AHLLVTND Đặng Thị Kim
Đặng Thị Kim sinh năm 1929 tại làng Hành Thiện, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, bà tình nguyện tham gia cách mạng và được điều vào Nha Trang (Khánh Hòa) hoạt động bí mật trong Đội Tuyên truyền xung phong. Với sự nhanh nhẹn và gan dạ, bà đã xây dựng nhiều cơ sở quần chúng, vận động phụ nữ tham gia kháng chiến và trực tiếp lãnh đạo các cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp.
Cuối năm 1947, trong khi làm nhiệm vụ, Đặng Thị Kim không may rơi vào tay quân Pháp. Chúng biết bà là cán bộ quan trọng nên dùng đủ mọi cực hình để ép khai nơi ở của cán bộ, cơ sở cách mạng và kế hoạch hoạt động của lực lượng kháng chiến.
Suốt nhiều ngày, bà bị đánh đập, tra tấn dã man nhưng vẫn một mực không khai báo. Trước những lời dụ dỗ đầu hàng, bà thẳng thắn mắng kẻ phản bội và khẳng định lòng trung thành với Tổ quốc. Theo nhiều tài liệu, khi bị một tên chỉ điểm khuyên ra hàng để giữ mạng sống, bà đã quát lớn:
"Mày là kẻ phản bội!"
Lời quát ấy khiến tên phản bội cúi đầu xấu hổ, còn quân địch càng điên cuồng tra tấn hơn.
Không khuất phục được ý chí của người nữ chiến sĩ, ngày 26/2/1948, thực dân Pháp đã xử bắn Đặng Thị Kim tại Nha Trang khi bà mới 19 tuổi. Trước lúc hy sinh, bà vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng, không để lộ bất kỳ bí mật nào của tổ chức. Sự hy sinh của bà đã bảo toàn nhiều cơ sở cách mạng và bảo vệ an toàn cho đồng đội đang hoạt động bí mật.
Với những cống hiến và tinh thần bất khuất ấy, Đặng Thị Kim được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên của bà được đặt cho nhiều tuyến đường và trường học để ghi nhớ tấm gương của người nữ chiến sĩ đã hiến dâng tuổi xuân cho độc lập dân tộc.
