Ăn no rồi hãy đến làm việc

Anh em, bạn bè, họ hàng lâu ngày gặp nhau, cùng uống một chén rƣợu, ăn với nhau một bữa cơm cũng là việc thƣờng tình. Cái chính là ở tấm lòng trung thực, tình nghĩa, kính trọng, yêu thƣơng nhau chứ không nên “khách một khứa mƣời” tranh thủ chi tiêu “tiền chùa” xả láng. Khách không nên vì cƣơng vị “gợi ý” khéo để chủ nhà “nghênh tiếp”. Anh em ở gần Bác cho biết, dù trong kháng chiến ở Việt Bắc, hay khi đã về Hà Nội, kể cả trong những năm chống Mỹ, cứu nƣớc, hễ đi công tác xa, gần, là nhất định Bác “bắt” mang cơm đi theo. Khi cơm nắm, độn cả ngô, mì. Khi là bánh mì với thức ăn nguội. Chỉ có canh là cho vào phích để đến bữa, Bác dùng cho nóng. Nhớ lần về thăm tỉnh Thái Bình, Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân cố nài Bác ở lại ăn cơm. Bác nói: “Đi thăm tỉnh lụt còn ăn uống nỗi gì”. Nói xong, Bác lại thƣơng cán bộ vì đã có cơm sẵn. Bác gọi đồng chí cảnh vệ đƣa cơm nắm, thức ăn mặn của Bác đến và bảo: - Mời đồng chí bí thƣ và chủ tịch đến ăn cơm với Bác. Còn chú và bác sĩ sang mâm kia ăn cơm với cán bộ tỉnh. Thƣờng là đi công tác, đến bữa, Bác cho dừng xe, chọn nơi vắng, mát, sạch, Bác, cháu mang cơm ra ăn. Làm việc xong, Bác chọn giờ ra về để kịp ăn cơm “ở nhà”. Nếu không, lại có cơm nấu bữa thứ hai mang theo. Chỉ khi nào ở đâu, công tác lâu Bác mới chịu “ăn” cơm ở địa phƣơng. Bao giờ Bác cũng dặn “chủ nhà”: - Đoàn Bác đi có từng này ngƣời. Nếu đƣợc, chỉ ăn từng này, từng này... Dù không nghe lời Bác, chủ nhà dọn “cỗ” ra, Bác cũng có cách riêng của Bác. Bác nói với anh em: - Bác cháu ta chỉ ăn hết món này, món này thôi. Còn món này để nguyên. Nhà chủ thiết tha mời Bác dùng thử món “cây nhà lá vƣờn”, Bác cũng chỉ gắp vào bát anh em và bát mình mỗi ngƣời một miếng rồi lại xếp ngay ngắn đĩa thức ăn ấy, kiên quyết để ra ngoài mâm, ngƣời ngoài nhìn vào thấy đĩa thức ăn vẫn nhƣ nguyên vẹn. Bác nói với cán bộ: - Ngƣời ta dọn ra một bữa sang, Bác cháu mình có khi cũng chẳng ăn đâu hoặc ăn chẳng hết. Nhƣng đi rồi để lại cái tiếng: đấy, Bác Hồ đến thăm cũng làm cơm thế này, thế nọ, cũng điều động ngƣời này, ngƣời nọ từ giao tế sang, mất thời gian. Thế là, tự mình, Bác lại bao che cho cái chuyện xôi, thịt... Cứ ăn no rồi đến làm việc.