AHLLVTND Nguyễn Thị Thanh Xuân (Sinh năm 1931)

Từ ân tình được cứu sống cùng những câu chuyện thấm đẫm tinh thần yêu nước mà ông bà, cha mẹ truyền lại, Thanh Xuân sớm nảy nở cảm tình với cụ Bảy Trân, cụ Nguyễn An Ninh và con đường cách mạng; những biến cố đau thương liên tiếp ập đến với gia đình trong các năm 1947–1948 đã hun đúc quyết tâm để bà thoát ly, tham gia kháng chiến từ tháng 10-1948. Giữa muôn vàn gian khổ, hiểm nguy của đời sống kháng chiến, bà làm việc bằng tất cả niềm tin và nhiệt huyết tuổi trẻ; mùa Xuân năm 1951, bà gặp và nên duyên với chiến sĩ Trang Văn Tỏ trong một lễ cưới rừng đơn sơ mà ấm áp nghĩa tình. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, theo phân công của tổ chức, bà nén đau chia tay chồng con tập kết ra Bắc, mang theo lời hẹn hai năm đoàn tụ nhưng rồi cuộc chia ly ấy kéo dài hơn hai thập kỷ đầy máu và nước mắt, để đến sau này bà mới hay tin con trai mất sớm và chồng đã hy sinh. Trên miền Bắc, sống, học tập và công tác trong tình cảm đùm bọc của đồng bào, nỗi nhớ quê hương, chồng con luôn da diết trong bà qua từng lá thư, từng trang văn, vần thơ về miền Nam ruột thịt. Khi chiến tranh ngày càng khốc liệt, trước cảnh đồng bào miền Nam bị đàn áp dã man, bà cùng bao cán bộ, chiến sĩ tập kết khác tình nguyện đi B với tinh thần sẵn sàng hy sinh, coi đó là niềm tự hào. Trong hoạt động điệp báo, với phương châm “làm việc mỗi ngày như ngày cuối cùng của đời mình”, bà cùng đồng đội đã cung cấp nhiều nguồn tin, tài liệu đặc biệt quan trọng, trong đó có bức điện mật khẳng định Mỹ không quay lại chiến trường Việt Nam, góp phần quyết định vào thắng lợi của Tổng tiến công mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Nguồn: Báo Quân đội nhân dân