AHLS NGUYỄN THỊ ÚT (ÚT TỊCH) – TƯỢNG ĐÀI "NGƯỜI MẸ CẦM SÚNG" VÀ LỜI THỀ BẤT HỦ

ANH HÙNG LIỆT SĨ NGUYỄN THỊ ÚT (ÚT TỊCH) – TƯỢNG ĐÀI "NGƯỜI MẸ CẦM SÚNG" VÀ LỜI THỀ BẤT HỦ

Nằm giữa những rặng dừa xanh mướt của xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh, câu chuyện về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Út (thường gọi là chị Út Tịch, 1931 – 1968) đã trở thành một huyền thoại bất tử trong lòng nhân dân Nam Bộ. Chị là hình mẫu lý tưởng kết hợp giữa một người lính du kích mưu trí, quả cảm và một người mẹ yêu thương con vô bờ bến. Cuộc đời và ý chí thép của chị đã trở thành nguyên mẫu cho tác phẩm văn học kinh điển "Người mẹ cầm súng" của nhà văn Nguyễn Thi và bộ phim chuyển thể "Mẹ vắng nhà" lừng lẫy một thời.

1. Cuộc đời đày đọa hun đúc ý chí quật khởi

Nguyễn Thị Út sinh ngày 19 tháng 4 năm 1931 tại làng Tích Thiện, quận Cầu Kè, tỉnh Cần Thơ (nay thuộc xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh). Sinh ra trong một gia đình bần nông nghèo khổ, mồ côi cha mẹ từ sớm, tuổi thơ của chị là những chuỗi ngày đầy tủi nhục khi phải đi ở đợ, làm tôi tớ cho nhà địa chủ giàu có. Sự bóc lột tàn nhẫn và đòn roi của chế độ thực dân, phong kiến đã sớm hun đúc trong cô bé Út một tính cách cứng cỏi, ngang tàng và ý chí phản kháng mãnh liệt.

Năm 1945, làn sóng Cách mạng tháng Tám bùng nổ khắp Nam Bộ. Được các cán bộ Việt Minh giác ngộ lý tưởng, Nguyễn Thị Út khi ấy mới 14 tuổi đã xung phong tham gia hoạt động cách mạng. Chị đến với cuộc kháng chiến bằng một lý lẽ vô cùng mộc mạc, giản dị nhưng đầy sức nặng: "Nó đánh mình, mình đánh nó!". Chị nhận nhiệm vụ làm trinh sát liên lạc, len lỏi qua các đồn bốt giặc để chuyển giao tài liệu mật vô cùng an toàn.

2. "Còn cái lai quần cũng đánh!"

Sau khi lập gia đình cùng anh Lâm Tịch — một chiến sĩ du kích cùng chí hướng (từ đó chị có biệt danh Út Tịch), cuộc đời của chị bước vào những năm tháng vừa thực hiện thiên chức làm mẹ, vừa trực tiếp cầm súng giữ làng. Dù bận rộn nuôi dưỡng đàn con nhỏ gồm 6 người con, chị Út Tịch luôn thu xếp công việc gia đình một cách khoa học để tham gia vào Đội du kích xã Tam Ngãi.

Giai đoạn kháng chiến chống Mỹ bước vào thời kỳ khốc liệt, thế trận giằng co giữa ta và địch diễn ra vô cùng ác liệt. Giữa vòng vây càn quét dày đặc của kẻ thù, khi được đồng đội hỏi về việc vừa phải nuôi con nhỏ vừa phải ra trận nguy hiểm, chị Út Tịch đã dõng dạc tuyên bố một câu nói bất hủ, trở thành phương châm hành động của quân dân miền Nam: "Còn cái lai quần cũng đánh!".

Từ năm 1945 đến năm 1965, với bản lĩnh mưu trí, dũng cảm và gan dạ phi thường, chị đã cùng Đội du kích xã Tam Ngãi trực tiếp tham gia 23 trận đánh lớn nhỏ. Chị nổi tiếng với biệt tài áp sát, dùng lựu đạn tập kích bất ngờ bẻ gãy nhiều mũi tiến công của địch, cùng đồng đội tiêu diệt hàng trăm tên giặc, thu giữ 70 khẩu súng các loại để trang bị cho lực lượng của ta. Chị đã trở thành nỗi khiếp sợ của các đồn bốt giặc quanh vùng Cầu Kè.

3. Sự hy sinh oanh liệt và di sản trường tồn

Tháng 1 năm 1965, với những chiến công lẫy lừng, chị Nguyễn Thị Út vinh dự được bầu là đại biểu đi dự Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn miền Nam lần thứ hai và được Nhà nước trao tặng Huân chương Quân công hạng Nhì. Ngày 5 tháng 5 năm 1965, chị vinh dự được tuyên dương danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau đại hội, chị được điều động về công tác tại cơ quan Quân khu 9. Giữa lúc cuộc chiến đang bước vào giai đoạn cam go nhất, vào ngày 27 tháng 11 năm 1968, trong một trận trận oanh tạc dữ dội bằng máy bay B52 của Mỹ tại vùng căn cứ thuộc huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang, anh hùng Út Tịch đã anh dũng hy sinh cùng người con thứ ba khi tuổi đời mới 37.

Hôm nay, chiến tranh đã lùi xa, quê hương Tam Ngãi năm xưa chịu nhiều đau thương nay đã hồi sinh mạnh mẽ dưới bóng những hàng thốt nốt, rặng dừa vươn cao. Tại địa phương, Khu tưởng niệm nữ Anh hùng Út Tịch được xây dựng trang nghiêm, trở thành một "địa chỉ đỏ" thiêng liêng chào đón hàng ngàn đoàn khách, học sinh đến dâng hương, nghe kể chuyện. Đóa hoa Út Tịch đã gửi lại tuổi xuân cho đất mẹ, nhưng câu nói anh hùng và bờ vai gánh vác cả giang sơn lẫn đàn con của chị sẽ mãi là niềm tự hào, thắp sáng lòng yêu nước cho thế hệ mai sau.