AHLS NGUYỄN KIM VANG - VIÊN ĐẠN CUỐI CÙNG Ở LIÊN TRÌ

Nguyễn Kim Vang sinh năm 1944 bên dòng sông Trà Khúc. Năm 1954, khi mới 10 tuổi, anh cùng gia đình tập kết ra Bắc và theo học tại các trường dành cho học sinh miền Nam.

Ngày 22 tháng 1 năm 1962, trong một lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Hải Phòng, Kim Vang thay mặt học sinh báo cáo với Bác rằng tất cả đều quyết tâm học thật giỏi để sau này trở về chiến đấu, giải phóng miền Nam. Lời hứa ấy trở thành mục tiêu anh theo đuổi trong suốt cuộc đời.

Năm 1963, Nguyễn Kim Vang tình nguyện gia nhập lực lượng Công an nhân dân vũ trang. Sau huấn luyện, anh được điều lên vùng biên giới Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An. Thay vì chỉ sử dụng biện pháp quân sự, anh cùng đồng đội đến từng bản làng, vận động người dân không nghe theo những kẻ xấu, từng bước cô lập lực lượng phỉ đang hoạt động trong vùng.

Năm 1966, anh được giao làm Chính trị viên Đồn Biên phòng Cốc Lếu tại Lào Cai. Nhưng khát vọng trở lại miền Nam vẫn luôn cháy bỏng. Một năm sau, Nguyễn Kim Vang viết đơn tình nguyện “đi B” và được điều về Đại đội An ninh vũ trang thuộc Ban An ninh tỉnh Phú Yên.

Trong ký ức của Đại tá Lê Thị Minh Hãnh, Nguyễn Kim Vang vừa là người anh, người thầy, vừa là chỗ dựa tinh thần của Đội nữ biệt động. Trong một lần đơn vị bị bao vây giữa mưa bom, chính những phán đoán bình tĩnh và cách tổ chức rút quân của anh đã giúp các nữ chiến sĩ vượt khỏi vòng vây an toàn.

Tết Mậu Thân năm 1968, Nguyễn Kim Vang chỉ huy Đại đội An ninh phối hợp tiến công nhiều mục tiêu tại thị xã Tuy Hòa, giải thoát cán bộ, đảng viên và đồng bào đang bị giam giữ.

Tháng 8 năm 1969, tại Hòn Giang, đơn vị của anh bị hai tiểu đoàn bộ binh đối phương bao vây. Với lực lượng ít hơn nhiều lần, Nguyễn Kim Vang vẫn tổ chức chiến đấu suốt ba ngày đêm. Anh liên tục xuất hiện tại những vị trí nguy hiểm nhất, động viên chiến sĩ giữ vững trận địa. Cuối cùng, đơn vị đã đánh lui các đợt tiến công, bảo vệ an toàn khu căn cứ và các cán bộ lãnh đạo.

Đêm 26 tháng 1 năm 1972, nhận tin một cơ sở cách mạng tại thôn Liên Trì, xã Bình Kiến bị lộ, Nguyễn Kim Vang cùng đồng đội lập tức xuống địa bàn xử lý. Trên đường đi, tổ công tác lọt vào ổ phục kích. Anh tổ chức đánh trả, tạo điều kiện cho đồng đội thoát ra ngoài. Quyết không để bị bắt sống, Nguyễn Kim Vang chiến đấu đến viên đạn cuối cùng rồi anh dũng hy sinh.

Tại ngôi nhà gần nơi anh ngã xuống, người dân tìm thấy một chiếc lư hương đồng bị đạn xuyên thủng chân đế. Kỷ vật ấy được gia đình lưu giữ suốt nhiều năm và sau này trao tặng Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam như một chứng tích về trận chiến cuối cùng của người anh hùng 28 tuổi.