AN GIANG – NHỮNG NGÀY ĐẤT ĐỨNG LÊN

Cuối tháng 4 năm 1975, khi cả miền Nam đang bước vào những ngày lịch sử, An Giang cũng chuyển mình trong một cuộc tiến công và nổi dậy mạnh mẽ. Từ những vùng nông thôn đến nội ô Long Xuyên, Châu Đốc, từ Tri Tôn, Tịnh Biên đến Phú Tân, Chợ Mới…, lực lượng cách mạng và quần chúng đồng loạt chuẩn bị cho thời khắc giành chính quyền.

Nhưng để có được những ngày tháng Tư ấy, đó không phải là câu chuyện của riêng những người cầm súng.

Đó là câu chuyện của cả một vùng đất.

Trong những năm tháng chiến tranh, An Giang là địa bàn đặc biệt phức tạp. Địa bàn nông thôn, tôn giáo, dân tộc đan xen khiến công tác vận động quần chúng vô cùng khó khăn. Thế nhưng, bằng sự kiên trì và linh hoạt, lực lượng cách mạng đã xây dựng được cơ sở, vận động nhân dân, củng cố lực lượng và giữ vững phong trào.

Có những người lính trực tiếp cầm súng.

Có những chiến sĩ giao liên vượt đường nguy hiểm.

Có người làm công tác binh vận, nội tuyến.

Có những du kích xã, ấp âm thầm bám đất, bám dân.

Và có những người mẹ, người chị, người cha lặng lẽ nuôi giấu, che chở cán bộ cách mạng, chấp nhận hy sinh cả tài sản và sự an toàn của gia đình.

Tất cả cùng chờ một thời khắc.

Rồi tháng 4 năm 1975 đến.

Tinh thần lúc ấy được khẩn trương chuẩn bị với phương châm “một ngày bằng hai mươi năm”.

Ở Long Châu Hà, lực lượng vũ trang mở các mũi tiến công, đánh chiếm từng đồn bót, mở rộng vùng giải phóng. Quần chúng nổi dậy tấn công ba mũi, bao vây, bức rút, bức hàng đồn bót và giành chính quyền.

Từng địa phương lần lượt chuyển mình.

Tri Tôn. Tịnh Biên. Châu Lăng. Ba Chúc. Lạc Quới. Vĩnh Gia…

Những cái tên vốn bình dị của miền quê An Giang lần lượt trở thành những địa danh ghi dấu trong ngày đất nước đi đến thắng lợi cuối cùng.

Ngày 19/4, lực lượng bộ đội tỉnh phối hợp với các lực lượng tại chỗ đánh diệt đồn Hai Trân, bức rút đồn Cản Dừa và đánh địch phản kích.

Nhưng cao trào vẫn đang ở phía trước.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Tin chiến thắng từ Sài Gòn lan đi.

Tin Dương Văn Minh đầu hàng đến với lực lượng đang hành quân về Hà Tiên.

Và ngay lập tức, một quyết định được đưa ra.

Đội hình được chia thành hai hướng.

Một cánh tiếp tục tiến về Hà Tiên.

Cánh còn lại quay về Ba Thê, tiến về Long Xuyên, phối hợp với lực lượng vũ trang và cơ sở cách mạng trong nội ô để chuẩn bị nổi dậy.

Trong khi đó, tại Long Xuyên, bầu không khí trở nên hỗn loạn.

Tỉnh trưởng bỏ chạy.

Một số lực lượng Bảo an quân Hòa Hảo chiếm giữ các cơ quan, chốt chặn các ngả đường và tuyên bố “tử thủ”.

Nhưng giữa lúc ấy, những người cách mạng trong nội ô đã hành động.

Họ nhanh chóng chiếm giữ và bảo vệ những địa điểm quan trọng như Đài Viễn thông, Ty Ngân khố, Ty Điền địa, không để các lực lượng khác cướp phá.

Ở vùng ven, quần chúng đồng loạt nổi dậy giành chính quyền cơ sở.

Đến 16 giờ ngày 1/5, đại đội chủ lực của Trung đoàn 101 từ Cần Thơ chi viện.

Lực lượng chủ lực phối hợp với quân và dân Long Xuyên.

Và rồi...

18 giờ 30 phút ngày 1 tháng 5 năm 1975.

Long Xuyên hoàn toàn được giải phóng.

Cùng thời điểm ấy, Châu Đốc cũng bước vào thời khắc quyết định.

Sáng 1/5, lực lượng cách mạng chiếm các công sở.

Đến 8 giờ 30 phút, tỉnh lỵ Châu Đốc hoàn toàn được giải phóng.

Rồi Tri Tôn.

Tịnh Biên.

Châu Thành.

Châu Phú.

Tân Châu.

Phú Tân.

Chợ Mới…

Từng địa phương lần lượt được giải phóng.

Nhưng có những nơi cuộc chiến chưa kết thúc ngay.

Tại Phú Tân, các lực lượng phản động và Bảo an quân Hòa Hảo dựng các phòng tuyến “tử thủ”. Lực lượng cách mạng vừa vận động quần chúng, vừa vận động các chức sắc, đồng thời đưa lực lượng vũ trang về tạo áp lực. Từ ngày 1 đến ngày 2/5, những yêu sách “tử thủ” liên tục bị thu hẹp. Cuối cùng, lực lượng này phải chấp nhận giải tán Bảo an quân và thương lượng với cách mạng. Ngày 3/5, Phú Tân hoàn toàn được giải phóng.

Tại Chợ Mới, cuộc đấu tranh còn kéo dài hơn.

Các tuyến phòng ngự lần lượt bị đánh tan.

Ngày 4/5, hàng nghìn Bảo an quân ra hàng.

Nhưng vẫn còn hơn 3.000 người tiếp tục “tử thủ”.

Lực lượng giải phóng bao vây, tấn công kết hợp vận động thân nhân binh lính kêu gọi con em trở về.

Và rồi...

8 giờ sáng ngày 6/5/1975.

Những người lính còn lại kéo cờ trắng đầu hàng.

Chợ Mới hoàn toàn được giải phóng.

Đến đây, cuộc tiến công và nổi dậy trên địa bàn An Giang kết thúc thắng lợi.

Một vùng đất đã hoàn toàn được giải phóng.

Nhưng nếu chỉ nói rằng An Giang được giải phóng bằng những trận đánh thì vẫn chưa đủ.

Bởi phía sau thắng lợi ấy là hàng chục năm bền bỉ xây dựng cơ sở, giữ đất, giữ dân và giữ niềm tin.

Là những người chiến sĩ đã chấp nhận tù đày, hy sinh.

Là những người dân âm thầm nuôi giấu cán bộ.

Là những giao liên đi qua những con đường nguy hiểm.

Là những người mẹ, người chị không một lần hỏi rằng mình sẽ được nhận lại điều gì.

Họ chỉ biết rằng:

quê hương phải được giải phóng.

Và ngày ấy cuối cùng đã đến.

Năm mươi năm đã trôi qua.

Những tiếng súng năm xưa đã im.

Những con đường từng in dấu chân người lính nay đã có những nhịp sống mới.

Nhưng ký ức về những ngày tháng 4 và tháng 5 năm 1975 vẫn còn đó.

Bởi chiến thắng ấy không chỉ là một mốc son trong lịch sử An Giang.

Nó là kết quả của lòng yêu nước, sự đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và sức mạnh của nhân dân.

Và có lẽ, bài học lớn nhất mà những người đi trước để lại không chỉ nằm trong những trận đánh.

Mà nằm ở cách họ dựa vào dân, tin vào dân và cùng nhân dân vượt qua những thời khắc khó khăn nhất.

Hôm nay, An Giang đang bước tiếp trên con đường phát triển.

Thế hệ trẻ có thể không còn nghe tiếng súng.

Không phải sống trong những đêm chạy giặc.

Không phải chia nhau từng nắm cơm giữa chiến trường.

Nhưng các em cần biết rằng phía sau cuộc sống bình yên hôm nay là tuổi xuân, máu xương, nước mắt và sự hy sinh của biết bao thế hệ.

Vì thế, nhớ về những ngày tháng ấy không phải để sống trong quá khứ.

Mà để biết trân trọng hiện tại và có trách nhiệm với tương lai.

An Giang đã từng đứng lên trong những ngày tháng 4 lịch sử.

Và hôm nay, những thế hệ tiếp nối lại đứng lên bằng một cách khác:

học tập tốt hơn, sống trách nhiệm hơn, đoàn kết hơn và góp sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Bởi những người đã ngã xuống năm xưa không thể trở về để nhìn thấy ngày hôm nay.

Nhưng chúng ta có thể sống thay phần trách nhiệm mà họ đã gửi lại.