AHLS TRẦN CAN – NGƯỜI CẮM CỜ CHIẾN THẮNG TRÊN ĐỈNH ĐỒN HÌM LAM

ANH HÙNG LIỆT SĨ TRẦN CAN – NGƯỜI CẮM CỜ CHIẾN THẮNG TRÊN ĐỈNH ĐỒN HÌM LAM

Trong 56 ngày đêm "khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt" của chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, có một người con của đất lửa miền Trung đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, anh dũng ngã xuống ngay trước thềm chiến thắng toàn diện. Đó chính là Thiếu úy, Anh hùng liệt sĩ Trần Can (1931 – 1954) — người anh hùng quả cảm đã dẫn đầu mũi đột kích cắm lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" lên đỉnh đồn Him Lam, mở toang cánh cửa tiến vào trung tâm tập đoàn cứ điểm của quân Pháp.

Người thiếu niên mang chí lớn từ đất nghèo xứ Nghệ

Trần Can sinh năm 1931 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Lớn lên trong những năm tháng đất nước chìm dưới ách đô hộ của thực dân, thấu hiểu nỗi khổ nhục của người dân mất nước, lòng yêu nước và ý chí căm thù giặc đã bén rễ trong tim chàng trai trẻ từ rất sớm.

Tháng 3 năm 1951, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, Trần Can hăng hái xung phong nhập ngũ. Anh được biên chế vào Đại đội 366, Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209 thuộc Đại đoàn 312 (Đại đoàn Chiến thắng). Trải qua nhiều thử thách gian khổ tại các chiến dịch từ Trung Du, Hòa Bình cho đến Tây Bắc, Trần Can luôn thể hiện bản lĩnh của một người lính mưu trí, dũng cảm, dù làm nhiệm vụ trinh sát hay chiến đấu trực tiếp đều mưu trí, gan dạ, được đồng đội nể phục và vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trận đánh Him Lam và lá cờ trên đỉnh cứ điểm

Đầu năm 1954, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ trở thành trung tâm điểm của mặt trận Tây Bắc. Trung đoàn 209 của Trần Can nhận lệnh tiêu diệt trung tâm đề kháng Him Lam — cứ điểm mạnh nhất, được Pháp mệnh danh là "cánh cửa thép" bất khả xâm phạm che chắn phía đông bắc Điện Biên Phủ.

Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, pháo binh ta dội bão lửa mở màn chiến dịch. Ngay sau đó, bộ binh dũng mãnh xông lên mở cửa mở. Khi tiểu đội trưởng mũi nhọn hy sinh, Trần Can lập tức chủ động lên thay thế. Giữa làn hỏa lực điên cuồng của giặc, anh dẫn đầu tiểu đội vượt qua các lớp rào kẽm gai, thọc sâu vào trung tâm cứ điểm.

Phát hiện một lô cốt súng máy của địch đang bắn chặn ác liệt khiến đội hình ta bị ùn tắc, Trần Can dũng cảm một mình áp sát, ném lựu đạn tiêu diệt hỏa lực địch. Khi tiếp cận được đỉnh đồn Him Lam, anh hiên ngang rút lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" chuẩn bị sẵn, cắm chặt lên nóc hầm chỉ huy của địch. Lá cờ đỏ tung bay giữa khói đạn xung trận đã thổi bùng ý chí chiến đấu cho toàn đại đoàn, góp phần quyết định giải phóng hoàn toàn đồn Him Lam ngay trong đêm mở màn.

Trận chiến cuối cùng trên điểm cao C1 và sự bất tử

Sau chiến thắng Him Lam, Trần Can được đề bạt làm Đại đội phó Đại đội 366. Cuối tháng 4 năm 1954, đơn vị của anh nhận lệnh đánh chiếm điểm cao C1 — một trong những cứ điểm phòng ngự then chốt cuối cùng của quân Pháp bảo vệ trung tâm Mường Thanh. Trận chiến tại đây diễn ra vô cùng giằng co, ác liệt, giành giật nhau từng mét chiến hào.

Đêm ngày 30 tháng 4, quân Pháp huy động bộ binh có pháo binh chi viện mở cuộc phản công quy mô lớn hòng chiếm lại C1. Đại đội của Trần Can bị tổn thất nặng nề, quân số hao hụt nghiêm trọng, hỏa lực cạn kiệt, bản thân anh cũng bị thương nặng ở chân. Tuy nhiên, với tinh thần "thà hy sinh chứ không rời trận địa", Trần Can tự tay băng bó vết thương, dựa lưng vào vách chiến hào, vừa trực tiếp bắn trả vừa chỉ huy các chiến sĩ còn lại kiên cường đánh lui nhiều đợt tiến công của địch.

Rạng sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954, trong khoảnh khắc chỉ huy đơn vị tổ chức mũi phản kích cuối cùng đánh bật quân Pháp ra khỏi trận địa C1, một loạt đạn pháo của giặc đã trúng vào công sự. Anh hùng Trần Can đã anh dũng hy sinh ngay trên chiến hào khi tuổi đời mới 23, chỉ vài giờ đồng hồ trước khi lá cờ chiến thắng của quân đội ta tung bay trên nóc hầm De Castries, kết thúc hoàn toàn chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tên anh sống mãi với núi rừng Tây Bắc

Ghi nhận công lao và sự hy sinh đặc biệt oanh liệt, ngày 7 tháng 5 năm 1956, Trần Can đã được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.

Hiện nay, phần mộ của anh đang được trân trọng an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ đồi A1 (thành phố Điện Biên Phủ), nằm yên bình bên cạnh những người đồng đội huyền thoại như Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót, Tô Vĩnh Diện. Tên của anh đã đi vào sử sách, được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường thênh thang và ngôi trường khang trang tại Nghệ An cũng như Điện Biên. Bờ vai cắm cờ của anh hùng Trần Can đã hóa thành biểu tượng bất tử cho ý chí kiên trung, lòng quả cảm của tuổi trẻ Việt Nam, đời đời tỏa ngát hương thơm cùng non sông gấm vóc.