A SANH – BẢN TRÁNG CA BẤT DIỆT TRÊN DÒNG PÔ KÔ HUYỀN THOẠI
Giữa mưa bom bão đạn của kẻ thù trút xuống dòng Pô Kô cuồn cuộn sóng dữ, có một chiếc thuyền độc mộc vẫn kiên cường rẽ nước hằng đêm. Đó là con thuyền của A Sanh (Puih San) – người lái đò huyền thoại đã đưa hàng chục vạn lượt bộ đội, thương binh và vũ khí qua sông. Dáng đứng lẫm liệt oai hùng của ông giữa màn đêm rực lửa pháo sáng đã hóa thành nốt nhạc bất tử trong bài hát "Người lái đò trên sông Pô Kô" lay động triệu trái tim Việt Nam.
"Sông Pô Kô mùa mưa nước chảy xiết lắm, cuồn cuộn và gầm gào như con thú dữ. Nhưng cái ác liệt của dòng nước rống lên cũng không đáng sợ bằng tiếng bom gầm đạn réo của máy bay Mỹ. Chúng quần thảo ngày đêm, thả pháo sáng rực cả khúc sông dài, dội bom napalm cháy trụi cả đôi bờ, quyết cắt đứt bằng được tuyến huyết mạch giao thông của bộ đội ta. Ấy thế mà, cứ màn đêm buông xuống, chiếc thuyền độc mộc của anh A Sanh lại lầm lũi rẽ sóng xuất phát.
Anh Sanh khỏe lắm, đôi tay chai sần cầm chắc mái chèo vục sâu xuống dòng nước xoáy. Có những đêm pháo sáng nổ rực trời, bom giội tung tóe hai bên bờ, cột nước bắn lên ướt đẫm cả áo, nhưng anh vẫn bình tĩnh hò dô, điêu luyện bẻ lái con thuyền chao lượn tránh luồng đạn giặc. Khói bom khét lẹt xộc vào mũi, anh khạc nhổ rồi bảo với chúng tôi: 'Còn thằng Mỹ thì dòng sông này còn đau thương. Mình phải chở bộ đội sang sông đánh giặc thì nước Pô Kô mới trong lại được'.
Biết bao nhiêu đêm thức trắng, đôi mắt anh đỏ ngầu, hai bàn tay rớm máu, phồng rộp vì giữ lái ngược dòng. Hàng chục vạn lượt bộ đội, hàng ngàn tấn vũ khí, đạn dược đã được đôi bàn tay ấy đưa sang bờ an toàn để chi viện cho chiến trường. Rồi thuyền lại quay ngược trở lại, nhẹ nhàng đón hàng trăm đồng chí thương binh từ tuyến lửa trở về tuyến sau.
Mỗi lần thấy bóng con thuyền độc mộc của anh Sanh xé màn đêm cập bến, anh em bộ đội và thanh niên xung phong chúng tôi mừng rơi nước mắt. Dáng đứng sừng sững, lưng trần bóng nhẫy mồ hôi của anh trên mũi thuyền ngày ấy vĩ đại như một vị thần của núi rừng Tây Nguyên. Hình ảnh đó đã in sâu vào tâm trí những người lính để rồi sau này cất lên thành những giai điệu hào hùng: 'Hỡi Pô Kô ơi! Dòng sông mênh mông...' vang vọng mãi."
