AHLLVT, LS Nguyễn Văn Ngộ - Quả mìn thứ mười hai
Khi phát hiện một em bé Campuchia bị thương giữa bãi mìn, Nguyễn Văn Ngộ đã xung phong mở đường giải cứu. Sau khi tháo gỡ được 11 quả mìn, quả thứ 12 bất ngờ phát nổ. Dù bị thương nặng, anh vẫn yêu cầu đồng đội cứu em bé trước khi mình hy sinh ở tuổi 20.
Nguyễn Văn Ngộ sinh năm 1959 tại xã Mỹ Phú, huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An. Tháng 8/1978, khi vừa 19 tuổi, anh nhập ngũ và được biên chế vào Đại đội 2, Tiểu đoàn 502, Mặt trận 779. Sau đó, đơn vị của anh sang Campuchia làm nhiệm vụ quốc tế, giúp nhân dân nước bạn thoát khỏi chế độ diệt chủng và ổn định cuộc sống.
Ngày 1/9/1979, đơn vị đang làm nhiệm vụ tại phum Chot, huyện RumDuol, tỉnh Svay Rieng thì nhận được tin hai người dân Campuchia thiệt mạng trong một bãi mìn do lực lượng Khmer Đỏ gài lại. Thi thể của họ đã nằm giữa bãi mìn hai ngày nhưng người dân không thể đưa ra ngoài vì khu vực còn quá nguy hiểm.
Trung đội phó Nguyễn Văn Ngộ lập tức xung phong dẫn một tổ chiến sĩ tiến vào bãi mìn. Nhiệm vụ ban đầu là dò tìm đường đi an toàn và đưa thi thể hai người dân ra ngoài an táng. Tuy nhiên, khi tiếp cận hiện trường, anh cùng đồng đội bất ngờ nghe thấy tiếng khóc yếu ớt của một em bé bị thương còn mắc kẹt bên trong.
Không chần chừ, Nguyễn Văn Ngộ quyết định tìm đường giải cứu em. Từng bước một, anh nằm sát mặt đất, thận trọng quan sát và lần lượt phát hiện những quả mìn được ngụy trang dưới lớp đất, cỏ khô. Mỗi quả mìn được tháo gỡ là một khoảng đường sống được mở thêm cho em bé và đồng đội phía sau.
Anh đã tháo gỡ an toàn 11 quả mìn. Nhưng khi đang xử lý quả thứ 12, mìn bất ngờ phát nổ. Nguyễn Văn Ngộ bị thương rất nặng. Trong giây phút sinh tử, anh không yêu cầu đồng đội chăm sóc mình trước mà vẫn bình tĩnh chỉ huy, hướng dẫn mọi người tiếp tục dò đường và nhanh chóng đưa em bé ra ngoài cứu chữa.
Chỉ khi em bé được chuyển khỏi khu vực nguy hiểm, đồng đội mới đưa anh ra ngoài. Do vết thương quá nặng, Nguyễn Văn Ngộ đã hy sinh khi vừa tròn 20 tuổi.
Cảm phục người chiến sĩ Việt Nam lấy thân mình mở đường cứu trẻ nhỏ, nhân dân và chính quyền tỉnh Svay Rieng xây dựng tượng đài Nguyễn Văn Ngộ ngay tại trung tâm thành phố. Tượng khắc họa người chiến sĩ quân tình nguyện Việt Nam bế một em bé Campuchia lao về phía trước. Đây được ghi nhận là tượng đài cá nhân duy nhất dành cho một quân tình nguyện Việt Nam tại Campuchia.
Ngày 25/1/1983, liệt sĩ Nguyễn Văn Ngộ được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Theo anh Ngô Tỉ Phú, câu chuyện về người anh hùng trẻ tuổi không chỉ là niềm tự hào của quê hương Long An mà còn là biểu tượng đẹp của tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và Campuchia.
