Anh hùng Lực lượng vũ trang

AHLLVTND_NGUYỄN VĂN BẢY

Đồng Tháp13/05/2026ĐOÀN KHOA SƯ PHẠM TOÁN - TIN (Đoàn Trường Đại học Đồng Tháp)4 lượt xem0 lượt chia sẻ
Nguyễn Văn Bảy – Phi công Việt Nam đạt cấp Aces trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.I. Tiểu sử và binh nghiệp.Nguyễn Văn Bảy sinh ngày 2 tháng 2 năm 1936, tên thật là Nguyễn Văn Hoa, là con thứ bảy trong gia đình. Do người Nam Bộ hay gọi theo thứ tự nên dần cái tên Nguyễn Văn Bảy thành tên chính. Ông sinh tại huyện Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (nay là tỉnh Đồng Tháp).Khoảng năm 1953, do không chịu lấy vợ theo ý gia đình, ông bỏ theo bộ đội, trở thành du kích khi 17 tuổi.[2] Năm 1954, ông tại ngũ trong đơnvị Quân đội nhân dân Việt Nam tập kết ra miền Bắc.Năm 1960, ông được chuyển binh chủng từ bộ binh sang không quân, theo học lớp lái máy bay phản lực ở Liên Xô. Trước đó, do học chưa hết lớp 3, phải học ở Trường bổ túc văn hóa Lạng Sơn và được phổ cập từ lớp 4 lên lớp 10. Ban đầu ông học lái máy bay Yak-52, sau đó chuyển dần lên Mig-15, Mig-17. Tháng 4 năm 1965, lớp đào tạo hoàn thành tốt nghiệp trở về nước, đáp máy bay xuống sân bay Gia Lâm.Trong thời gian 1965-1968, ông Bảy tham chiến trên mặt trận không đối không và bắn hạ tổng cộng bảy máy bay Mỹ gồm hai chiếc F-105 và năm chiếc F-4, được xếp hạng "Ách". Ngoài ra được kết nạp Đảng viên Đảng Lao động Việt Nam. Tháng 4 năm 1966, ông tổ chức đám cưới với bà Trần Thị Niên là đồng hương, học sinh miền Nam tập kết ở sân bay Cát Bi. Sau đámcưới 45 phút thì chú rể lại lên máy bay xuất kích.Ngày 1 tháng 1 năm 1967, ông được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam. Khi được tuyên dương, ông mang cấpbậc Thượng úy, Đại đội phó Đại đội 1 Không quân, thuộc Trung đoàn Không quân Tiêm kích 923, Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân.Thời gian sau đó, ông dần được thăng lên hàm Đại tá và giữ nhiều chức vụ trong Quân chủng như Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 937, Phó Tư lệnh Sư đoàn 372 Không quân, Phó tham mưu trưởng Không quân nhân dân Việt Nam.Năm 1975, ông chỉ huy tiếp quản sân bay Cần Thơ và tham gia điều hành các sân bay khác ở miền Nam như Tân Sơn Nhất, Biên Hòa, Cần Thơ và chỉ huy không quân làm nhiệm vụ tại Campuchia.[1]Năm 1986, máy bay trực thăng chở ông gặp tai nạn khi viên phi công bất cẩn va phải một ngọn cây gần sân vận động Bạc Liêu. Đó là dịp Tết, ông thay mặt Quân chủng dùng trực thăng chở đào Nhật Tân tặng cho các đơn vị Phòng không – Không quân phía Nam.Năm 1989, nghỉ hưu, ông làm Trưởng ban liên lạc cựu chiến binh Không quân tại Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 1990, ông chuyển về xã Tân Phú Đông, thị xã Sa Đéc, sống cảnh đoàn viên cùng gia đình.[3] Đến năm 2009, thì gia đình ông chuyển về quê là ấp Hậu Thành, xã TânDương, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp làm nghề nông.[1]Năm 2010, ông ra Hà Nội dự Đại lễ nghìn năm Thăng Long, tham dự chương trình Thăng Long hồn thiêng sông núi – Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người.Năm 2011, ông lại được lên báo khi trồng được củ khoai mỳ nặng 22,5 kg và được người dân trong vùng vui mừng nói: Anh hùng không quân bắn máy bay Mỹ và trồng khoai mỳ cũng anh hùng. Cuối năm 2015, ông có cuộc gặp gỡ với Thiếu tá phi công hải quân Charlie Plumb, người từng đụng độ với ông tại Quảng Yên ngày 24 tháng 4 năm 1967.Dường như cuộc đời ông gắn liền với số 7 và ông cũng thừa nhận điều đó qua lời kể của ông: “Tao toàn gặp số bảy: Tên Bảy, con thứ 7, đi bộ đội lúc17 tuổi, học văn hóa 7 ngày lên 7 lớp, 7 lần bắn rơi máy bay Mỹ bằng máy bay Mig 17, được phong Anh hùng năm 1967…”II. Những chiến công tiêu biểuChiếc máy bay Mig – 17 đã trở thành “thương hiệu” gắn với cuộc đời binh nghiệp của ông. Việc sử dụng chiếc Mig – 17 đối đầu với máy bay F4 của Mỹ có thể được ví von như châu chấu đá xe. Tuy nhiên, nhờ khối óc phi thường và dám nghĩ dám làm, ông đã biến những điều tưởng chừng như không thể thành có thể qua các trận đánh nổi tiếng khiến các phi công Mỹ phải kinh hoàng khi nhận ra đối thủ trên bầu trời của họ là Nguyễn Văn Bảy.1. Trận số 1Chiều 26-4-1966, không quân Mỹ tổ chức cho các biên đội bay vào không phận miền Bắc Việt Nam, với ý đồ đánh đường 1B đoạn Bình Gia - Bắc Sơn và đường sắt Lạng Sơn - Hà Nội. Sau khi đánh giá tình hình, Sở chỉ huy Quân chủng cho sử dụng phương án tác chiến hợp đồng giữa MiG-17 và MiG-21. Biên đội bốn chiếc MiG-17 gồm Hồ Văn Quỳ, Lưu Huy Chao, Nguyễn Văn Bảy A và Trần Triêm của trung đoàn 923 cất cánh từ sân bay Kép lúc 14 giờ 31 phút.Sau khi cất cánh, biên đội MiG-17 được dẫn bay hướng 360 độ, lên độ cao 3.500m, bay vào khu vực Nam Bình Gia - Bắc Sơn 15km rồi hướng về phía Bắc Kạn. Khi biên đội MiG-17 đang vòng về hướng 360 độ thì phát hiện mục tiêu phía trái, cự ly 5.000m.Trận không chiến giữa MiG-17 và F-4C của không quân Mỹ diễn ra trong vòng 5 phút, các phi công Lưu Huy Chao và Nguyễn Văn Bảy A mỗi người bắn rơi một chiếc. Phi công Nguyễn Văn Bảy A bắn rơi chiếc F-4C do thiếu tá John Roberton điều khiển. Đây là chiếc máy bay Mỹ đầu tiên bị phi công huyền thoại Nguyễn Văn Bảy A bắn rơi.MiG-17 lượn rất nhanh và gắt, trong khi F-105 nổi tiếng “khó quay đầu”. Ông Nguyễn Văn Bảy khai thác đúng điểm yếu này: “Máy bay nó to, quay không lại trong vòng lượn của tôi.”Kết quả F-105 bị trúng pháo 23mm và nổ tung.Mỹ kinh ngạc vì một máy bay nhỏ hơn nhiều lại đánh bại “con voi thép” của họ2. Trận số 2 –9/1966 – Hạ F-4 Phantom bằng kỹ thuật “đánh ép sát mặt đất”Anh hùng Nguyễn Văn Bảy – một trong ba phi công MiG-17 huyền thoại đã có màn đấu trí và đấu lực gay cấn với các máy bay F-4 Phantom của Mỹ. Phi công Nguyễn Văn Bảy - Cánh chim bất tử của Không quân nhân dân Việt Nam.Khi phát hiện đội hình F-4 đang chuyển hướng leo cao, ông Bảy nhận thấy thời cơ đã đến. Với kỹ năng điều khiển điêu luyện và chiến thuật áp sáttáo bạo, ông điều khiển MiG-17 tiếp cận sát mục tiêu, nổ súng ở cự ly cực gần (100 - 150m). Chiếc F-4 trúng đạn, bốc cháy và rơi, còn phi công phụ Hubert Buchanan bị bắt làm tù binh.Điều đặc biệt là phi công Nguyễn Văn Bảy sử dụng một chiếc MiG-17 đã lạc hậu hơn so với F-4 về tốc độ, công nghệ và vũ khí. Tuy nhiên, bằng lối đánh khéo léo ép đối phương rẽ vòng, rồi cắt góc để áp sát ông đã biến điểm yếu thành lợi thế.Điểm quyết định chiến thuật. F-4 mạnh ở tốc độ cao và cự ly xa.Nhưng khi ép xuống thấp, ngay lập tức MiG-17 có ưu thế tuyệt đối về vòng lượn. F-4 không thể quay lại kịp → rơi vào đúng vị trí “đuôi” MiG-17. Kết quả:Một chiếc F-4 bị trúng đạn pháo 23mm, rơi ngay lập tức.3. Trận thứ 3Ngày 24 tháng 4 năm 1967, từ sân bay dã chiến Kiến An, đơn vị Nguyễn Văn Bảy chiến đấu với tốp máy bay Mỹ đánh cảng Hải Phòng.Chiếc Mig-17 của ông tiếp cận và bắn hạ chiếc F-8C do Thiếu tá hảiquân E.J.Tucker lái. Khi những máy bay hộ tống quay lại định trả thù, thì ông Bảy bay ngoặt tránh đòn lao máy bay hạ gục một chiếc F-4H.III. Câu chuyện đời thường xoay quanh ông.Tháng 1/1967, Thượng úy phi công Nguyễn Văn Bảy được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, được Chủ tịch Hồ ChíMinh đặc biệt quan tâm và có nhiều lần được gặp Bác. Có lần, sau một trận đánh lớn, ông vinh dự được mời vào ăn cơm cùng với Bác, được Bác khenngợi và dặn dò: “Chú đánh giỏi đấy. Nhưng đánh giỏi phải biết giữ mình. Còn sống để mà đánh lâu dài!”. Sau khi được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, phi công Nguyễn Văn Bảy còn tham gia nhiều trận đánh khác và bắn rơi thêm 3 máy bay Mỹ nữa chỉ trong 4 tháng đầu năm 1967,nâng tổng số chiến công lên 7 chiếc, trong đó có 4 chiếc F-4 Phantom II, 2 chiếc F-105 Thunderchief, 1 chiếc F-8 Crusader.Đây thực sự là một con số đáng kinh ngạc với một phi công chỉ láiMiG-17, chiếc máy bay được xem là “lỗi thời”, lạc hậu so với đối phương khi “không có radar, không tên lửa tầm nhiệt, chỉ vũ trang bằng pháo 23mm và 37mm” và bị Mỹ coi là cổ lỗ sĩ so với những F-4 Phantom II hay F-105 Thunderchief đầy tối tân, hiện đại. Phi công Nguyễn Văn Bảy đã được ghi danh là AEC - danh hiệu quốc tế dành cho phi công bắn hạ từ 5 máy bay trở lên và Việt Nam có 19 phi công đạt danh hiệu này.Để giữ gìn lực lượng nòng cốt phù hợp với sự phát triển của Không quân, sau khi Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy bắn rơi 7 máy bay, Bác Hồ chỉ thị không để phi công Nguyễn Văn Bảy tham gia trực tiếp chiến đấu, chỉ làm công tác chỉ huy và nhiệm vụ bay kèm các phi công trẻ trong công táchuấn luyện bay. Sau này nhắc đến chuyện này, phi công Nguyễn Văn Bảy có lần nói: “Nếu Bác cho trực tiếp đánh nữa thì có thể tôi sẽ bắn rơi thêm vài chiếc nữa, nhưng cũng có thể đã hy sinh…”. Câu nói ấy đã thể hiện một tinh thần quả cảm, sẵn sàng đối mặt với cái chết để chiến đấu và bảo về bầu trời Tổ quốc thiêng liêng. Chuyến bay mà Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảynhớ suốt đời, chuyến bay mà các phi công phải nén đau thương, gạt nước mắt để bước lên máy bay, đấy là chuyến bay ngang Quảng trường Ba Đình để chào vĩnh biệt Bác kính yêu.Cuộc đời của người phi công huyền thoại Nguyễn Văn Bảy còn khiến đồng bào, chiến sĩ cả nước thêm mến yêu cảm phục khi ông rời buồng lái máy bay và trở về đời thường làm một người nông dân chăm chỉ, cần mẫn nơiruộng đồng. Nghỉ hưu với quân hàm Đại tá, cùng đôi chân trần, tấm áo bà ba giản dị và cây cuốc trên vai, ông ngày ngày đào ao, trồng cây, chăm ruộng, sống cuộc sống của một người nông dân thực thụ và bình yên bên gia đình. Ông được người dân trong thôn ấp gọi là “Ông Bảy lúa”, “Ông Bảy ruộng”…chứ không phải với danh xưng một người Anh hùng quả cảm đã viết nên một huyền thoại trên bầu trời Tổ quốc và lịch sử của lực lượng Không quân Việt Nam.IV. Cảm nhận của tác giả về Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy (A)Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy là hình ảnh tiêu biểu của lòng quả cảm, sự giản dị và tinh thần cống hiến tuyệt đối cho Tổ quốc. Điều khiến tôi cảm phục nhất ở ông không chỉ là thành tích bắn rơi bảy máy bay Mỹ – trở thành một trong số rất ít phi công ace của Việt Nam – mà còn là thái độ khiêm nhường, không bao giờ nhận chiến công về mình. Trong mắt ông, thắng lợi là công lao của tập thể, của đồng đội và của cả dân tộc.Qua câu chuyện cuộc đời ông, tôi thấy rõ được ý chí Việt Nam: từ một người nông dân chất phác, ông trở thành phi công Mig-21 lừng danh, nhưng vẫn giữ phong cách sống mộc mạc, gần gũi. Ông chiến đấu không phải đểđược ghi danh, mà vì “Tổ quốc cần thì mình làm”. Chính tinh thần ấy khiến tôi cảm thấy kính trọng sâu sắc.Đối với tôi, Nguyễn Văn Bảy không chỉ là một anh hùng trên bầu trời mà còn là tấm gương về nhân cách, về sự kiên trì vượt khó và lòng trung thành tuyệt đối với đất nước. Cuộc đời ông nhắc nhở thế hệ trẻ chúng tôi phải sống có lý tưởng, biết trân trọng hòa bình và nỗ lực đóng góp dù ở bất kỳ vị trí nào. Nếu ví cuộc đời của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy là một bản nhạc thì bản nhạc bắt đầu bằng những nốt trầm, mộc mạc của miền sông nước mang hơi hướng của dân ca Nam Bộ; phần giữa sẽ là đoạn cao trào, âm thanh cao vút hùng hồn tái hiện một thời khói lửa, sức trẻ và lòng nhiệt huyết yêu nước của một con người mang dòng máu Việt Nam; Phần cuối bản nhạc mang giai điệu yên bình nhưng đầy tự hào, như một bản trường ca khép lại trong ánh hoàng hôn Nam Bộ , để lại dư âm lắng đọng trong trái tim của mỗi con người Việt Nam.IV. Đánh giá của cựu thù đối với Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy (A)

- Một ngày năm 1997, cựu đại tá không quân Mỹ Ralph Wetterhahn người từng tham chiến ở Việt Nam với 180 phi vụ bất ngờ có một cuộc gặp đặc biệt. Ông đối diện với người từng khiến cả không lực Mỹ phải e dè: Đại tá Nguyễn Văn Bảy - phi công huyền thoại của Không quân Việt Nam, người từng bắn rơi 7 máy bay Mỹ chỉ với chiếc MiG-17 "cổ lỗ sĩ".

"Ông ấy nhỏ bé, gầy gò, gương mặt đầy nếp nhăn... nhưng khi kể về các trận không chiến, lời nói của ông như một chiếc chiến đấu cơ sắc sảo, chính xác, bay xuyên không gian ký ức"

Wetterhahn đã sững sờ khi thấy từng chi tiết ông Bảy kể lại trùng khớp với hồ sơ phía Mỹ. Thậm chí, trong một trận không chiến mà ông Bảy nhắc đến – ngày 16/9/1966 chính là thời điểm bạn thân của Wetterhahn, phi công

Robertson, bị bắn hạ.

Khoảnh khắc hai con người từng ở hai đầu chiến tuyến cùng lặng đi vì ký ức chiến tranh, chính là lúc quá khứ được hàn gắn bằng sự tôn trọng và sự thật. Và đó cũng là lý do khiến Wetterhahn không chỉ ngưỡng mộ kỹ năng không chiến, mà còn khâm phục nhân cách của người anh hùng Việt Nam.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn