AHLLVTND, Liệt sĩ Nguyễn Như Trang (Sinh năm 1927)
Anh Nguyễn Như Trang sinh năm 1927 trong một gia đình nhà giáo ở làng Nam Nhạc, thôn Vĩnh Mộ, xã Cao Xá, Lâm Thao, Phú Thọ.
Tháng Tám năm 1945, sau khi tham gia giành chính quyền tại Mỹ Hào (Hưng Yên), Nguyễn Như Trang trở lại Hà Nội gia nhập Vệ quốc đoàn; với bản lĩnh vững vàng, học thức tốt, lại có năng khiếu thơ ca, âm nhạc, hè năm 1946 anh được giao giảng dạy kỹ thuật quân sự tại trường quân chính, đào tạo cán bộ cấp tiểu đội và sớm được kết nạp Đảng trong năm này. Khi toàn quốc kháng chiến bùng nổ cuối năm 1946, anh giữ chức Trung đội trưởng, rồi Đại đội trưởng, trực tiếp chỉ huy chiến đấu tại nhiều vị trí ác liệt ở Liên khu II Hà Nội như Ô Cầu Dền, Hòa Mã, Lò Đúc, Nhà máy Rượu, Đông Mác…, góp phần chặn bước tiến của quân Pháp; sau đó anh cùng đơn vị rút khỏi Hà Nội, gia nhập Trung đoàn 52 Tây Tiến, tham gia các chiến dịch ở Hòa Bình và Thượng Lào. Trong những năm tháng gian khổ ấy, dù bị thương, chứng kiến đồng đội hy sinh vì sốt rét rừng, anh vẫn sáng tác nhiều ca khúc và bài báo cổ vũ tinh thần chiến sĩ, tiêu biểu là “Tiếng cồng quân y” và “Trấn biên cương”. Năm 1948, trên cương vị Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 150, anh chỉ huy nhiều trận đánh lớn trên đường số 6 và khu vực Mai Châu, Mường Lò, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, phá tan bộ máy “Xứ Mường tự trị”, lập nhiều chiến công xuất sắc. Ngày 19/11/1948, tại thôn Ngọc Lâu (Lạc Sơn, Hòa Bình), trong tình thế vô cùng bất lợi, anh đã anh dũng ở lại chặn địch, chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, tiêu diệt hơn 10 tên trước khi hy sinh oanh liệt, khiến cả sĩ quan Pháp cũng phải cúi đầu thán phục. Sau này, hài cốt anh được gia đình và đồng đội tìm lại, an táng trọng thể tại Nghĩa trang Liệt sĩ Mai Dịch. Với những đóng góp và sự hy sinh cao cả, ngày 21/10/2014, Đảng và Nhà nước truy tặng anh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; hình tượng người chiến sĩ Tây Tiến Nguyễn Như Trang đã được tôn vinh bằng tượng đồng và lưu giữ tại nhiều không gian lịch sử, trở thành biểu tượng bi tráng, bất tử của lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và lý tưởng hiến dâng trọn đời cho Tổ quốc.
Nguồn: Bảo tàng lịch sử



