họ đã nối những ống nứa dài hàng chục mét, bơm cháo loãng, luồn dây truyền sữa và nước uống vào hang để duy trì sự sống cho đồng đội. Từ trong khe nứt ấy, vọng ra những tiếng gọi khóc xé lòng: "Mẹ ơi cứu con!", "Thủ trưởng ơi cứu chúng em với!"...

Thời gian trôi đi trong sự bất lực tột cùng. Ngày thứ nhất, ngày thứ hai, tiếng kêu cứu còn rõ. Đến ngày thứ năm, thứ sáu, tiếng gọi đã yếu ớt, chỉ còn những tiếng rên rỉ nghẹn ngào. Đồng đội bên ngoài gào khóc, dùng những ngón tay trần cào vào khối đá tứa máu. Đến ngày thứ tám, sau nỗ lực bơm sữa vào ống nứa, người ta chỉ còn nghe thấy một tiếng yếu ớt của một người nữ: "Bầm ơi..." rồi bặt vô âm tín. Bước sang ngày thứ chín (23/11/1972), khe nứt hoàn toàn chìm vào tĩnh lặng. Không còn một âm thanh nào phản hồi. 8 người lính TNXP đã vĩnh viễn hóa thân vào đá núi.

Phải đến 24 năm sau, vào ngày 22/3/1996, Bộ Quốc phòng mới tổ chức lực lượng công binh dùng mìn phá khối đá ngàn tấn ấy, đưa hài cốt của 8 liệt sĩ ra khỏi hang để đưa về quê mẹ. Sự kiện Hang Tám Cô với những con số rùng mình: 8 sinh mệnh tuổi 18-20, khối đá 1.000 tấn, và 9 ngày đêm sinh tử - là một trong những bi kịch khốc liệt nhất, tạc vào lịch sử một nỗi đau vĩ đại về cái giá của hòa bình.