Anh có Tổ quốc của anh và em có Tổ quốc của em!

Lời khẳng định đĩnh đạc và sắt đá ấy chính là câu nói mà kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt đã nói với người vợ trẻ người Pháp của mình, khi ông đứng trước sự ngăn cản quyết liệt từ phía gia đình vợ để lựa chọn từ bỏ cuộc sống nhung lụa nơi đất khách. Rời xa vinh hoa phú quý tại kinh đô ánh sáng Paris, vị kỹ sư trẻ đã chọn trở về dấn thân vào kh.ói l.ửa chi.ến kh.u. Trước muôn vàn đ.òn th.ù t.àn b.ạo và những lời mua chuộc hèn hạ của kẻ thù, ông vẫn giữ trọn lòng trung kiên với Tổ quốc, để lại một tấm gương khí tiết ngời sáng muôn đời.

​Sinh ngày 15 tháng 9 năm 1918 tại làng An Hội ( tỉnh Bến Tre), kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt sinh trưởng trong một đại gia đình danh gia vọng tộc giàu truyền thống yêu nước. Thân sinh của ông là cụ Nguyễn Ngọc Tương — từng đảm nhiệm chức vụ Đốc phủ sứ và về sau là Giáo tông Cao Đài Ban Chỉnh đạo; người anh trai Nguyễn Ngọc Bích cũng là một trí thức uyên bác từng du học tại Pháp và hăng hái dấn thân cùng phong trào Việt Minh với cương vị Khu bộ phó Khu 9. Đặt trong nền tảng giáo dục chu đáo từ nhỏ, Nguyễn Ngọc Nhựt sớm bộc lộ tài năng kiệt xuất. Khi sang Pháp du học, ông đã xuất sắc tốt nghiệp Bằng Kỹ sư Tạo tác tại trường École Centrale Paris danh tiếng và bước đầu gặt hái nhiều thành công nơi đất khách.

​Bước ngoặt vĩ đại trong cuộc đời ông diễn ra vào ngày 31 tháng 5 năm 1946, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu phái đoàn Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sang Pháp dự Hội nghị Fontainebleau. Trong cuộc gặp gỡ lịch sử đầy xúc động với trí thức kiều bào do anh trai Nguyễn Ngọc Bích dẫn tới, Nguyễn Ngọc Nhựt đã bị thuyết phục hoàn toàn bởi nhân cách, trí tuệ và phong thái của Bác. Chính từ cột mốc lịch sử ấy, dù nhận được những lời mời gọi vô cùng hấp dẫn với mức lương bổng hậu hĩnh từ Công ty Kênh đào Suez, cùng viễn cảnh tiếp quản cơ nghiệp từ người cha vợ vốn là giám đốc một công ty lớn giàu có tại Pháp, người trí thức trẻ ấy vẫn khảng khái từ chối. Ông quyết định gạt bỏ tất cả vinh hoa phú quý để dấn thân trở về phụng sự quê hương. Bị chính quyền thực dân Pháp tìm mọi cách ngăn trở, dưới sự mưu trí bọc lót của anh trai, ông đã dũng cảm làm căn cước giả, cải trang thành lính thợ Việt Nam ONS để đáp tàu thủy bí mật vượt trùng khơi về lại Sài Gòn vào cuối năm 1946.

​Đầu năm 1947, sau khi về thăm gia đình và Đức Giáo tông Nguyễn Ngọc Tương, Nguyễn Ngọc Nhựt lập tức kết nối với cơ sở cách mạng rồi tiến thẳng ra chi.ến kh.u Đồng Tháp Mười. Với kiến thức của một kỹ sư tạo tác tài năng, ông lao ngay vào công việc tổ chức, hướng dẫn công nhân sửa chữa v.ũ kh.í và sản xuất đ.ạn d.ược tại Công binh xưởng Khu 8, góp phần giải tỏa kịp thời cơn khát v.ũ kh.í của lực lượng v.ũ tr.ang Nam Bộ. Tháng 10 năm 1947, ông được bầu làm Phó Chủ tịch Cao Đài Cứu quốc 12 phái Hiệp nhứt.

Đến đầu năm 1948, ở tuổi 30, ông vinh dự được bầu làm Ủy viên phụ trách công tác thương binh và xã hội của Ủy ban Kháng chi.ến Hành chính Nam Bộ, trở thành thành viên trẻ nhất nắm giữ cương vị lãnh đạo cao cấp của chính quyền cách mạng tại chi.ến tr.ường miền Nam bấy giờ. Đặc biệt, bằng uy tín và sự minh triết, ông đã trực tiếp giải thích, "hóa giải" thành công sự hiểu lầm do Pháp kích động giữa cán bộ Việt Minh và hơn 2.000 tín đồ Cao Đài tại Mộc Hóa, dập tắt âm mưu chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc của thực dân Pháp ngay giữa lòng căn cứ địa.

​Thế nhưng, biến cố nghiệt ngã đã xảy ra vào ngày 2 tháng 6 năm 1949, trong một trận c.àn qu.ét kh.ốc li.ệt của quân Pháp vào căn cứ bờ kênh Nguyễn Văn Tiếp (gần chợ Cái Bèo, tỉnh Sa Đéc cũ - nay thuộc tỉnh Đồng Tháp), Nguyễn Ngọc Nhựt không may s.a v.ào t.ay gi.ặc. Do có điệp báo cài vào căn cứ, tung tích thực của ông nhanh chóng bị lộ. Nhận thấy giá trị chính trị toàn diện của vị trí thức tầm cỡ, thực dân Pháp và chính quyền bù nhìn đã bày ra những thủ đoạn mua chuộc tinh vi. Chúng chiêu dụ ông ra đảm nhận ghế Bộ trưởng Bộ Công chánh hoặc Quốc phòng trong chính phủ bù nhìn Bảo Đại. Từ trùm mật thám Bazin cho đến Tướng De Latour — Tư lệnh quân viễn chinh Pháp ở Nam Kỳ, liên tục trực tiếp gặp gỡ và dùng mọi lời lẽ ngon ngọt dụ dỗ. Chúng còn gửi thư đề nghị Đức Giáo tông Nguyễn Ngọc Tương viết giấy bảo lãnh, nhưng Ngài đã khảng khái đáp lại bằng những dòng chữ cô đọng: "Con trai tôi đã trưởng thành. Tôi không thể dùng quyền lực người cha ép buộc nó. Nó có sứ mạng riêng của nó".

​Kẻ thù tiếp tục tung đòn hiểm hóc sau cùng: đưa Clodine — người vợ Pháp của ông từ Paris sang bót Catinat, dùng tình cảm phu thê để mong đánh quỵ ý chí của ông. Dù người vợ trẻ đã cầu khẩn, van xin ông viết giấy "đầu thú" để được tha bổng, gia đình được sum họp, nhưng Nguyễn Ngọc Nhựt vẫn kiên quyết cự tuyệt. Trở về Pháp trong tâm trạng thất vọng và cô đơn, Clodine trầm cảm rồi sinh bệnh tâm thần; gia đình kỹ sư Nguyễn Ngọc Bích (anh trai ông) phải cưu mang bà, ít lâu sau bà qu.a đ.ời. Nếu không vì cách mạng, không vì lý tưởng độc lập cho dân tộc, tự do cho Tổ quốc và lòng tôn kính Bác Hồ, chắc chắn Nguyễn Ngọc Nhựt đã không phải đứng trước sự lựa chọn nghiệt ngã giữa Tổ quốc và tình riêng, và gia đình ông đã không rơi vào bi kịch đau thương đến thế. Qua cơ sở bí mật trong t.ù, ông gửi thư về chi.ến kh.u khẳng định trọn vẹn chí khí: "Tôi sẽ không bao giờ nhận định một cách sai lạc đường đi, lối bước đã chọn".

​Thất bại thảm hại trong mọi âm mưu dụ dỗ, kẻ thù sử dụng thủ đoạn t.àn đ.ộc nhất: tiêm các loại t.h.uốc đ.ộc h.oại n.ão, gây rối loạn thần kinh hòng m.oi móc bí mật quân sự. Dù bị hành hạ d.ã m.an, dũng khí của ông vẫn làm kẻ thù kinh ngạc. Nhân dịp kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời gian bị giam cầm (19/05/1950), ông đã hiên ngang đứng diễn thuyết giữa hàng trăm bạn t.ù tại bót Catinat về tính chính nghĩa của cách mạng. Hoảng sợ trước ảnh hưởng của ông, chúng chuyển ông về Khám Lớn Sài Gòn và tiếp tục đ.ày đ.ọa. Dù phải chịu đựng những cơn đ.au đ.ầu d.ữ d.ội do t.h.uốc đ.ộc t.àn ph.á, ông vẫn kiên cường chế ngự từng cơn đau để nắn nót viết đầy tấm bảng trong hội trường nhà gi.am hai chữ "Hồ Chí Minh", khiến bọn cai ng.ục thêm nhiều phen kinh sợ.

​Khi cơ thể ông hoàn toàn kiệt quệ, thực dân Pháp đưa ông sang Nhà thương điên Biên Hòa gi.am l.ỏng. Ngày 16 tháng 5 năm 1952, giữa những cơn đ.au đ.ớn x.é r.uột do đ.òn th.ù t.àn ph.á mà không hề được chữa trị, kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt đã an.h d.ũng h.y s.inh khi vừa tròn 34 tuổi xuân.

.​Hay tin ông h.y s.inh, Chủ tịch Hồ Chí Minh nghẹn ngào xót thương: "Luật sư Thái Văn Lung, kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt - hai trí thức Nam Bộ ch.ết sớm quá! Đó thật sự là những 'người quân tử mới' của Việt Nam!". Bác và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã chỉ thị làm lễ truy điệu và truy tặng li.ệt s.ĩ kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt Huân chương Kháng chi.ến hạng Nhất. Trong bức điện chia buồn của Ủy ban Kháng chi.ến Hành chính Nam Bộ gửi gia đình ông có đoạn viết: "Danh vọng không cám dỗ được, tiền tài không mua chuộc được, uy vũ không khuất phục được, ông Nguyễn Ngọc Nhựt đã giữ vẹn khí tiết của người chi.ến s.ĩ cách mạng, làm vẻ vang cho cuộc kháng chi.ến Việt Nam...".

​Khép lại 34 tuổi xuân ngắn ngủi nhưng rực rỡ, tấm gương của Liệt sĩ, kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt không chỉ là một trang sử hào hùng mà còn đọng lại những bài học nhân sinh vô cùng sâu sắc. Đứng trước ngã rẽ giữa vinh hoa phú quý cá nhân và trách nhiệm với quê hương, ông đã minh chứng rằng tri thức và tài năng chỉ thực sự phát sáng khi được đặt đúng nơi để phụng sự Tổ quốc. Bản lĩnh vững vàng của ông trước ghế Bộ trưởng, tiền tài, và ngay cả tình cảm phu thê tha thiết là minh chứng bất diệt cho một lối sống có nguyên tắc, không bao giờ gục ngã hay đánh mất chính mình trước bất kỳ cám dỗ nào. Bên cạnh đó, hành trình hòa giải bất đồng giữa chính quyền cách mạng và các tôn giáo của ông còn để lại bài học vô giá về tinh thần đại đoàn kết, sự minh triết và lòng chân thành trong việc kết nối lòng người.

​Từ một vị kỹ sư danh giá có tương lai rạng ngời nơi đất Pháp, Liệt sĩ, kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt đã lựa chọn con đường chông gai nhưng vô cùng quang vinh. Tên tuổi của ông ngày nay được đặt trang trọng cho những tuyến đường tại Thành phố Hồ Chí Minh và Bến Tre, mãi mãi là tấm gương ngời sáng về khí tiết, bản lĩnh và lý tưởng sống cho các thế hệ hôm nay và mai sau soi mình.

​H.ã.y đ.ể lại một lời tri ân sâu sắc gửi tới Liệt sĩ, kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt ở phần b.ì.nh lu.ận. Bạn muốn khám phá thêm câu chuyện về nhân vật lịch sử nào? Đừng quên t.h.e.o d.õ.i Tân để cùng sống lại những trang sử vàng chói lọi và hào hùng của dân tộc Việt Nam.