AH LLVT Nguyễn Quang Hùng

Đại tá Nguyễn Quang Hùng sinh năm 1944, là con thứ trong một gia đình ở La Phù (Hoài Đức, Hà Đông). Đầu năm 1963, khi đang là học sinh lớp 9 của trường Nguyễn Huệ - Hà Đông, theo tiếng gọi của tổ quốc, người thanh niên trẻ vùng Tề đã viết đơn tình nguyện và có tên trong danh sách nhập ngũ đầu tiên của lứa năm ấy.

Sau ba tháng nhập ngũ tại Trung đoàn 220, Bộ Tư lệnh Phòng không 367, anh lính binh nhì Nguyễn Quang Hùng vinh dự được cử đi học tên lửa Phòng không ở Liên Xô nhờ lý lịch gia đình cơ bản, sức khỏe tốt và trình độ học vấn cấp 3. Tuy nhiên, vì lý do khách quan cũng như hoàn cảnh chiến tranh ở Việt Nam, nước bạn đồng ý đưa khí tài và con người sang giảng dạy, bàn giao. Ngày 7/1/1965, Trung đoàn Tên lửa đầu tiên - Trung đoàn 236 của Quân đội nhân dân Việt Nam được thành lập với lực lượng sơ khai gồm bốn Tiểu đoàn hỏa lực 61, 62, 63, 64 và một Tiểu đoàn kỹ thuật 65. Đại tá Nguyễn Quang Hùng được biên chế vào Tiểu đoàn 62, cùng đồng đội bắt đầu quá trình học tập tên lửa Phòng không.

Trở lại hồi ức về ngày tháng gian lao nhưng cũng đầy vinh quang của dân tộc, Đại tá Nguyễn Quang Hùng cho biết trong đời lính ông đã cùng đồng đội lập không ít chiến công hiển hách. Nhưng nức lòng và sâu đậm nhất, phải kể đến các chiến công vào các năm 1965, 1967 và 1972.

Vào mùa hè năm 1965, sau vài tháng được chuyên gia Liên Xô tận tình hướng dẫn lý thuyết của khí tài tên lửa, các tiểu đội thuộc Trung đoàn 236 đã nắm vững phương pháp, bắt tay vào triển khai trận địa. Ngày 24/7/1965, trong lúc chuẩn bị khí tài, chiến sĩ trắc thủ Nguyễn Quang Hùng bất ngờ nhận tin tên lửa Tiểu đoàn 63 và 64 ra quân ngay trận đầu đã bắn rơi 3 máy bay Mỹ. Trong đó có chiếc thứ 400 rơi trên bầu trời miền Bắc. Chiến thắng này không chỉ ghi một mốc son chói lọi vào truyền thống của lính tên lửa, mà còn trùng với ngày sinh nhật nên được ông coi như “món quà tuổi 21 vô giá sẽ mang theo suốt đời”.

Trong thời gian ngồi trên vị trí sĩ quan điều khiển, Đại tá Nguyễn Quang Hùng tiếp tục bắn rơi 11 chiếc máy bay. Trong đó phải kể đến chiến dịch bảo vệ bầu trời thủ đô năm 1967, ông cùng các đồng đội trực tiếp bắn rơi chiếc máy bay thứ 2500. Đây không chỉ là chiến thắng mang ý nghĩa cá nhân mà còn là minh chứng cho quá trình đấu tranh, học tập, sáng tạo bền bỉ của toàn quân. Chiến thắng cho thấy lính tên lửa đã khắc phục được “nhiễu tích cực” (nhiễu phát ra từ máy bay của địch), để sau đó các đơn vị tự tin đối phó với lớp máy bay mang nhiễu.

Chiến công đáng nhớ tiếp đó xuất hiện vào tháng 7/1972, khi Đại tá Nguyễn Quang Hùng cùng Tiểu đoàn 62 nhận nhiệm vụ bảo vệ đội hình chiếm giữ thành cổ Quảng Trị. Trận đánh này được nhận xét là xuất sắc khi đây là lần đầu tiên ông ngồi ở vị trí chỉ huy tiểu đoàn.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Nixon đã lệnh cho các lực lượng tác chiến Mỹ và VNCH bằng mọi giá phải vào được thành cổ Quảng Trị, quay phim, chụp ảnh để đến ngày 13/7 trong cuộc họp bốn bên ở Hội nghị Paris, những tài liệu ấy sẽ trở thành sức ép trên bàn đàm phán.

Tuy nhiên, với nỗ lực và tinh thần quyết tâm của các tiểu đoàn tên lửa, trong ngày 12/7, không một quả bom nào rơi xuống thành cổ. Dưới sự chỉ huy trực tiếp của Đại tá Nguyễn Quang Hùng, Tiểu đoàn 62 lập công khi bắn hạ một chiếc B52. Điều này đồng nghĩa với việc không một bức ảnh nào chụp được thành cổ trong đêm 12/7 và đến sáng hôm sau, Nixon phải tuyên bố hủy bỏ cuộc họp vô thời hạn.

Khép lại quãng đời chinh chiến, khoảng năm 1991, Đại tá Nguyễn Quang Hùng nhận quyết định làm Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Phòng không và ở chức vụ này cho đến khi nghỉ hưu. Về quân chủng, ông được phân công công tác huấn luyện cho các thế hệ sau, chia sẻ bài học, cách xử trí tình huống trên chiến trường.

40 năm quân ngũ là quãng đời phấn đấu kiên trì, bền bỉ của Đại tá Nguyễn Quang Hùng. Để ghi nhận những đóng góp lớn lao vào cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, tháng 8/2015 ông đã được trao tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cao quý. Ông cũng là trường hợp hiếm hoi trong lịch sử Quân chủng PK-KQ trưởng thành từ người lính trắc thủ, lên sĩ quan điều khiển, rồi tiểu đoàn trưởng. Và ở cả ba vị trí trên, ông đều cùng đồng đội đạt những chiến tích vẻ vang bắn rơi máy bay Mỹ.