An Điền trong những ngày kháng chiến chống Pháp – Bám đất, bám dân, kiên cường chiến đấu

Tháng 4-1946, sau khi thực dân Pháp khai thông đường 30 từ Bến Cát - Minh Thạnh, quân Pháp tập trung lực lượng tại Bến Cát, mở cuộc tiến công vào ba xã An Điền, An Tây và Phú An. Chủ trương của chúng là đánh nhanh, thắng nhanh, nhanh chóng chiếm giữ địa bàn và các tuyến giao thông quan trọng.

Nhưng trên đường tiến quân, quân Pháp không dễ dàng thực hiện được ý đồ đó. Tại các địa bàn chúng tiến vào, đội tự vệ chiến đấu của các xã phối hợp cùng nhau chống trả, liên tục gây khó khăn cho các cuộc hành quân của địch.

Ban đầu, những toán lính lê dương tinh nhuệ của Pháp tổ chức các cuộc hành quân xâm nhập, thăm dò tình hình. Sau đó, chúng mở những cuộc hành quân lớn theo nhiều hướng nhằm từng bước tiêu hao lực lượng kháng chiến. Đi đến đâu, quân Pháp thực hiện chính sách đàn áp khốc liệt, với chủ trương “đốt sạch, phá sạch, giết sạch”, gây nhiều đau thương, mất mát cho Nhân dân.

Cuộc tiến công ngày càng được mở rộng với sự phối hợp của nhiều lực lượng, gồm bộ binh, công binh, pháo binh và thủy quân, tiến hành bao vây, chia cắt và tiến công trên diện rộng. Những hành động đàn áp, sát hại dã man của quân Pháp đã để lại những ký ức đau thương trong lòng người dân địa phương. Sông Thị Tính trở thành một trong những chứng tích của giai đoạn lịch sử khốc liệt ấy, khi nhiều người dân và chiến sĩ bị sát hại, thi thể bị quân Pháp vứt xuống dòng sông.

Sau khi chiếm được An Điền, An Tây và Phú An, quân Pháp lập các đồn, bót tại những vị trí quan trọng trên các trục đường và đầu mối giao thông nhằm kiểm soát địa bàn. Tại khu vực An Điền, chúng đóng bót Tua Một, gần ngã tư An Điền; ở các xã lân cận có bót Rạch Bắp (An Tây), bót cầu Ông Cộ (Phú An). Hệ thống đồn, bót này trở thành những vị trí quân sự quan trọng để quân Pháp kiểm soát và tổ chức các cuộc hành quân trên địa bàn.

Trong những ngày quân Pháp tiến công ba xã, Phân đội 1 đóng quân tại An Điền đã cùng Nhân dân địa phương liên tục bám địa bàn, tổ chức chống trả địch. Do lực lượng còn yếu, trang bị thiếu thốn, các trận đánh quy mô lớn chưa diễn ra nhiều. Tuy nhiên, mỗi cuộc chạm trán đều thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường của bộ đội, tự vệ và Nhân dân địa phương.

Trong số đó, trận đánh tại khu vực Đồng Trai, cầu Ông Kỳ đã gây tiếng vang. Phân đội 1 cùng các chiến sĩ Bộ đội ông Tụng đã chiến đấu, giằng co với một trung đội địch trong nhiều ngày. Trận chiến diễn ra quyết liệt, thể hiện sự gan dạ và quyết tâm bám trụ của lực lượng kháng chiến.

Trong trận đánh này, đồng chí Bạch, chiến sĩ Phân đội 1, đã chiến đấu dũng cảm và hy sinh. Sự hy sinh của đồng chí là một phần trong những mất mát của lực lượng kháng chiến An Điền trong những ngày đầu đối đầu với quân Pháp.

Những trận đánh tuy còn nhỏ về quy mô nhưng có ý nghĩa đối với cuộc chiến đấu tại địa phương. Trong điều kiện lực lượng còn non trẻ, vũ khí trang bị hạn chế và đối mặt với một lực lượng quân sự mạnh hơn, bộ đội, tự vệ và Nhân dân An Điền vẫn kiên trì bám đất, bám dân, chống trả các cuộc hành quân của địch.

Tháng 4-1946 trở thành một dấu mốc đau thương nhưng cũng thể hiện rõ tinh thần kiên cường của quân và dân An Điền. Những câu chuyện về những ngày tháng ấy được lưu giữ như một phần ký ức của quê hương, nhắc nhớ về những con người đã sống, chiến đấu và hy sinh trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.