Anh công nhân bến cảng và chiếc còi cứu nước

Anh công nhân bến cảng và chiếc còi cứu nước

Nguyễn Văn Đạt là công nhân bốc vác tại cảng Hải Phòng. Cao lớn, khỏe mạnh, lại có uy tín trong giới thợ thuyền, Đạt sớm được tổ chức phân công làm nòng cốt vận động công nhân tham gia phong trào.

Tháng 8/1945, quân Nhật kiểm soát gắt gao vì sợ công nhân nổi dậy chiếm kho vũ khí. Khi Xứ ủy quyết định chọn Hải Phòng làm điểm nổi dậy lớn ở vùng duyên hải, Đạt được giao nhiệm vụ thổi còi báo hiệu tổng khởi nghĩa – vì tiếng còi công nhân là âm thanh quen thuộc, dễ lan nhanh qua cảng.

Ngày 22/8, để chuẩn bị cho tín hiệu lịch sử, Đạt phải trèo lên nóc cần cẩu số 3 – vị trí cao nhất cảng. Nhưng việc leo lên đó giữa ban ngày rất nguy hiểm. Anh chọn cách cải trang thành người sửa máy. Đôi tay anh run nhẹ khi thắt dây an toàn, nhưng ánh mắt kiên định.

Buổi chiều, một nhóm lính Nhật phát hiện anh. Chúng quát tháo, đòi kiểm tra. Đạt nói mình được thuê sửa cần cẩu. Một tên lính ném cái khăn dầu xuống đất và bảo: “Nếu mày sửa được nó chạy lại thì tao cho qua.”
Đạt hiểu: nếu sửa được, chúng sẽ càng để ý; nếu sửa không được, chúng sẽ lục soát người anh.
Anh bèn giả bộ gõ vào máy vài lần thật mạnh, rồi chửi thề: “Hỏng nặng, không sửa được đâu!” Lính Nhật chán nản bỏ đi.

Đêm 23/8, đúng giờ quy định, Đạt trèo lên cần cẩu, rút chiếc còi đồng gắn trên dây chuyền – vật anh giữ từ ngày đầu làm công nhân. Tiếng còi vang dài, dứt khoát, lan qua mặt biển, qua bãi than và vào cả những dãy nhà dân dọc bờ. Ngay sau đó, hàng nghìn công nhân rời vị trí làm việc, hòa vào dòng người chiếm kho đạn và trụ sở mật thám.

Hải Phòng giành được chính quyền nhanh gọn. Tiếng còi của Đạt từ đó trở thành ký ức đẹp của thành phố cảng trong mùa thu lịch sử.