A Vao: Người gùi muối vượt Trường Sơn

Xã A Vao nằm giữa vùng núi rừng Trường Sơn trùng điệp. Những năm chiến tranh, nơi đây là vùng hậu cứ quan trọng, nơi đồng bào Vân Kiều vừa sinh sống vừa hỗ trợ bộ đội đi qua tuyến đường rừng.

Ông Hồ Văn Tâm là một thanh niên trong bản khi ấy. Nhiệm vụ của ông cùng vài người khác là gùi hàng tiếp tế – chủ yếu là muối và gạo – từ vùng thấp lên các bản xa trong rừng. Muối là thứ quý giá, không chỉ để ăn mà còn để bảo quản thực phẩm.

Mỗi chuyến đi kéo dài nhiều ngày. Ông Tâm buộc gùi mây sau lưng, men theo những con đường mòn trơn trượt. Ban ngày, họ đi dưới tán rừng dày, tránh lộ dấu vết. Ban đêm, họ nghỉ tạm bên suối, đốt lửa nhỏ sưởi ấm.

Có lần, giữa đường rừng, đoàn của ông gặp mưa lớn kéo dài. Đường mòn biến thành dòng bùn lầy. Gùi muối nặng trĩu sau lưng, nhưng ông vẫn kiên nhẫn bước từng bước. Ông nói: “Muối mà ướt thì bà con không có gì ăn.”

Sau ba ngày băng rừng, họ tới được bản nhỏ ở sâu trong núi. Người dân ra đón, ai cũng mừng rỡ. Muối được chia từng nắm nhỏ. Một cụ già nắm tay ông Tâm, nói bằng tiếng Vân Kiều: “Nhờ các con mà bản vẫn còn bếp lửa.”

Những chuyến gùi hàng như thế diễn ra suốt nhiều năm. Không có tiếng súng, không có chiến công lớn, nhưng đó là mạch sống giúp các bản làng và bộ đội vượt qua những tháng ngày thiếu thốn.

Sau hòa bình, đường ô tô đã mở tới nhiều bản vùng cao. Muối không còn là thứ hiếm hoi. Nhưng người già ở A Vao vẫn kể lại câu chuyện những người gùi muối năm xưa – những bước chân lặng lẽ giữ cho sự sống không tắt giữa rừng Trường Sơn.

Câu chuyện ở A Vao cho thấy, trong thời hoa lửa kháng chiến, có những con người bình dị đã gánh trên vai không chỉ gùi muối, mà cả trách nhiệm giữ gìn hơi ấm của cộng đồng.