Alăng Bhuôch - A Hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Alăng Bhuôch (1931 – 2 tháng 11 năm 2015) là một dân công hỏa tuyến người Việt Nam, được biết đến với vai trò vận chuyển vũ khí và lương thực phục vụ chiến tranh trong giai đoạn chiến tranh Việt Nam.[ Ông được nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Alăng Bhuôch

Alăng Bhuôch sinh năm 1931 trong một gia đình người Cơ Tu tại xã Bha Lêê, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam (nay là xã A Vương, thành phố Đà Nẵng). Năm 10 tuổi, cha và người anh trai của ông qua đời, bản thân ông cũng bị mù trong một cơn sốt do bệnh sởi gây ra. Mặc dù việc đi lại khó khăn, ông vẫn thường xuyên theo mẹ lên rẫy để làm những công việc như bẫy thú rừng, dùng gùi để vận chuyển lương thực. Để thuận tiện cho việc di chuyển, Alăng Bhuôch đã sử dụng gậy gỗ để dẫn đường, đây cũng trở thành công cụ quan trọng nhất của ông trong giai đoạn tham gia dân công sau này. Sau nhiều lần xin nhập ngũ nhưng đều bị từ chối, đến năm 1958, Alăng Bhuôch tham gia phong trào dân công vận chuyển lương thực, thực phẩm, vũ khí phục vụ bộ đội và du kích do Huyện ủy Tây Giang phát động.

Trong bối cảnh địa hình hiểm trở của khu vực rừng núi tỉnh Quảng Nam, Alăng Bhuôch đã sử dụng ống đựng đạn để chứa lương thực, thực phẩm và đạn dược để cung cấp cho các đơn vị trên địa bàn huyện Tây Giang, chiếc ống đựng đạn này hiện đang trưng bày tại Bảo tàng Quân khu 5. Mỗi ngày, ông vận chuyển được 30–50 kg hàng hóa rồi tăng dần lên 70–80 kg. Năm 1966, ông được điều động về kho vũ khí số 13 tại thôn R'Bượp, huyện Tây Giang. Năm 1967, ông tiếp tục được điều động về Trạm kho 31 tại hang Khỉ, ranh giới giữa huyện Hiên của tỉnh Quảng Nam và huyện A Lưới của tỉnh Thừa Thiên – Huế. Năm 1971, Alăng Bhuôch nhận nhiệm vụ vận chuyển vũ khí tiếp tế từ Kho 31, Trung đoàn Binh Sơn về các căn cứ ở phía Tây của tỉnh Quảng Nam.

Trong giai đoạn 1958–1972, Alăng Bhuôch đã vận chuyển tổng cộng gần 200 tấn hàng hóa, bao gồm 120 tấn vũ khí và hơn 60 tấn lương thực qua đường rừng. Năm 1968, ông đã cùng đồng đội vận chuyển thành công thân và đầu súng DKZ A12 từ Quảng Trị vào chiến trường Quảng Đà trong nhiều tháng để phục vụ cho chiến dịch Tết Mậu Thân. Nhờ chiến công này, tại Đại hội Chiến sĩ Thi đua các huyện miền núi Quảng Đà, ông được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc và được chọn đi báo cáo tại chiến khu miền Tây Quảng Đà.

Năm 1972, do sức khỏe giảm sút, Alăng Bhuôch được nghỉ tham gia dân công, ông vẫn tiếp tục tham gia sản xuất và đóng góp lương thực cho các đơn vị kháng chiến cho đến ngày Việt Nam tái lập thống nhất. Năm 1986, ông đã kiến nghị lên Ủy ban nhân dân xã Bha Lêê xin đất mở ruộng để trồng cây lúa nước, trở thành người đầu tiên đưa mô hình trồng lúa nước ở đồng bằng vào sản xuất nông nghiệp tại huyện miền núi Hiên và được mệnh danh là "người hùng trên mặt trận chống đói nghèo trên dãy Trường Sơn".

Alăng Bhuôch được Nhà nước Việt Nam tặng thưởng nhiều huân chương và bằng khen của tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng. Ngày 26 tháng 7 năm 2012, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 2013, ông được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam xác nhận kỷ lục là "Người dân công mù vận chuyển số lượng vũ khí, lương thực lớn nhất trong giai đoạn chiến tranh Việt Nam". Alăng Bhuôch qua đời vào ngày 2 tháng 11 năm 2015.

Đời tư

Người vợ đầu tiên của Alăng Bhuôch là T'rương Tih, từng tham gia dân công hỏa tuyến, cả hai kết hôn vào năm 1970. Tuy nhiên, vì di chứng của chất độc màu da cam, bà không thể sinh con. Đến năm 1981, T'rương Tih đã chủ động tìm vợ mới cho Alăng Bhuôch và động viên ông kết hôn với bà Bh'ling Tih.

Sau khi kết hôn lần thứ hai, Alăng Bhuôch sống cùng với cả hai người vợ. Ông cùng bà Bh'ling Tih sinh được hai người con là Alăng Nuôi, sinh năm 1983 và Alăng Nước (hay Alăng Thị Thủy), sinh năm 1985.