AHLLVT LÊ DUY ỨNG

Năm 1967, ông thi đỗ và theo học Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội. Khi đang là sinh viên năm thứ ba, trước tiếng gọi của Tổ quốc, năm 1971, Lê Duy Ứng viết đơn xung phong nhập ngũ, lên đường vào chiến trường miền Nam. Sau huấn luyện trinh sát, ông được biên chế về Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 101, Sư đoàn 325, Quân đoàn 2 và đảm nhiệm cương vị Trợ lý văn hóa của trung đoàn. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, bên cạnh nhiệm vụ chiến đấu, người lính – họa sĩ ấy vẫn bền bỉ vẽ tranh, đặc biệt là các tác phẩm về hình tượng Bác Hồ và người lính Cụ Hồ. Bức tranh nổi tiếng “Bác Hồ trên đỉnh Trường Sơn” đã trở thành một dấu ấn đặc biệt trong sự nghiệp của ông.

Năm 1972, trước thềm chiến dịch lớn, ông được giao vẽ một bức chân dung Bác Hồ khổ lớn để trưng bày tại Đại hội cán bộ toàn sư đoàn. Ánh mắt Bác trong tranh như dõi theo từng bước chân cán bộ, chiến sĩ lên đường giải phóng miền Nam. Khi vào chiến trường Quảng Trị, ông tiếp tục vẽ nhiều chân dung Bác Hồ; những bức tranh ấy được đồng bào, du kích trân trọng xin về thờ giữa bom đạn chiến tranh. Cũng tại mảnh đất lửa này, Lê Duy Ứng vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Đầu năm 1975, khi thời cơ cách mạng chín muồi, ông theo đơn vị tiến vào giải phóng Huế. Trên chiếc xe GMC của Tiểu đoàn 3, một bức chân dung Bác Hồ khổ lớn do ông vẽ được căng trang trọng, khiến đồng bào hai bên đường ùa ra vẫy tay, reo mừng trong nước mắt. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Lê Duy Ứng được phân công ghi lại hình ảnh cho phòng truyền thống Quân đoàn 2. Ông tình nguyện theo mũi tiến công của Lữ đoàn Tăng – Thiết giáp 203, ngồi trên xe tăng 847 trong trận đánh ác liệt vào căn cứ Nước Trong. Chính tại đây, ông bị thương nặng và vĩnh viễn mất đi ánh sáng của đôi mắt.

Tưởng như số phận nghiệt ngã sẽ khép lại mọi ước mơ, nhưng chính tình yêu và sự thủy chung của người vợ đã tiếp thêm cho ông nghị lực sống phi thường. Bất chấp những lần bị từ chối vì mặc cảm tàn tật, người con gái Hà Nội dịu dàng ấy vẫn kiên quyết ở bên ông, cùng ông vượt qua những tháng ngày đau đớn nhất. Lễ cưới giản dị của họ diễn ra ngày 19/9/1976, mở ra một hành trình mới đầy yêu thương. Người vợ tào khang đã trở thành điểm tựa vững chắc, để ông “nhìn” thế giới không bằng đôi mắt, mà bằng trái tim và trí tưởng tượng.

Từ bóng tối, họa sĩ Lê Duy Ứng vẫn miệt mài sáng tạo, vẽ tranh, tạc tượng về người lính, về chiến tranh và khát vọng sống mãnh liệt của con người Việt Nam. Tác phẩm của ông mang sức sống nội tâm sâu lắng, chan chứa tinh thần lạc quan và nhân văn. Nhà nước đã phong tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng nhiều giải thưởng danh giá khác.

Thế nhưng, trên tất cả vinh quang ấy, người lính – họa sĩ mù Lê Duy Ứng vẫn luôn giản dị, chân thành. Mỗi khi có khách đến thăm, ông tự tay lần từng bậc thềm, tra chìa khóa, nở nụ cười đón khách. Ở ông, người ta cảm nhận rõ một điều: mọi nỗi đau rồi sẽ qua đi, chỉ có niềm tin, tình yêu cuộc sống và khát vọng sáng tạo là còn mãi, tỏa sáng bền bỉ như chính cuộc đời ông.